Alles ging mis bij dodelijke schietoefening Defensie

Demissionair minister Jeanine Hennis belooft werk te maken van de veiligheid voor het defensiepersoneel. Beeld ANP

Militairen hebben jarenlang geoefend in onveilige omstandigheden. Het ministerie van defensie heeft te weinig oog gehad voor hun veiligheid, constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Eigenlijk is het een wonder dat er niet meer slachtoffers zijn gevallen. Dat is de indruk na lezing van het rapport 'Veilig oefenen, lessen uit Schietongeval Ossendrecht'. Daarin analyseert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) wat er misging bij een oefening op 22 maart 2016.

Bij die oefening, waarin met scherp werd geschoten, kwam een instructeur om het leven. Dat gebeurde in een zogeheten schiethuis van de politie in Ossendrecht, dat ook werd gebruikt door het Korps Commandotroepen. Defensie huurde het schiethuis van de politie, omdat het ministerie zelf geen locatie heeft voor deze oefeningen. In de oefening ging het om een gevecht in kleine ruimtes, waarbij van korte afstand geschoten wordt.

Onveilig

Maar het huis was ongeschikt voor deze oefening, constateert de onderzoeksraad: het was niet gekeurd en als dat wel was gebeurd was het zeker gesloten, aldus de OVV. De politie had aangegeven dat het huis bij gebruik door grotere groepen onveilig kon zijn. Defensie oefende er met zestien militairen, verdeeld in twee groepen. Bovendien ontbrak deskundig toezicht bij de oefening.

De instructeur, zelf nog in opleiding, stond tijdens de oefening in een gang, achter een 'muur' die net als de rest van het huis in feite niet meer was dan een op een houten frame gespannen doek. Aan de andere kant schoot een militair met scherp en de instructeur werd meerdere malen getroffen. Vanuit zijn positie kon hij de schietende militair niet zien.  

Ook al leidde hij deze oefening voor de eerste keer, de instructeur werd niet persoonlijk begeleid. Een andere militair die van bovenaf toezicht hield, kon hem vanuit zijn positie ook niet zien. De betrokken instructeurs hadden geen van allen de benodigde kwalificaties om deze gevechtsoefening te leiden, constateert de OVV.

De onderzoeksraad erkent dat de commando's met scherpe munitie moeten oefenen, om zich voor te bereiden op de praktijk. Daarbij kunnen gevaarlijke situaties ontstaan, zegt voorzitter Tjibbe Joustra. "Je oefent om te leren." Maar Joustra beklemtoont dat dan wel de veiligheidsinstructies gevolgd moeten worden en dat is hier niet gebeurd. Joustra noemt het rapport 'een opsomming van zaken die niet goed zijn gegaan'. 

Defensie had wel plannen voor een eigen schiethuis dat aan alle eisen zou voldoen. De aanvraag daarvoor is in 2007 al goedgekeurd, maar het huis is er nooit gekomen. Na een incident bij een schietoefening op Aruba in 2012, waarbij een militair gewond raakte, noteerde de leiding van Defensie dat de veiligheidsvoorschriften tekortschoten.

Glashelder

Minister van defensie Jeanine Hennis noemt de conclusies van het rapport in een reactie 'glashelder'. Ze belooft dat de aanbevelingen worden opgepakt. De oefeningen met scherpe munitie in het schiethuis zijn voorlopig opgeschort. Hennis zegt dat ze het 'van het grootste belang' vindt dat Defensie de veiligheid van zijn militairen maximaal waarborgt. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden