Alles herinnert aan oorlog op eerste feestdag Zuid-Soedan

Misère bevolking is met onafhankelijkheid lang niet voorbij

REPORTAGE | ILONA EVELEENS | MALAKAL

De ongeasfalteerde modderstraten in Malakal liggen er verlaten bij in de aanloop naar de Zuid-Soedanese Onafhankelijkheidsdag vandaag. Het leger verbood elk verkeer op de weg, zelfs voetgangers werden naar huis gestuurd. Handelaren met waren op het hoofd moesten rechtsomkeert maken en vrouwen konden de markt niet bereiken om voedsel in te slaan voor een lang weekend.

Op de campus van de universiteit van de stad hangen jongeren rond. Ze drinken thee en spelen een spelletje domino. "Deze regio wordt al zo lang met wapens overspoeld maar het leger gaat uitgerekend nu op zoek gaan naar ze. Het leger heeft nooit begrepen dat het gebaat is bij de goodwill van de bevolking", moppert Emmanuel Khamisi, student diergeneeskunde. "Ik denk soms dat de autoriteiten er alleen op uit zijn om ons leven zuur te maken."

Er zijn in Malakal weinig positieve geluiden te horen over de regering van president Salva Kiir. Vorig jaar was de euforie groot bij het uitroepen van de onafhankelijkheid, de eerste verjaardag is een ander verhaal. Emmanuel Khamisi gaat niet naar de parade in het plaatselijke stadion. Hij geeft er de voorkeur aan de dag ver verwijderd van alle feestelijkheden door te brengen.

Is het allemaal wel de moeite waard geweest? Miljoenen doden vielen tijdens decennia durende oorlog tegen het noorden van Soedan. Niemand verwachtte dat het in een klap rozengeur en maneschijn zou worden maar weinigen voorspelden de misère waarin Zuid-Soedanezen terecht zijn gekomen. Ontwikkeling blijft uit. Leden van de regering graaien naar hartelust in de staatskas. De economie schudt op haar grondvesten sinds het nieuwe land pardoes de olieproductie stopzette na ruzie met Khartoem over de transport van Zuid-Soedanese olie naar een haven in het noorden. Het land is volledig van olie-inkomsten afhankelijk. En dan is er nog het leger en politie die mensenrechten aan de laars lappen.

De 25-jarige Khamisi werd geboren in de oorlog, Hij kende geen ander leven dan een bestaan vol geweld. Hij werd als tiener tegen zijn zin ingelijfd in de Zuid-Soedanese rebellenbeweging SPLA en het kostte hem jaren en veel moeite om eruit te komen en weer naar school te gaan. "Ik wil een goede toekomst en dat was ons zeker niet gegund onder Khartoem. Het is moeilijk momenteel. Misschien gaat het beter als de oude leiders uit de rebellenbeweging met pensioen zijn en het niet langer voor het zeggen hebben."

Khamisi gelooft niet dat eenheid de oplossing was. Khartoem zou volgens hem nooit bereid zijn geweest tot democratie met voldoende ruimte voor alle volken om op gelijkwaardige voet naast elkaar te bestaan.

Marchello Ating, een studiegenoot afkomst uit het zuiden van het land, vindt vooral het leven in de noordelijke regio erg moeilijk. "Het zuiden ligt in de nabijheid van de heel wat prettiger buurlanden Oeganda en Kenia. Hier heerst een mini-oorlog met Soedan en onderling tussen de Zuid-Soedanese volken is er ook veel geweld. Maar Malakal was de enige plek waar ik mijn studie kon doen."

Hij groeide op in een vluchtelingenkamp en besloot direct na de ondertekening van het vredesverdrag in 2005 naar Zuid-Soedan te gaan. Ook hij twijfelt er niet aan dat de onafhankelijkheid het beste was dat Zuid-Soedan overkwam. "Mijn vader is als rebel in de oorlog gestorven. Ik vind het mijn taak het land te helpen opbouwen. Maar ik had nooit gedacht dat mijn eigen regering de grootste hindernis zou zijn."

Humanitaire nood
De noordelijke regio's van Zuid-Soedan kampen met een gebrek aan voedsel door escalatie van gevechten met buurland Soedan. Het Internatonale Rode Kruis merkt op dat de humanitaire nood in Zuid-Soedan hoog blijft een jaar na de onafhankelijkheidsverklaring.

Meer kinderen sterven aan ondervoeding dan voorheen. Zuid-Soedan heeft 120 dokters en 100 verpleegkundigen op een bevolking van zo'n negen miljoen. De totale Nederlandse bijdrage aan de noodsituatie in Zuid-Soedan staat op bijna zeven miljoen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden