Allrounder mist veelzijdigheid van tienkamper

Met een zekere regelmaat, vooral in periodes van eigen suprematie, komt de Nederlandse roep om internationale popularisering van allround schaatsen op als springvloed. Meestal ebt die weer weg, met als uiteindelijk resultaat dat Nederland vrijwel alleen staat in deze historische discipline.

Dat is niet vreemd. Vanaf het moment dat in 1893 in Amsterdam officiële wereldkampioenschappen werden gehouden, zijn door Nederlanders 43 titels gewonnen, drie meer dan Noorwegen en zelfs acht meer dan het grote Rusland/Sovjet-Unie. Andere landen spelen in dit marginale circus geen structurele rol, of we moeten de negen dopingtitels van DDR-vrouwen en de acht daarop volgende triomfen van de Duitse Gunda Niemann als zodanig beschouwen.

De Nederlandse overheersing ging van kwaad tot erger. De afgelopen twintig jaar eisten Nederlandse mannen vijftien titels op; de vrouwen scoorden vijf uit tien. Het toernooi van 2003 in Gothenburg leek een keerpunt. Gianni Romme, Rintje Ritsma en Ids Postma hadden er van niemand iets te duchten. Net als in 2000 en 2001 was het erepodium oranje gekleurd.

"Het NK is bijna net zo sterk bezet als een WK", was destijds de conclusie van Ritsma. De euforie ging gepaard met grote zorgen over de toekomst. Gerard Kemkers pleitte voor ontwikkelingshulp, hij zou de rol van missionaris op zich willen nemen. Jac Orie opperde een databank, met voor iedereen alle kennis op technisch en wetenschappelijk gebied voor het grijpen.

Het bleef bij een andere conclusie van Ritsma: "Dat moeten we natuurlijk niet doen bij mensen die aansluiting met ons kunnen krijgen." Vervolgens werd Nederland even overvleugeld door de Amerikaanse vrijbuiters Chad Hedrick en Shani Davis. Einde discussie.

Dat was een blunder. De Amerikanen zagen allround slechts als opstapje naar specialisatie en olympische glorie. Sinds in 1996 kampioenschappen per afstand zijn ingevoerd, gaat daar de belangstelling naar uit. De vierkamp is daarmee tot Nederlandse folklore verworden.

De buitenlanders die deelnemen hebben banden met Nederland. Marnix Wieberink richtte zijn schaatsacademie op voor rijders uit kleine landen. Er zijn Nederlandse managers, sponsors en trainers in buitenlandse dienst en commerciële ploegen die rijders laten meetrainen. Wie de ellenlange tv-reportages van EK's en WK's volgt, krijgt soms de indruk dat er slechts hele en halve Nederlanders meedoen.

Krampachtig worden deze winter pogingen gedaan het tij te keren. Ard Schenk pleit voor een vernieuwde kalender met één groot ISU-WK voor alle ijsdisciplines halverwege een olympische cyclus. Schaatshistoricus Marnix Koolhaas kiest voor spektakel met finaleritten op 500 en 1500 meter en terugkeer naar buitenbanen.

Ireen Wüst droeg afgelopen week haar steentje bij, al sneed ze daarbij de bocht af. Zij vindt dat de ISU met de olympische status van de ploegachtervolging en de lobby voor de massastart "een verkeerde invulling geeft aan de vernieuwing van het schaatsen." Het lijkt haar logisch om bij vernieuwing terug te grijpen op een stokoude waarde: allround op het olympisch programma.

Ze verwijst naar atletiek, waar "de tienkamp wordt beschouwd als het zwaarste en meest prestigieuze onderdeel. De winnaar van de olympische tienkamp is de meest complete atleet. Dat geldt in het schaatsen voor het allrounden."

De vergelijking gaat mank. Het meest prestigieuze onderdeel van het olympisch atletiekprogramma is de 100 meter. De meerkampers staan inderdaad in hoog aanzien. Door de zwaarte van het onderdeel in combinatie met veelzijdigheid. Het probleem van schaatsen is dat het juist wordt gekenmerkt door eenzijdigheid.

Daarover rept Wüst in haar, overigens hautain genegeerde, open brief aan ISU-voorzitter Cinquanta niet. Ook niet over een meerkamp van de ijsdisciplines schaatsen, kunstrijden, shorttrack, curling en rodelen. Dat komt er dichter bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden