Alles voor een waardige dood

Voorvechter euthanasie begeleidt Deense patiënten met stervenswens naar Zwitserland

KOPENHAGEN - "Ik wil afgemaakt worden, net als mijn honden." Met deze uitspraak heeft de bekende Deense schrijfster Jane Aamund een heftig debat ontketend over het toestaan van euthanasie in Denemarken.

Het debat rond dit thema laait herhaaldelijk op, maar het beleid is nog ongewijzigd: euthanasie is verboden. Recent onderzoek toont dat 71 procent van de bevolking vóór versoepeling is. Deense politici willen er niet aan en ook de Deense Ethische Raad ziet er geen heil in. Eerder dit jaar was er ophef over de dood van Jane Hoffmann, een 53-jarige vrouw met de verlammingsziekte ALS, die naar Zwitserland ging om daar te overlijden.

De uitspraken van de ongeneeslijk zieke Jane Aamund (77) leverden emotionele reacties op. Sommigen verbazen zich erover dat ze er nog zo kwiek uitziet. Maar Aamund is allergisch voor morfine en heeft na talloze kaakoperaties en behandelingen tegen kanker constant pijn, moeite met slikken en praten. Ze vindt het schandalig dat euthanasie verboden is in Denemarken. "Ik wil graag sterven", zei ze op tv.

Sindsdien staat de telefoon bij de vereniging En Værdig Død (Een Waardige Dood) roodgloeiend. Oprichter Flemming Schollaart begeleidt patiënten persoonlijk naar Zwitserland. Hiervoor kan hij worden vervolgd. Kort nadat zijn Nederlandse moeder in 2000 euthanasie kreeg, richtte hij zijn stichting op. Bij interviews en lezingen in heel Denemarken haalt hij Nederland als voorbeeldland aan.

De afgelopen jaren begeleidde hij vier terminale patiënten op hun laatste reis naar Zwitserland. Een van hen bracht hij weg in een camper, omdat de man alleen nog liggend kon reizen. Een vijfde persoon stond op het punt om samen met Schollaart te vertrekken, maar overleed in Denemarken. Op dit moment heeft hij contact met acht patiënten die liever vandaag dan morgen naar Zürich afreizen.

Tijdens het gesprek met Trouw belt een alleenstaande man van 68 die aan de luchtwegenziekte COPD lijdt. Hij vraagt hulp bij het schrijven van de vereiste teksten voor de Zwitserse kliniek. Patiënten moeten hun levensgeschiedenis beschrijven, en een verklaring opstellen waarin zij de Zwitserse vereniging Dignitas rechtstreeks om hulp vragen. Daarnaast is het complete medisch dossier nodig.

Schollaart raakte kort geleden in opspraak. Hij had een erfenis van 26.000 euro aangenomen van een patiënt die hij vorig jaar naar Zwitserland begeleidde. "Ik werk nu fulltime voor de vereniging. Ik heb onder meer een cursus stervensbegeleiding gevolgd", zegt Schollaart. Zijn uitkering werd stopgezet omdat de Deense sociale dienst zijn werk voor de vereniging 'geen serieus werk' vond. "Maar ik ga door totdat euthanasie in Denemarken is toegestaan", zegt hij.

Euthanasietoerisme

Van tijd tot tijd is er in Zwitserland ophef over het 'euthanasietoerisme' van buitenlanders. Een aantal jaar geleden wilde de Zwitserse regering paal en perk stellen aan dit 'toerisme', waarbij buitenlanders afkomen op de Zwitserse hulp bij euthanasie. Maar in 2011 stemden de inwoners van Zürich in een referendum met grote meerderheid tegen een verbod op deze hulp aan buitenlanders. Bij de Zwitserse organisatie Dignitas (Waardigheid) komen ongeveer 200 buitenlanders per jaar binnen, vooral Duitsers, Britten en Fransen. De persoon in kwestie moet het slaap- en narcosemiddel Sodium Pentobarbital zelf innemen, door het op te drinken. Goedkoop is het niet. De kosten, inclusief lidmaatschap, consultaties, procedure en crematie bedragen zo'n 9000 euro. Plus nog de reis- en verblijfkosten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden