Allochtoon schiet weinig op met hogere opleiding

Het onbehagen onder migranten over de kansen die ze in Nederland krijgen, groeit. Op de arbeidsmarkt hebben ze het veel moeilijker dan autochtone Nederlanders.

Nederlanders van niet-westerse komaf zijn in de loop der tijd beter Nederlands gaan spreken en halen diploma's op een hoger niveau. Maar wat een vanzelfsprekend gevolg daarvan leek, blijft uit: hun baankansen zijn niet wezenlijk verbeterd. Ze vinden nog steeds veel minder vaak werk, en áls het lukt, is het vaak tijdelijk of onder hun niveau.

Die trend beschrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau in het rapport 'Integratie in zicht?'. Het onbehagen onder migranten over de kansen die ze in Nederland krijgen, groeit. Het SCP spreekt van 'een spanningsvol beeld'.

De verwachting dat de integratie vanzelf zal versnellen nu de tweede generatie migranten meer op de voorgrond treedt, komt maar zeer ten dele uit. Juist deze generatie is veel beter opgeleid dan hun ouders. Maar meer kansen heeft dat hun de afgelopen vijftien jaar nauwelijks opgeleverd. Nog steeds is de werkloosheid onder Nederlanders van Marokkaanse, Turkse, Surinaamse en Antilliaanse komaf bijna drie keer zo hoog als die onder autochtonen.

Hoe kwetsbaar allochtonen zijn als het gaat om werk, blijkt ook uit de invloed van economische voor- of tegenspoed. Zit de economie tegen, dan stijgt de werkloosheid onder hen veel sneller dan die onder autochtonen. Als bedrijven de keus hebben, nemen ze toch vaker het soort mensen dat ze denken te kennen, verklaart het SCP. "Kleine sociale en culturele verschillen kunnen dan de doorslag geven." Vooral de tweede generatie valt daardoor vaak buiten de boot, meer nog dan hun ouders.

Valt die hardnekkige achterstand misschien te verklaren met specifieke kenmerken van deze groep Nederlanders? Zijn ze bijvoorbeeld jonger dan gemiddeld? Of komen ze uit achterstandsgezinnen en is dat een handicap? Of speelt toch hun opleiding een rol - waarvan weliswaar het niveau gestegen is, maar die gemiddeld nog achterblijft bij die van andere Nederlanders? Slechts ten dele, stelt het SCP vast, want autochtonen met precies dezelfde kenmerken komen wel aan de bak.

Wat de oorzaak van de kwetsbare positie van allochtonen op de arbeidsmarkt dan wel is, kan het SCP niet precies in cijfers vatten. Uit ander onderzoek is bekend dat discriminatie een rol speelt. Ook speelt mee dat migranten minder goed zijn in sollicitatiebrieven en -gesprekken en dat ze minder kunnen terugvallen op een netwerk dat hen aan een baan kan helpen. Met name jongeren van Marokkaanse en ook van Antilliaanse komaf hebben vaak met justitie te maken gehad en ook dat bevordert hun kansen op werk uiteraard niet.

Ondanks alles is de allochtone middenklasse de afgelopen jaren wel gestaag gegroeid. Maar tegelijkertijd neemt het aantal migranten dat positief gestemd is over het land waar ze leven af. Van de Nederlanders van Turkse, Marokkaanse en Antilliaanse komaf zegt slechts 60 procent zich hier thuis te voelen. En de tweede generatie voelt zich hier niet beter op haar gemak dan de eerste, integendeel zelfs.

Juist hoogopgeleide jonge allochtonen zijn vaak teleurgesteld, signaleert het SCP. "Met hun hbo- of wo-diploma op zak zijn zij klaar om een plek van betekenis in te nemen in de Nederlandse samenleving. Maar in hun ervaring wordt hun die niet altijd gegund."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden