Prinsjesdag

Alles wordt beter, belooft premier Rutte

Mark Rutte keert van de Ridderzaal terug op Algemene Zaken. Beeld Werry Crone

De zon scheen uitbundig op Prinsjesdag en ook de boodschap was zonnig. Nederland is een sterk land, waar het misschien weleens tegenzit, maar het grote verhaal gaat toch over vooruitgang en verbetering, zo sprak koning Willem-Alexander in een opvallend optimistische Troonrede.

Voorbij is de tijd dat Troonredes voornamelijk gaan over identiteit. Zoals in 2016 het onbehagen nog het grote onderwerp was. En in 2017 ‘onze manier van leven’ onder druk stond. Voor het eerst in jaren klinkt een Troonrede weer onversneden positief. “De richting is omhoog en vooruit”, sprak de koning. Mitsen en maren zaten verstopt in een bijzin, cultuurpessimistische beschouwingen waren afwezig.

Het gaat goed met Nederland, heel erg goed, meldde de koning namens het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. De economie groeit, in 2019 al voor het zesde jaar op rij. De werkloosheid is historisch laag, met maar 3,5 procent. De rijksbegroting heeft een overschot. Alle economische voorwaarden zijn aanwezig om komend jaar de voorspoed te verzilveren in plannen om ‘ons land sterker en moderner te maken’. 

In het zesde vette jaar moet het gebeuren. Want het moment kan door alle internationale turbulentie en de brexit zomaar weer vervlogen zijn, waarschuwt de minister van financiën al. Het zijn dure beloftes die het kabinet daarbij doet, niet zozeer in geld of koopkracht, maar in vertrouwen dat van kiezers wordt gevraagd.

Nu of nooit

In de Troonrede van 2018 staan twee van dergelijke beloftes. De eerste gaat over het heden. “Meer mensen moeten concreet merken dat het goed gaat: thuis, op het werk en in de wijk”, aldus het kabinet. 

Die toezegging is breder dan het koopkrachtplaatje. Voor de ene Nederlander kan merken dat het beter gaat betekenen dat hij netto meer overhoudt, voor de andere juist dat er eindelijk een betaalbare huurwoning beschikbaar komt. Het kabinet beseft dat goed. Het hele woord koopkracht komt in de Troonrede niet voor, al wordt in de rijksbegroting wel verwacht dat die gemiddeld 1,5 procent stijgt.

De andere belofte gaat over de toekomst. Nu het economisch beter gaat, is volgens het kabinet het moment aangebroken ‘om opnieuw richting te kiezen’. Het is nu of nooit. Dan gaat het om kwesties die voor veel Nederlanders misschien nog belangrijker zijn dan de vraag of ze in 2019 een paar extra euro’s in de portemonnee hebben.

Het gaat om grote vraagstukken: “Kunnen wij en onze kinderen blijven rekenen op goede zorg, een betaalbaar huis, een baan, goed onderwijs, een veilige buurt, een schone leefomgeving en een goed pensioen?”

Daarmee is de lijst van het kabinet nog niet af. Rutte III wil ook nog de sociale samenhang van Nederland verbeteren, zodat mensen ‘met elkaar, en niet te veel naast elkaar’ leven.

Grote bocht

Welke plannen het kabinet daar concreet voor heeft, daarover is de Troonrede veel vager. Pas dit najaar wordt bekend welke maatregelen er komen voor het klimaat en de pensioenen, twee van de grote kwesties voor de nabije toekomst.

En dan moet duidelijk worden hoeveel de klimaatplannen kosten. Wel kon de koning daarover vast zeggen dat financiële behoedzaamheid vooropstaat. “Het moet voor iedereen in het land haalbaar en betaalbaar zijn. Deze grote bocht kunnen we alleen met elkaar maken."

Voor de oppositie had het kabinet een oproep: om samen te werken in een tijd dat grote politieke meerderheden niet meer bestaan. Er rust een speciale verantwoordelijkheid op de hele Tweede en Eerste Kamer, vindt het kabinet. Samenwerken noemt de regering een Nederlandse traditie. 

Het is alvast een openingszet voor de Algemene Beschouwingen, die deze week volgen in de Tweede Kamer: Rutte III verwacht constructieve steun van de oppositie.

Lees meer over Prinsjesdag in ons dossier.

Lees ook:

Troonrede 2018: 'Dit sterke land nog beter maken'

Koning Willem-Alexander heeft dinsdag, Prinsjesdag, in de Ridderzaal de Troonrede voorgelezen aan de leden van de Eerste en Tweede Kamer. Lees hier de volledige tekst.

Dreigende problemen voor de coalitie? Buma en Pechtold blijven ontspannen 

Hun partijen verschillen veel van elkaar, hun politieke opvattingen liggen ver uiteen, hun persoonlijkheden contrasteren. Dat politiek leiders Alexander Pechtold (D66) en Sybrand van Haersma Buma (CDA) samenwerken in Rutte III mag een klein wonder heten. Het gaat zelfs ‘verrassend goed’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden