Reportage

Alles met een pompeblêd erop verkocht tijdens Leeuwarden Culturele Hoofdstad

De Duiker tijdens het straattheater De Reuzen van Royal de Luxe als onderdeel van Leeuwarden-Fryslan Culturele Hoofdstad. Beeld ANP

Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa (LF2018) trok in totaal 5,4 miljoen bezoekers naar Friesland. Daardoor waren er nog nooit zoveel toeristen in de provincie als vorig jaar. Dat maakte de organisatie donderdag bekend in Leeuwarden. De stad streeft daarmee Rotterdam voorbij: dat trok in 2001 als de vorige culturele hoofdstad naar schatting 2,3 miljoen bezoekers.

Buiten hangen rieten mandjes met daarin oranjekoeke, krúdkoeke, keallepoat (‘kalverpoot’, een koek), dúmkes (anijskoekje) en suikerbrood. Met dit soort waar deed Sipke Steenstra van De Broadtsje Bakker in Leeuwarden vorig jaar goede zaken. Dankzij Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa verkocht hij veel meer typisch Friese bakkersspecialiteiten.

In zijn winkel zette hij ook andere Friese producten, zoals suikerbroodlikeur, alvestêdewyn (elfstedenwijn), kninekeutels (salmiakballetjes) en snobbersgoud fan froeger (snoepgoed van vroeger). “Ja, met het oog op Culturele Hoofdstad. ­Alles waar een Fries vlaggetje op staat, verkoopt goed”. Dankzij de stroom bezoekers aan Leeuwarden draaide Steenstra naar schatting 10 procent meer omzet.  

In plaats van de tien platen Friese dúmkes, die zoon Tjisse dagelijks in de oven schuift, waren dat er vorig jaar twintig op een dag. Elke dag wordt het Friese anijsgekruide koekje vers gebakken. Het prachtige ­zomerweer werkte ook nog mee. “Door de vele festiviteiten in de stad ontstaat er reuring en drukte en wordt het gezellig.”

Ook van grote publiekstentoonstellingen in het Fries Museum (Escher en Mata Hari) heeft hij geprofiteerd. “Het museum was vol, mensen moesten wachten en begonnen door de stad te zwerven.” Tjisse hoopt dat de broodjeszaak dit jaar nog kan profiteren van een na-effect van het Culturele jaar. “Mensen ­kennen Friesland nu en komen misschien terug.” Dat zal volgens de ­organisatie van dit culturele jaar ­zeker gaan gebeuren. Uit een onderzoek blijkt dat 97 procent van de ­bezoekers van plan is terug te komen naar Friesland.

Bij souvenir- en snoepwinkel De Zoete Verleiding in Leeuwarden was het ook drukker dan vorige jaren, vertelt eigenaar Mohammed Rahouma. Buiten hangen Leeuwarder ansichtkaarten met onder meer afbeeldingen van de twee kinderkopjes, de fontein van kunstenaar Pensa. “Die verkochten goed”, vertelt Rahouma. Op een tafeltje binnen liggen kleine klompjes met de afbeelding van de Friese vlag, sleutelhangers, koel­kastmagneten en andere souvenirs. Verkocht hij veel van. Rahouma wijst naar een klein beeldje van de Oldehove. De scheve toren staat op steenworp afstand van zijn winkel. Dit symbool van Leeuwarden liep ook lekker. Net als de T-shirts met in gouddruk ‘Leeuwarden’ en een hart. Buiten staat een groep toeristen met een gids. “Die zie je veel, ze komen hier bijna altijd langs.” ­Geheid dat er dan een paar mensen naar binnen stappen.

Achterin de zaak schept klant Ria van der Leij een zak vol met drop. “Voor als mijn kleinkinderen komen”, zegt de Leeuwardense. Het klopt, het was druk in de stad tijdens dit culturele jaar, is ook haar indruk. “Drukker dan anders. Ik vond het wel gezellig.”

Fryslan Culturele Hoofdstad - de cijfers 

In het bidbook werd uitgegaan van 4 miljoen bezoeken aan evenementen. De opbrengst voor de Friese economie bedroeg naar schatting 230 miljoen tot 320 miljoen euro, uitgaven van toeristen en bezoekers in onder meer de horeca en aan kaartjes.

Ongeveer 51 procent van de bezoekers kwam uit de provincie zelf, 42 procent uit de rest van Nederland en ongeveer 6 procent uit het buitenland. 10 procent van de Friezen was als vrijwilliger actief.

Directeur Tjeerd van Bekkum van LF2018 spreekt van een ‘geweldige prestatie’. “Cultuur en kunst hebben iets in beweging gezet.” Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) vindt dat dankzij Friesland en Leeuwarden het draagvlak voor kunst en cultuur sterker is geworden. “Investeren in cultuur loont.” Ook de provincie Friesland en de gemeente Leeuwarden noemen het culturele jaar in de Friese hoofdstad een groot succes. De evenementen kregen als rapportcijfer een 8. De Reuzen van Royal de Luxe, een Franse act, sprongen eruit met 430.000 bezoekers in drie dagen en een waarderingscijfer van 8,6.

Lees ook: 

Kijk eens hoe mooi ik ben, zegt culturele hoofdstad Leeuwarden

Wie een feestje geeft, neemt de boel een keer extra af. Een stad die een feestje geeft doet hetzelfde, maar dan in het groot. Over twee dagen komen de koning en koningin de Culturele Hoofdstad openen: hoe bereidt Leeuwarden zich daarop voor?

Een boottocht langs de mooiste plekjes van Leeuwarden - met de Friese Juf Ank

Johan Nebbeling heeft goede herinneringen aan zijn oude schooljuf. Aan Leeuwarden minder prettige. De hernieuwde kennismaking pakt voor iedereen goed uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden