Alles uit de kast tegen mechanische doping

bedrog | De wielerwereld is wakker geschrokken. Motortjes! Hulpjes om het koersen te vergemakkelijk-ken zijn niet langer fictie.

Danny In 't Ven kijkt er niet meer van op als hij 's ochtends bij herhaling wordt opgehouden door overijverige officials. "Ze controleren maar", zegt de buschauffeur van Trek-Segafredo. De Vlaming is de tel kwijt sinds de Tour de France vorige week begon. De speurders zijn op jacht naar motortjes. Doping 2.0 zeg maar.

"Je fiets is vanochtend alweer gecontroleerd", zegt In 't Ven als Bauke Mollema zijn racefiets uit de standaard pakt. De Nederlandse kopman haalt zijn schouders op. Dat renners de kluit zouden belazeren met mechanische hulpmiddelen noemt Mollema te absurd voor woorden.

Daar denken de wielerunie UCI en de Tourorganisatie toch ander over. Een willekeurige greep uit de perscommuniqués die de Tourjury dagelijks uitspuugt maakt duidelijk dat de bevoegde instanties niets aan het toeval willen overlaten. Etappe vijf: 188 fietsen gecontroleerd. Etappe zeven: 165 fietsen gecontroleerd. Etappe negen: 82.

De speurhonden sloegen tot op heden niet aan. Maar dat wil niet zeggen dat er niet gefraudeerd wordt, is het enige wat de woordvoerder van de UCI kwijt wil. Hij verwijst verder naar een persbijeenkomst van de wielerbond en de Tour voor aanvang van deze Ronde van Frankrijk, waarin UCI-voorzitter Brian Cookson erkende dat de sport geplaagd wordt door een nieuwe vorm van bedrog. "Dit is een serieuze bedreiging. Wij gooien daarom alles in de strijd."

Over de omvang van het motorspook wilde Cookson niet speculeren, maar dat mechanische hulpmotortjes bestaan en worden gebruikt, is sinds het WK veldrijden eind januari geen broodje-aapverhaal meer. In een van de fietsen van de Belgische veldrijdster Femke Van Den Driessche troffen gealarmeerde officials een kleine hulpmotor aan. De renster kreeg een schorsing van zes jaar opgelegd.

Tourbaas Christian Prudhomme juicht de controles toe. "De wielerwereld was in januari in shock omdat het daarvoor alleen leek te gaan om geruchten." Die geruchten dateren overigens al van 2010. Fabian Cancellara zou dat jaar Parijs-Roubaix en de Ronde van Vlaanderen hebben gewonnen mede dankzij een hulpmotor, aldus een suggestieve video op internet.

Zadelbuis en achternaaf

De Franse tv-zender Stade 2 claimde dat er in maart tijdens twee Italiaanse klassiekers gefraudeerd is. Eigen beelden gemaakt met een thermische camera zouden op zwendel duiden. In vijf fietsen zaten motortjes in de zadelbuis, bij twee een motortje in de achternaaf.

De UCI zweeg, maar vorige maand voegde zij opvallend genoeg dergelijke camera's aan het eigen controleprotocol toe. De UCI gebruikte tot voor een paar maanden uitsluitend magnetische detectiesoftware op tablets. Voor deze Tour de France is door het Franse Atoomagentschap CEA een nieuwe warmtecamera ontwikkeld. Daarmee is ook tijdens de race naar motortjes te speuren. "Wij gaan niet iedere fiets elke dag opnieuw testen", zei Cookson. "Wat wij wel doen is veel onaangekondigde steekproeven doen." Hij verwacht meer dan 3000 controles. "Als het moet, zetten wij een renner meteen aan de kant."

De opsporingsmethoden die de UCI gebruikt zijn controversieel. Niet iedereen is overtuigd van de deugdelijkheid van de detectieapparatuur. Drievoudig Tourwinnaar Greg Lemond noemt de maatregelen 'een wassen neus'. Hij meent dat de UCI veel eerder in actie had moeten komen om mechanische doping te voorkomen. "Ik sprak Cookson er in 2013 al op aan. Zijn reactie gaf niet echt blijk van hoge urgentie. Vorig jaar testte de UCI in de Tour tussen de 18 en 24 fietsen. Als dat klopt, is dat een gotspe."

Over de detectiesoftware van de UCI is Lemond sceptisch. Niemand weet of die ook echt werkt, meent hij. "Ik vermoed zelfs dat het probleem veel groter is en verder teruggaat dan 2010." De Amerikaan heeft geen bewijzen om zijn theorie te ondersteunen. Lemond die nooit de mooie woorden van Lance Armstrong slikte, gaat af op zijn instinct. "Telkens als iemand in het profpeloton de kwestie afdoet als onzin, denk ik: wat heb je te verbergen?"

Geletruidrager Chris Froome werd maandag op de rustdag gevraagd of alle controles een afschrikwekkende uitwerking hebben. Nog voordat de Brit kon reageren greep de teambaas van Sky in. "Froome wordt zelfs vaker gecontroleerd dan anderen."

Dat was een antwoord zoals Froome jarenlang vaker gaf. Maar toen gingen de vragen over doping.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden