Nieuws

Allochtone kinderen blijven weg bij de tandarts

"Ouders komen niet bij de tandarts en dus kinderen ook niet."Beeld thinkstock

Preventie in de tandzorg staat onder druk, vindt hoogleraar tandheelkunde Albert Feilzer van het Acta.

Tandartszorg dreigt onbetaalbaar te worden voor mensen met een laag tot en met modaal inkomen, onder wie veel migrantengezinnen. Daarvoor waarschuwt Albert Feilzer, hoogleraar en decaan van Acta, het tandheelkundig centrum van de twee Amsterdamse universiteiten. Hij pleit ervoor om ook bij volwassenen de mondzorg op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering.

Ouders die nu wegblijven bij de tandarts, ontnemen hun kind vaak de kans om mee te komen. En die groep groeit. Het aandeel mensen zonder aanvullende tandartsverzekering is gestegen van 7 procent in 2006 naar 16 procent dit jaar. Uit onderzoek van het Erasmus MC blijkt dat 60 procent van de zesjarigen uit Marokkaanse of Turkse gezinnen al minstens één gaatje heeft. Dat is bijna drie keer zo hoog als autochtone leeftijdsgenoten.

Vandaag praat de Tweede Kamer over verbetering van de mondzorg. Vorig jaar bezocht 60 procent van de kinderen tussen de twee en vier jaar de tandarts, blijkt uit cijfers van het CBS. Ruim vier op de tien kinderen bleven weg bij deze vorm van zorg, ook al wordt deze vergoed uit de basisverzekering. "Dat geldt vooral voor sommige groepen, zoals mensen met een lager inkomen en migranten", zegt Acta-onderzoeker Karin van Nes, tevens tandarts bij CBT Rijnmond. "Ouders, allochtoon en autochtoon, denken vaak nog steeds dat het melkgebit minder aandacht behoeft. Ten onrechte."

Van Nes denkt dat tandartsen veel meer kunnen inspelen op kinderen. "Als die meekomen naar een consult met hun ouders, vraag of ze de volgende keer ook zelf komen. In het ideale geval kun je daarover al beginnen als je ziet dat iemand zwanger is. En speel in op culturele verschillen, bijvoorbeeld denkbeelden over preventie.

Hou er rekening mee dat sommige ouders zelf uit het verleden de tandarts associëren met moeilijke ingrepen, terwijl preventieve controle echt iets anders is. We moeten ook de hand in eigen boezem steken. Besef dat het niet alleen om informatie gaat. Wij horen vaak ouders zeggen 'mijn kind moet twee keer poetsen, niet snoepen en elk half jaar op controle'. Dus de kennis is er wel. Toch kan dat kind zomaar tien gaatjes hebben."

Antilliaanse en Surinaamse kinderen zitten in de middenmoot wat tandartsenbezoek betreft, blijkt uit het Rotterdamse onderzoek waarin een grote groep kinderen langdurig wordt gevolgd. Het Erasmus MC gaat de meting herhalen als de kinderen waarom het gaat twaalf jaar oud zijn, maar het lijkt aannemelijk dat de verschillen tussen verschillende bevolkingsgroepen blijven bestaan.

Lees hieronder een interview met hoogleraar Albert Feilzer.

'Het gaat vaker over geld in plaats van zorg'
"Wij leren onze studenten hoe ze een behandelplan moeten opstellen. Maar door de kosten wordt dat nogal eens helemaal niet gebruikt, of over jaren uitgesmeerd en niet afgemaakt", zegt Albert Feilzer. "Een gezin met een modaal inkomen van 36.000 euro houdt maandelijks 550 euro over voor het eten. Daaruit moet dan ook nog de tandarts worden betaald voor twee volwassenen. En de mondhygiënist. De Nederlandse tandzorg staat nu op een hoog niveau, maar het preventieve stelsel zal hierdoor onder druk komen te staan. We zien nu ook al dat mensen niet voor de beste oplossing kiezen, maar voor de goedkoopste."

Kunt u een voorbeeld noemen?
"Wat je vaak ziet: met een zenuwbehandeling en een kroon kun je een kies redden, maar dat kost 600 tot 800 euro. Terwijl het trekken van de kies maar 40 euro kost. Soms lijkt dat niet zo erg, de achterste kies onderin kun je missen. Maar als die getrokken wordt, zal de bovenste kies langzaam naar beneden zakken. Dan heb je daar weer een probleem. Uiteindelijk vergroot dat de kans op een kunstgebit. Het feit dat dat wel in de basisverzekering zit, zorgt in dat geval voor een rare financiële prikkel. De tandarts is steeds meer tijd bezig met praten over geld in plaats van met goede mondzorg."

Beeld thinkstock

Is een goed gebit niet iemands eigen verantwoordelijkheid?
"Zeker. Maar we vergoeden ook behandeling van de lever bij iemand die alcohol drinkt, of de diabetesmedicatie voor mensen met overgewicht. Het is vreemd dat de tandarts een uitzondering is.

"Bij mensen met een laag inkomen, en zeker bij migranten, heeft dat een vervelend bij-effect. Ouders komen niet bij de tandarts en dus kinderen ook niet. Als ze wel komen, is het vaak al aan de late kant. De preventieve mondzorg zou veel meer moeten aansluiten bij de zorg voor jonge kinderen. In het ideale geval begin je al op het consultatiebureau met voorlichting.

"De Kamer praat vandaag over taakherschikking tussen tandarts en mondhygiënist. Dat lijkt mij een goed plan. Betere samenwerking kan er bijvoorbeeld toe leiden dat de mondhygiënist zo'n preventieve functie kan vervullen op het consultatiebureau."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden