Alom kritiek op doodvonnis voor oud-president Morsi

Of de doodstraf wordt voltrokken is de vraag. Egypte wil van Morsi geen martelaar maken

De terdoodveroordeling van Mohamed Morsi heeft afgelopen weekend een storm van kritiek teweeggebracht. De Egyptische oud-president kreeg de straf voor zijn rol bij een gewelddadige uitbraak van gevangenen in 2011 tijdens de opstand tegen de toenmalige president Mubarak.

In april kreeg Morsi al twintig jaar cel opgelegd vanwege zijn verantwoordelijkheid als toenmalig president voor de dood van demonstranten tijdens rellen in 2012. Toen miljoenen mensen in 2013 de straat opgingen om zijn vertrek te eisen, greep het leger in en zette hem af. De democratisch gekozen Morsi regeerde toen nog maar een jaar. Legerleider Sisi - nu president - nam de macht over en Morsi verdween achter de tralies.

Tegelijk met de ex-president hoorden zaterdag nog ruim honderd andere aanhangers van de Moslimbroederschap de doodstraf over hen uitspreken. Onder hen ook de vooraanstaande geestelijk leidsman Youssef al-Qaradawi die in Qatar woont. "Niemand zal deze straf accepteren" zei hij tegen nieuwszender Al Jazeera. Partijlid Amr Darrag bestempelde het vonnis als een "politiek oordeel waartegen de internationale gemeenschap moet protesteren."

De Turkse president Erdogan was een van de eersten die de gerechtelijke uitspraak afkeurde. In een adem door veroordeelde hij de 'hypocriete' Westerse houding. "Het Westen schaft de doodstraf af, maar doet niets aan de terdoodveroordelingen in Egypte. Ze kijken alleen maar toe." Maar ook vanuit Washington klonk 'bezorgdheid' over het vonnis. De relatie tussen de VS en Egypte is wel bekoeld nadat Sisi de macht greep, maar voor de VS blijft Caïro de belangrijkste bondgenoot in de regio.

Dat Egypte niet terugschrikt om doodvonnissen ook uit te voeren, liet het afgelopen weekend meteen al zien. Volgens de staatsmedia werden zes leden van Sinaï Provincie, een extremistische beweging, opgehangen. De groep, die banden heeft met Islamitische Staat, zou vorig jaar op het Egyptische schiereiland Sinaï een aanval hebben uitgevoerd tegen Egyptische soldaten, waarbij twee legerofficieren werden gedood.

Kort na de terdoodveroordeling van Morsi werden in Sinaï twee rechters en hun chauffeur doodgeschoten. Het is onduidelijk of de aanslag samenhangt met Morsi's veroordeling.

Het is de vraag of het vonnis tegen Morsi werkelijk ten uitvoer wordt gebracht. De doodstraf moet eerst nog goedgekeurd worden door de grootmoefti. En zelfs als die akkoord gaat, kan de oud-president nog tegen dit vonnis in beroep gaan. Bovendien werden al eerder belangrijke leden van de Moslimbroederschap ter dood veroordeeld, maar is geen van hen tot nu toe geëxecuteerd.

Morsi is nog altijd strijdbaar. Hij erkent het hof niet en riep bij aanvang van zijn eerste rechtszaak "slachtoffer te zijn van een militaire coup en nog altijd de wettige president te zijn". Vanaf dat moment moest Morsi zijn rechtszaken in een kooi vanachter geluidsdicht glas volgen.

Toen de rechter zaterdag de doodstraf uitsprak, glimlachte hij en hij balde zijn vuisten in de lucht.

Dat beeld zou ook een reden voor het Egyptische regime kunnen zijn om geen haast te maken met het uitvoeren van het doodvonnis. De figuur Morsi die zeker niet onomstreden is in Egypte en daarbuiten, dreigt nu uit te groeien tot martelaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden