'Alles valt uit elkaar' in Charleroi

fabriekSsluiting | reportage | Het vertrek van de Amerikaanse machinebouwer Caterpillar is een domper op het jubileumfeest van de Waalse stad. Straks staan 22oo werknemers op straat.

Het is feest in Charleroi. Steltlopers, vaandelzwaaiers en fanfares trekken door de Waalse stad die 350 jaar geleden aan de rivier de Samber werd gesticht. Maar de voorgenomen sluiting van de fabriek van de Amerikaanse machinebouwer Caterpillar verpest de stemming.

Het bestuur van de stad met 200.000 zielen, een half miljoen met de rand eromheen, heeft in allerijl een meterslang, pikzwart spandoek aan het balkon van de raadszaal opgehangen. Een steunbetuiging: 'Charleroi avec les travailleurs de Caterpillar' - Charleroi staat achter de werknemers van Caterpillar. De festiviteiten afgelasten was geen optie, zegt locoburgemeester Françoise Daspremont, nippend aan een glaasje jus op een receptie. Op straat lopen veel 'Carolos' met een door de vakbonden uitgedeeld rood solidariteitssjaaltje om de hals.

Het was een schokkend verjaarscadeau waar de directie van Caterpillar Charleroi vorige week vrijdagmorgen op trakteerde. Uitgerekend de dag voordat de herdenking van de stichting van de stad - op 3 september 1666 - haar hoogtepunt zou bereiken.

Binnen enkele maanden staan 2200 werknemers op straat. Naar schatting 6000 indirecte arbeidsplaatsen staan op de tocht. Het is een catastrofe voor het 'Pays Noir', het door de zwarte kolen gekleurde gebied waar de werkloosheid 20 procent is.

"Ik ben zo triest, alles valt uit elkaar", zegt Brigitte Bizet (49) op het Place du Manège in de bovenstad. "Ik ken minstens tien mensen die hun baan verliezen. Vaders, zoons, van 20 tot 50 jaar. Er is hier nauwelijks werk. Hoe moet dat met onze kinderen, de kleinkinderen? Dit is de doodsteek." Het ging al een tijd niet goed met Caterpillar. Ooit was het Amerikaanse bedrijf een van de grootste werkgevers in de streek, die eerder de staal- en de mijnindustrie zag verdwijnen; de skeletten van fabrieken staan als herinneringen in het landschap. In 2014 schrapte Caterpillar al 1330 banen.

"De productie werd teruggeschroefd, vooral van de zwaarste machines", vertelt Eric Jakubowski. "Die bouwen we al meer dan een jaar nauwelijks nog. We dachten dus dat die assemblagelijn zou worden gesloten. Maar dat de hele fabriek dichtgaat, nee."

Jakubowski werkt al 33 jaar bij Caterpillar in Gosselies, een troosteloze deelgemeente van Charleroi. "Na de mijn- en staalarbeiders zijn wij nu aan de beurt." Hij staat, gekleed in het zwart, op het Manegeplein met wat collega's te praten. Niemand wil iets over de werkgever zeggen, uit angst voor de gevolgen. Jakubowski kan het niet schelen. ,,Ik ben vakbondsgedelegeerde en 51 jaar, dus het ziet er sowieso beroerd voor mij uit."

undefined

Weefsel

De Waalse regering hoopt dat Caterpillar het immense terrein in Gosselies wil afstaan. Het "industriële weefsel", aldus de Belgische ex-premier en mijnwerkerszoon Elio Di Rupo, "mag niet verloren gaan voor de regio." Di Rupo komt uit Mons (Bergen), maar is toch present op het feestje van het stadsbestuur van Tchålerwè, in rasecht Waals. "Uit solidariteit."

Hij is bezorgd over hoe het verder moet in Wallonië. Nog maar een op de acht Belgen werkt in de industrie. De Waalse en de Belgische overheid en de Europese Commissie hebben al miljoenen euro's gestoken in de regio, onder meer voor begeleiding van kansarmen naar nieuw werk en voordeeltjes voor werkgevers die werklozen aannemen.

Maar Charleroi kampt met leegloop. De stad heeft geen universiteit en geen goede hogescholen. De helft van alle kinderen uit middenklassegezinnen gaat studeren in Brussel of Mons en komt niet meer terug.

Renaud Labiau en Nafsika Moraitis, twee hippe achttienjarigen uit Charleroi, blijven optimistisch. Tot hun vreugde is de benedenstad helemaal gepimpt en wordt nu de bovenstad aangepakt. Labiau heeft zijn toekomst uitgestippeld: "Ik ga de zorg in. Daar werken vooral vrouwen en zitten ze te springen om mannen. Et voilà, dat is mijn kans."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden