Interview

'Alles komt samen in de hippocampus'

neurowetenschapper Alexander Backus Beeld RV

Journalist Dirk Waterval stelt vragen bij het eureka-moment van jonge wetenschappers. Aflevering 2: het geheim achter geheugen.

Herinneringen maken mensen tot wie ze zijn. Het totaalpakket aan ervaringen, jeugdverhalen en het ontbijt van gisteren zit allemaal opgeslagen in het brein. Maar hoe geheugen en herinneringen eigenlijk werken, weten neurowetenschappers helemaal nog niet goed. Alexander Backus (31) van de Radboud Universiteit in Nijmegen werkte de laatste jaren hard om dat hiaat wat te verkleinen. Alles komt samen in de hippocampus, schrijft hij nu in zijn proefschrift.

Zouden blokkende studenten direct kennis moeten nemen van je resultaten?

“Toepassingen zijn nu nog toekomstmuziek, maar ik zie zeker nieuwe mogelijkheden.”

Wat vond je dan precies?

“Met hersenscanners zag ik dat een klein en diep weggestopt gebiedje, de hippocampus, werkt als een soort verkeersleider die losse herinneringen tot één coherent geheel vormt. Stel, je at vorige week met vrienden op een rondvaartboot. Nu zie je één van hen in de verte op straat. Dan springt er een hersengebiedje aan dat de locatie ophaalt (de rondvaartboot), een ander dat zich de tijd herinnert (vorige week woensdag om acht uur), een taalgebied dat zich de gespreksstof herinnert en ga zo maar door. Dat blijkt allemaal samen te komen in de hippocampus, zodat je direct het totaalplaatje weer voor je hebt.”

Wat hebben we daaraan?

“Het zou mooi zijn als je er alzheimer ver van tevoren mee kunt zien aankomen. Zien wij in de scanner dat iemands hippocampus moeite heeft om facetten bij elkaar te brengen, dan kunnen wij aan de bel trekken lang voordat er klachten ontstaan.”

Verder schrijf je in de scanner te kunnen zien of iemand iets onthouden heeft.

“Als je iets onthoudt, sla je eigenlijk associaties op. Bijvoorbeeld de link tussen een Frans woord en zijn Nederlandse betekenis. De groep hersencellen die in actie komt bij het zien van één van die twee woorden, is dan bijna gelijk aan de groep hersencellen die het andere woord activeert. Als het goed is, lichten ongeveer dezelfde hersengebieden op bij het horen van ‘bonjour’ en ‘goedendag’. Zo niet, dan heeft de persoon het blijkbaar niet onthouden. In de scanner kun je die overlap zien - als die er is, en dus of iemand dat verband onthouden heeft.”

Wat kunnen we met die kennis?

“In de toekomst, als de techniek verbeterd is, zien neurologen misschien direct wat iemand wel of niet onthouden heeft van de stof die hij moest leren, en dús wat hij nog eens opnieuw moet lezen. Maar dat kan nog wel even duren.”

Lees ook aflevering 1: 

Praat eens met dieren en luister naar ze, zegt filosoof Eva Meijer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden