Alles om een ster te worden

Nog nooit kwam een nieuwe single direct op nummer 1 in de Top40 én de Mega Top100. Zaterdag moest de politie ingrijpen bij een signeersessie van de zangers, omdat de toeloop te groot was. Wat het steeds populairder 'Starmaker' al niet vermag.

In een buitenwijk van Almere sluit Mendy de deur van de prefabwoning achter zich. Ze loopt over een winderig veld naar het hek. Door de zendermicofoon op haar kraag horen we haar intens snikken. Ze heeft een sexy topje aan, hakken, een hippe schuifspeld in het blonde haar en ze sjouwt een weekendtas. Binnen laat ze jongens en meisjes achter die ook huilen. ,,Ik weet dat ik talent heb'', zegt ze tegen presentator Gijs Staverman. ,,Tuurlijk'', zegt die, en zet haar in een taxi. ,,Dag Mendy.''

Staverman gaat weer naar binnen, met Hans Breukhoven, baas van Free Record Shop. De jongeren geven geen blijk van herkenning. ,,Jullie plaat is bijna goud'', zegt Breukhoven. Tranen worden gedroogd, gejuich stijgt op.

Voor de Yorin (voorheen Veronica)-serie 'Starmaker' wonen twaalf jongeren samen in een huis waar zij -dag en nacht gefilmd- worden klaargestoomd tot popster. Elke week valt er een af, tot er zes overblijven, die samen een groep vormen en eind mei een groot concert geven. De locatie van Starmaker is gerecycled: het bordkartonnen huis vol camera's kennen we nog van 'Big Brother'.

Het programma, waarvoor tweeënhalfduizend jongeren zich opgaven, begon traag. Het trok in het begin een kijker of driehonderdduizend. Nu zijn dat er een half miljoen. Bovendien kwam de eerste single, het pop-rocknummer 'Damn, I think I love you', zowel in de Top 40 als de Mega Top 100 binnen op één.

Het programma spreekt de aantrekkelijke doelgroep van thuiswonende kinderen en tieners aan. Het Engelse origineel 'HearSay' is in eigen land populair, vooral door de verkoop van poppen, een kledinglijn en een kalender. De belangrijkste succesfactor in Nederland is echter de steun van indrukwekkende marktpartijen. Platenketen Free Record Shop is zijdelings betrokken en brein achter het programma is Tim van Rongen, verantwoordelijk voor de jongerenmarkt bij Mojo Concerts, dat 95 procent van de popconcerten in Nederland organiseert. Hij is ook boeker en 'creatief coördinator' bij de TMF Awards. Zo konden de 'Starmaker'-kandidaten afgelopen zaterdag al optreden voor 11000 man in het Rotterdamse Ahoy', harder toegejuicht dan Janet Jackson. De productie van 'Starmaker' ligt bij tv-gigant John de Mol en de singles worden uitgebracht door Zomba, waar ook Britney Spears, de Backstreet Boys en de Vengaboys huizen; stuk voor stuk hitmachines. Uiteraard wordt 'Damn, I think I love you' gedraaid door Yorin FM.

Het is voordelig voor de talenten dat zij zijn ingekapseld in de platenindustrie. Ze hebben al een platencontract en uitzicht op een groot concert, de docenten (onder anderen Tjeerd Oosterhuis van Total Touch) zijn gerenommeerd. Maar het is misschien ook uit de forse belangen te verklaren dat de programmamakers hard met de jongeren omspringen. Om de betrokkenheid van het publiek te vergroten, mag het elke week een voorkeur voor een 'talent' aangeven. Maar de 'starmakers', vertegenwoordigers van onder meer Mojo en Zomba, bepalen echter wie elke week het huis moet verlaten.

Als een deelnemer in de live- uitzending van vanavond te horen krijgt dat hij zijn boeltje moet pakken, krijgt hij een filmpje te zien waarop de starmakers 'vergaderen'. We zien hoe zij elkaar op quasi-natuurlijke toon uitleggen waarom juist deze jongen of dit meisje moet verdwijnen. De reden is steeds dezelfde: de betrokkene heeft beslist het nodige talent, maar past niet zo goed in de groep en lijkt 'zelf ook niet zo lekker in z'n vel te zitten'. ,,Ik denk dat Mendy zelf ook liever weg wil.'' Laf, want tot nu toe zijn gewoon de dikste zangeres, de jongen met de lelijkste stem en het meisje met de minste uitstraling buiten de deur gezet. Net als in de jaren-tachtigserie 'Fame' is de starmaker ook hier een dreambreaker en een soultaker. Maar Mendy probeert zich groot te houden en beaamt dat ze 'best graag' naar huis gaat.

Het programma is op nog een manier hard. De talenten zijn elke avond op tv en vierentwintig uur per dag te volgen op internet. Zouden zulke jonge mensen weten wat de consequenties van die exposure kunnen zijn? Zou de 17-jarige Anna, leerlinge op een Vrije School, hebben beseft dat ene 'Henk' in het forum van haar fansite zou schrijven; ,,Anna, wat een kut is dat zeg. Een pop zonder uitstraling. Er zit verder niks in. Op die voorgevel na dan.''

Wist de Marokkaanse Bouchra, een 'administratief medewerkster' van nog geen achttien, dat ze de hoop en trots zou worden van alle Bouchra's in Nederland? Tijdens een signeersessie in een platenzaak kwam een horde Marokkaanse, Turkse en Surinaamse meisjes met haar kennismaken. En 'Mouzjriem' schrijft op haar site: ,,Hey Bouchra, wat ben je mooi zeg!! Meid, je straalt gewoon talent uit, je kunt het gewoon!!'' Tegelijk wordt Bouchra's moeder gebeld door familie en kennissen die haar dochter 'een hoer' vinden, omdat ze op tv staat te dansen en te zingen.

Aan de andere kant, iedereen spreekt regelmatig met een mental coach, die al één jongen aanried naar huis te gaan wegens privé-omstandigheden. En de kandidaten zijn zelf zó gedreven om beroemd te worden, dat ze bereid zijn hun hele emotionele hebben en houden op straat te gooien.

Starmaker lijkt een logisch gevolg op de reality-shows die er eerder waren. De tweede serie 'Big Brother' werd nog behoorlijk bekeken, maar illustreerde ook de korte houdbaarheid van de formule. De tweede generatie bewoners wist dat zij bekend zou worden en gedroeg zich ook zo. Van de nood is een deugd gemaakt. De deelnemers hoeven niet te doen of zij 'gewoon zichzelf zijn', ze mogen er eerlijk voor uitkomen dat ze alles overhebben voor het sterrendom.

Nog meer past 'Starmaker' in de trend die allerlei popgroepjes al hebben ingezet: artiesten moeten niet te mooi, te goed, te volwassen zijn, maar vooral herkenbaar. Niet voor niets is Sita al weken de populairste; een 20-jarige etaleuse met een mopsneus en een accent. De hoogst genoteerde jongen is Bart, een pukkelige Limburger met witte sportsokken die zichzelf 'lief en gevoelig' vindt. Het programma doet een beroep op het gevoel dat iedere jongen, elk meisje het podium zou kunnen delen met internationale mega-acts. Hoe overgeproduceerd 'Starmaker' ook is, het enthousiasme, de euforie toen de acht overgebleven kandidaten zaterdag werden toegejuicht in Ahoy', die waren echt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden