Alles uit de kast of houden we de bruiloft klein?

Beeld Martijn Gijsbertsen

Een ‘Big Fat Turkish Wedding’ of een lastminute- homohuwelijk? Freelance-journalist Pinar Besli-Bakirhan vierde haar bruiloft met 1100 gasten in een congrescentrum. Tijd-redacteur Harmen van Dijk en zijn man traden op een vrijdagochtend in het huwelijk, twee weken nadat ze bedacht hadden te trouwen. Beiden doen hier hun verhaal.

“Maar het is mijn bruiloft!” roep ik terwijl de tranen over mijn wangen biggelen. Iemand heeft ongevraagd de namen van mijn vrijgezelle vrienden en vriendinnen aan de onderkant van mijn bruidsschoen geschreven. Een Turkse traditie om erachter te komen wie de volgende bruid of bruidegom zal worden. De namen die aan het einde van de avond zijn weggeschuurd, zijn straks aan de beurt. Ik wacht thuis in mijn bruidsjurk op mijn bruidegom, omringd door daggasten die getuige willen zijn van het moment dat ik het ouderlijk huis verlaat, en die bekladde schoenen worden me even te veel.

In de verte hoor ik de stoet aankomen en veeg snel mijn tranen weg. Het emotioneelste moment is aangebroken. Mijn broertje knoopt een rood lint om mijn middel, wat staat voor maagdelijkheid. Ik krijg een rode sluier over mijn hoofd om mij te beschermen tegen alle blikken van buiten. Onder gebeden en in tranen begeven wij ons richting de feestzaal in Nieuwegein waar de 1100 gasten die mijn familie en schoonfamilie hebben uitgenodigd op ons wachten.

Het is niet de eerste keer dat ik mij verdedig met het ‘maar het is mijn bruiloft’-statement. Nooit gedacht dat er ook een kleine Bridezilla in mij schuilde. Maar dit feest is het grote sluitstuk van een lange reeks. In één jaar tijd heb ik samen met mijn verloofde ons verlovingsfeestje, onze huwelijksvoltrekking, ons islamitisch huwelijk, ons hennafeest, onze grote bruiloft en onze huwelijksreis georganiseerd – omgeven door talloze tradities en gebruiken waar wij rekening mee moesten houden.

“Als ik ga trouwen wil ik een kleine, intieme bruiloft met alleen dierbare mensen om mij heen”, zei ik een paar jaar geleden nog dromerig tegen mijn moeder. “Ergens aan het strand in een warm land.” We waren op de bruiloft van een vage bekende en ik keek zoekend rond naar een zitplaats tussen de duizend gasten. Mijn moeder vond het maar al te grappig: “Geen grootspraak, Pinar. Dit is ook wat jou te wachten staat.”

Koffie met een flinke schep zout

Een jaar voor de bruiloft. Mijn schoonfamilie en aanstaande man zijn gekomen om mijn vader om mijn hand te vragen. Ik tril op mijn benen van de spanning. Mijn vader vraagt mij vervolgens om toestemming, waarop ik enigszins verlegen knik. “Dan geef ik jullie de hand van mijn dochter”, vervolgt hij met een brok in zijn keel. Dolverliefd loop ik naar de keuken voor een belangrijke taak. Ik zet de Turkse koffie klaar voor mijn aanstaande en doe er een flinke schep zout in. Een gebruik uit de tijd dat de jongen en het meisje elkaar niet eerder hadden gezien. Als hij de koffie toch helemaal opdronk, kon ze ervan verzekerd zijn dat hij de ware voor haar was. Deze subtiele hints zijn gelukkig niet meer van deze tijd, maar worden alsnog ingezet. Al is het maar om het gezicht van de jongen te zien, wanneer hij een kop koffie met een stevige schep zout achteroverslaat.

“Onmogelijk, mijn ouders hebben zelfs al een zaal in gedachten voor de bruiloft”, roept mijn verloofde als ik hem vertel hoe mijn droombruiloft eruitziet. Mijn moeder had gelijk: er is geen ontkomen aan de grote traditionele Turkse bruiloft. Als compromis belooft hij dat we de huwelijksvoltrekking onder een mooie eik op een landgoed houden. ­Alleen in gezelschap van onze meest dierbaren geven wij elkaar het ja-woord. Romantisch. Ik vind het goed en ergens begrijp ik het ook wel. Voor ouders is het ontzettend belangrijk hun kinderen te zien trouwen en dat willen ze het liefst op vertrouwde wijze doen. Zij willen aan de Turkse gemeenschap laten zien dat hun kinderen officieel getrouwd zijn om hun eer te bewaren.

Daarnaast is het een Turks gebruik dat je op alle bruiloften bruidsparen een geldbedrag of goud cadeau doet om de familie te ondersteunen. Nu zijn wij aan de beurt. Ik begrijp dat mijn schoonouders die duizend bezoekers niet wilden ontlopen. 

Het betekent ook dat alles aan onze trouwerij groot en veel is. Alleen al het zoeken van mijn jurken. Jurken, ja. Voor mij allesbehalve een sprookje. Met mijn verloofde, (schoon)ouders, broertjes en zusjes strompel ik in de hitte door Istanbul waar ik in drie dagen tijd mijn bruidsjurk, verlovingsjurk én twee hennajurken moet zien te vinden. Ik vroeg iedereen mee, omdat ik discussies als ‘zij heeft mij niet meegevraagd’ wilde voorkomen.

Er is te veel keuze, de meningen zijn te verschillend en ik schiet in de stress als mijn schoonouders beginnen te onderhandelen over een jurk waar ik maar 98 procent zeker van ben. Ook raakt iedereen vermoeid en voel ik mij verplicht om zo snel mogelijk een jurk te vinden. De gelukstranen van mijn moeder, die in ‘Say Yes To The Dress’ ongetwijfeld zouden hebben gevloeid, blijven weg. Maar ik barst wel in tranen uit. Mijn aanstaande stelt voor om de zoektocht zonder aanhang voort te zetten. Vier winkels later heb ik mijn droombruidsjurk en besluit de rest maar in Nederland te kopen.

Beeld RV

En nu sta ik op de dansvloer met mijn bekladde bruidsschoenen, te midden van het feesttumult. De gasten hebben de feestzaal van 1800 vierkante meter goed gevuld en ondanks de drukte heb ik een romantische sfeer weten te creëren. Met prachtige bloemen, een chique tafelopstelling en enorme lichtpaarse lampionnen aan het plafond. Ik voel me net een prinses en geniet van alle aandacht. De afgelopen tijd was een achtbaan aan emoties waar ik soms het puntje van mijn tong heb afgebeten en soms uit mijn slof ben geschoten. Op mijn hennafeest lette ik heel erg op de gasten en of zij zich vermaakten. Op mijn bruiloft let ik alleen op ons, dat heb ik van tevoren al bedacht. Ik doe voor ik de feestzaal binnenloop, ondanks de tradities, mijn rode sluier af. Niet iedereen vindt dat leuk, maar nu is het míjn feest. Je kunt toch niet 1100 gasten tevreden stellen. 

Beeld Rinus van de Ven

Het kan ook anders: vriendin bakt taart, vriend regelt auto

Over twee weken trouwen? Ja, doen we, besloten Harmen van Dijk en zijn aanstaande man. Het voordeel van een snelle bruiloft is dat je over de voorbereidingen niet hoeft te tobben. En de kans is groter dat het de mooiste dag van je leven wordt.

Hoe snel kan het?” Dat is de belangrijkste vraag als we ons melden bij de balie van burgerzaken in het stadhuis. We behoren duidelijk niet tot de categorie mensen die een droombruiloft aan het plannen zijn. Wij willen onze zaken gewoon goed geregeld hebben en dan is trouwen een effectieve methode, zeker als enige haast geboden is.

Romantiek

Er staat een zware medische ingreep op stapel. Natuurlijk hebben we best vertrouwen in een goede afloop, maar we hebben beiden ook last van een fikse dosis realiteitszin. Huizen, spaarrekeningen en pensioenen – zulke zaken laat je niet over aan de speling van het lot.

Dat nuchtere, zeg maar gerust dat totale gebrek aan romantiek, heeft er natuurlijk ook voor gezorgd dat het idee om te trouwen nooit eerder bij ons is opgekomen. Ik vond het eigenlijk mijn hele leven al een raar toneelstukje – leuk om mee te maken bij anderen, maar niet voor mezelf. Dat wij twee mannen zijn, maakt het er niet beter op. Principieel ben ik fervent voorstander van de openstelling van het burgerlijk huwelijk geweest, maar ik voelde nooit enige aanvechting om zelf van dat recht gebruik te maken.

Nu staan we daar dan toch, bij burgerzaken. “Het kan op zijn vroegst over twee weken”, luidt het antwoord. Dat is sneller dan verwacht. “Doe maar”, zeggen we. “Vrijdag is onze vrije dag, kan dat?” “Geen probleem”, zegt de vrouw achter de balie. “Plaats genoeg. Niemand wil nog in het stadhuis trouwen.” Er klinkt een lichte teleurstelling in haar stem. “Ze willen allemaal een bijzondere locatie.”

Eén ding weet ik zeker: ik kan niet trouwen zonder mijn ouders te vragen. En mijn zussen, en de broers van mijn vriend, en hun partners en dochters – die willen er vast ook bij zijn. Dus die appen we, of het uitkomt die vrijdag. Het kan. Dat komt mooi uit, dan zijn de getuigen meteen geregeld. En verder zullen we wel zien. “Het is geen geheim”, zeggen we tegen vrienden die van onze plannen op de hoogte zijn.

Blijkbaar stralen we nog steeds weinig feestelijks uit, want in de dagen die volgen informeren mensen met de nodige omzichtigheid of ze ‘misschien iets mogen doen’. Een vriendin wil dolgraag eens een bruidstaart bakken. Of we dat leuk zouden vinden. Een vriend wil een toespraakje houden. “Is daar tijd voor?” Mijn moeder belt. “Je vader zou graag iets zeggen, maar we weten niet of jullie dat willen.” Natuurlijk, wij vinden alles leuk. We hebben geen idee hoe ons huwelijk zou moeten verlopen. Gelukkig wordt ons een doortastende trouwambtenaar toegewezen en zij timmert een draaiboekje in elkaar.

Twee dagen voor de bruiloft belt een vriend. “Hoe gaan jullie eigenlijk naar het stadhuis?” Nou, zeg ik. “We dachten op de fiets. Of als het regent met de metro.” Dat vindt hij maar niks. “Ik haal jullie wel op.”

En zo staan we op onze trouwdag, in nette jasjes en met gepoetste schoenen, op de stoep voor ons huis te wachten. “We hebben in elk geval mooi weer”, zegt mijn vriend. Ik knik wat ongemakkelijk en kijk op van mijn horloge. Wat rijdt daar nou de straat binnen? Een bakbeest van een auto, een meterslange donkerblauwe stretched limousine. Met onze vriend achter het stuur.

Beeld Rinus van de Ven

Het zet de toon voor de rest van de dag. Voor het stadhuis worden we opgewacht door, tja, iedereen lijkt het wel. Iedereen heeft vrij weten te krijgen op deze dag. Iedereen wil er blijkbaar bij zijn. Onder aanmoediging van onze trouwambtenaar wordt er gejuicht en geklapt als wij even later de trouwzaal binnenlopen. Er flitst door mijn hoofd dat ik dit misschien wel vreselijk had gevonden als ik er lang over na had kunnen denken, maar dat kon niet, want het gebeurt al en het is eigenlijk heel ontroerend. De toespraken zijn prachtig, persoonlijk. De overleden ouders van mijn vriend worden genoemd. Achter ons wordt zachtjes gesnikt bij het ja-woord. Een meegekomen kleuter laat een scheet en er wordt gelachen.

Twee bruidegommen

Bij thuiskomst is er een taart waarmee je ‘Heel Holland bakt’ zou winnen, met marsepeinen hartjes in regenboogkleuren en twee bruidegommen erbovenop. Vrienden en familie die elkaar helemaal niet kennen, hebben in die twee weken onderling contact gezocht en een persoonlijk kunstwerk in elkaar gezet. Waar ik me normaal gesproken zorgen zou hebben gemaakt of dat allemaal wel leuk samengaat – familie, collega’s en vrienden van twee kanten – gaat het helemaal vanzelf. Ik zie mensen met elkaar praten in combinaties die ik niet voor mogelijk had gehouden en ik ben zelf overal en nergens. Het feest gaat vanzelf, de prosecco waarvan we ‘voor de zekerheid’ een paar dozen hebben ingeslagen, vliegt erdoorheen. En de zon blijft maar schijnen.

Als tegen middernacht de laatste gasten vertrokken zijn en we tevreden de enorme puinhoop in ons huis overzien, slaat even de twijfel toe. Hadden we misschien toch meer mensen moeten uitnodigen, hadden we het toch beter moeten regelen? Want vrienden of familie die het niet via via hadden gehoord, die wisten het niet. Maar het had niet anders gekund. Niet bij ons. De mooiste dagen van ons leven moeten ons overkomen, blijkbaar. Die laten zich niet plannen.

Lees ook:

Waarom willen moderne, zelfstandige ­vrouwen per se door hun vriend ten huwelijk worden gevraagd?

Dertiger Janne Chaudron verbaast zich over de traditionele trekjes van haar vriendinnen. Ze ontdekt: we zijn romantischer dan we denken. 

Een sneeuwwitte bruidsjurk - voor een prikkie

Grote confectiebedrijven als C&A en H&M storten zich opeens weer op de bruidsmode – betaalbaar dus. Jongeren willen wel stijlvol trouwen, maar niet te veel geld uitgeven. En als de jurk vaker gedragen kan worden, is dat een pre.

Welk bruidspaar past bij welke trouwauto? 

Een wegwijzer voor trouwlustigen.

Over een week trouwt mijn dochter

Zijn oudste dochter gaat traditioneel trouwen. Met Jack. Oud-hoofdredacteur Willem Schoonen gaat haar zelfs weggeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden