Alles ging mis bij ministerie justitie

Rapport commissie-Oosting velt ontluisterend oordeel over handelen Teeven en Opstelten

Voor SP-fractieleider Emile Roemer is het duidelijk: "Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft er alles aan gedaan om de waarheid onder de pet te houden.''

Andere politici reageren iets voorzichtiger. Maar enigszins ontluisterd zijn ook zij, nu uit het rapport over de bonnetjesaffaire van voormalig staatssecretaris Fred Teeven en zijn minister Ivo Opstelten een beeld oprijst van een blunderend ministerie van justitie, waar bonnetjes lukraak in archieven verdwijnen, ambtenaren de minister onwelgevallige zinnen weglakken, officieren deals sluiten die wel heel lucratief zijn voor de crimineel en een minister die zijn onderzoeker verbiedt met de belangrijkste getuige te praten.

Zelfs terwijl commissievoorzitter Marten Oosting poogt zich op zijn persconferentie 'buitengewoon voorzichtig' uit te drukken, vallen monden open. 'Relatief laag' noemt hij de schikking die officier van justitie Fred Teeven in 2000 met crimineel Cees H. sloot. Want H. had minstens 21 miljoen gulden aan hasjhandel had verdiend. Toch hoefde hij maar ruim 709.000 gulden aan de staat af te staan. De rest stortte Justitie buiten medeweten van de Belastingdienst vanuit Luxemburg weer op H.'s bankrekening.

En nog iets: terwijl de top van het Openbaar Ministerie en de minister het afkopen van straffen uitdrukkelijk had afgewezen, kreeg H. van Teeven ook de toezegging dat zijn gevangenisstraf korter werd. Nee, zegt Oosting, die hele deal 'kan de toets van kritiek niet doorstaan'.

Ook het optreden van minister Opstelten, dit en vorig jaar, was niet fraai. Toen de Kamer meer wilde weten van de Teevendeal uit 2000, informeerde hij onjuist. Cruciale passages in stukken liet hij weglakken en belangrijke informatie over bedragen hield hij achterwege. Ook premier Mark Rutte en Kamervoorzitter Anouschka van Miltenburg kleunden mis. Mark Rutte noemde een belangrijk gespreksverslag 'een kattebelletje', Van Miltenburg duwde een brief met voor de onderzoekscommissie vitale informatie in de shredder.

En toch gebeurde er gisteren niets. Al was alom de kwalificatie dat het een ongenadig hard rapport is, bijna laconiek verwezen de hoofdpersonen het met een doffe plof naar de onderste bureauladen.

De reactie van minister Van der Steur van justitie was tekenend: "Er is veel misgegaan. Ik betreur dat in hoge mate". Maar hij benadrukte ook dat wat toen fout ging, nu niet meer kan gebeuren. Verdere gevraagde veranderingen heeft hij, zegt hij, 'al in gang gezet'.

Ook VVD-Kamerlid Fred Teeven, die vanwege deze affaire al eerder zijn staatssecretariaat opgaf, denkt niet aan vertrekken. "Ik heb 15 tot 21 jaar geleden dat gedaan wat toen nodig was in het kader van de bestrijding van de zware georganiseerde misdaad. Het was nodig voor de publieke zaak." Net zo reageert VVD-Eerste Kamerlid Ben Swagerman, die de deal destijds als plaatsvervangend hoofdofficier mee ondertekende. Voor hem heeft 'de aanpak van criminaliteit en de veiligheid van Nederland altijd voorop gestaan'. "Men moet zich realiseren dat het pionierswerk was wat wij deden en daar krijg je nooit alle schoonheidsprijzen voor."

Ook het Openbaar Ministerie benadrukt dat er nu wel regels zijn waar die er in de tijd van Teeven niet waren. Kamervoorzitter van Miltenburg liet weten dat ze niet anders kon dan ze heeft gedaan.

De Tweede Kamer is er niet gerust op. Volgende week spreekt ze indringend met Oosting over zijn bevindingen, dan volgt een debat.

Vandaag 4|5

Meer nieuws

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden