Alles uit de kast tegen de jihad

Beelden uit de anti-jihadvideo's waarmee Frankrijk probeert jongeren ervan te weerhouden naar Syrië of Irak af te reizen. Beeld Film van de Franse overheid
Beelden uit de anti-jihadvideo's waarmee Frankrijk probeert jongeren ervan te weerhouden naar Syrië of Irak af te reizen.Beeld Film van de Franse overheid

Het nieuwste wapen in de strijd tegen terreur heet tegenpropaganda. De Franse overheid probeert aspirant-jihadisten op andere gedachten te brengen door ze te waarschuwen voor de barre werkelijkheid die hen wacht in Irak of Syrië.

Muziek en beelden zijn hetzelfde als die op de promotievideo's van Islamitische Staat. Alleen is de boodschap heel anders. 'Ze vertellen dat je met hen kunt vechten voor een rechtvaardige zaak' staat er bij opnamen van in het zwart gestoken strijders met bivakmuts en kalasjnikov. 'In werkelijkheid', zo gaat het verder terwijl een lijk in een ravijn wordt gegooid, 'sterf je alleen, ver van huis'.

Zo begint een spotje dat de Franse regering liet maken in het kader van de campagne Stop Jihadisme. De beloften van de heilige oorlog worden een voor een ontkracht. Wil je een gezin stichten met een held van IS? 'Je kinderen groeien op met oorlog en terreur'. Dacht je Syrische kinderen te redden? 'Je wordt medeplichtig aan het doden van burgers'.

Geen ideologisch alternatief
Het spotje past bij Europese initiatieven tegen terreur. In Riga spraken ministers van binnenlandse zaken en justitie van de EU gisteren over tegenpropaganda. Terrorisme-coördinator Gilles de Kerchove adviseert de lidstaten pr-mensen in te huren om op internet minstens zo effectief te zijn als de terroristen.

Of de aanpak ook effectief is zal de 'viraliteit' moeten uitwijzen: als veel mensen de video delen, zegt dat iets over het succes van de boodschap. Maar het blijft de vraag of een waarschuwing besteed is aan een beginnende jihadist. Die wil zijn bestaan zin geven, meent bijvoorbeeld defensiespecialist Romain Mielcarek. "De zwakte is dat de video geen ideologisch alternatief biedt. IS belooft sociale rechtvaardigheid en solidariteit in een geloofsgemeenschap, dit filmpje zegt alleen dat de tegenstander liegt."

Wat de tekortkomingen ook zijn, de regering wil geen middel onbeproefd laten tegen jihadisme en terrorisme. In zijn halfjaarlijkse persconferentie volgende week zal president Hollande naar verwachting nieuwe maatregelen aankondigen om 'republikeinse waarden te versterken'. Concreet houdt dat in dat kinderen op school meer uitleg krijgen over de betekenis van de scheiding tussen kerk en staat, racisme en antisemitisme en de vrijheid van meningsuiting. Hollande speelt met de gedachte om hier een sociale dienstplicht aan toe te voegen.

'Amerikaanse ontsporingen'
Het beschavingsoffensief vergezelt maatregelen die zijn genomen op het terrein van politie en justitie. Zo worden de inlichtingendiensten de komende drie jaar uitgebreid met 2680 banen om verdachte personen te kunnen volgen. Deze zomer moet het parlement een nieuwe wet op het inlichtingenwerk aannemen waarin de bevoegdheden van anti-terreuragenten zijn geregeld.

Hier en daar vreest men voor 'Amerikaanse ontsporingen' door een te grote nadruk op veiligheid. Het nieuws dat een achtjarig jongetje in Nice door de politie in gezelschap van zijn vader is verhoord omdat hij de moorden van 7 januari in de klas had toegejuicht, veroorzaakte ophef. Minister van onderwijs Najat Vallaud-Belkacem verklaarde gisteren dat zij de school steunt. Volgens haar gaat het om een kind uit een probleemgezin en heeft de vader leerkrachten bedreigd toen hij naar aanleiding van het incident verhaal kwam halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden