Alles, echt alles is mogelijk

Meral Polat (Amsterdam, 1982) is actrice, theatermaakster en zangeres. Op 30 april is de première van 'Ochtendzee', de allereerste theatervoorstelling van haar band Merals Harem. De voorstelling is tot eind mei op diverse podia in het land te zien.

I Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben

"Ik geloof in de natuur. Ik geloof in het universum. Ik geloof in de energie. Ik geloof dat dingen oneindig zijn. Ik geloof dat ik er tweeduizend jaar geleden al was en ik geloof dat ik er over tweeduizend jaar nog zal zijn. Ik geloof in karma. En, boven alles, geloof ik in de liefde. Liefde is mijn uitgangspunt; ik probeer altijd, alles, overal met liefde te doen."

II Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel, noch van wat beneden op de aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is

"Mijn ouders zijn alevitisch, een soort islam-light. Wij zaten op een christelijke basisschool omdat volgens hen daar het beste onderwijs werd gegeven. Ik heb van beide geloven iets meegekregen, maar er staan ook twee boeddhabeeldjes in huis. Ik weet wat ze betekenen, ik weet van wie ik ze heb gekregen. 't Zijn mooie dingen, dat is alles. Ik vind eigenlijk al die goden en geloven interessant, maar ik ben in religieuze zin nooit zoekende geweest. Ik vond andere vragen interessanter: Wie ben ik? Wat wil ik? Wat is mijn pad? Ik lees graag - boeken van Eckhart Tolle, Osho en Neale Donald Walsch - maar altijd met het idee om ervan te leren, niet met de illusie dat ik antwoorden op al mijn vragen moet zien te vinden. Absolute antwoorden bestaan niet."

III Gij zult de naam van de Here, uw God, niet ijdel gebruiken

"Waarom zou ik anderen kwetsen, beledigen of provoceren? Ik vind het juist mooi als mensen iets hebben om zich aan vast te houden; als ze hoop kunnen putten uit hun geloof. Een tijdje geleden had ik een gesprek met een vrouw, een moslima, die haar baby was verloren. Het jongetje had na de geboorte maar vijftien minuten geleefd. Ze vertelde mij dat ze op de begraafplaats, terwijl de aarde op het kistje viel, had gedacht: wat ben ik blij dat God bestaat en dat Hij mijn zoontje bij zich heeft genomen. Als zij dat gelooft, is het waar. Wie ben ik dan om mijn waarheid aan haar op te leggen?"

IV Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt, zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de Here uw God, dan zult gij geen werk doen

"Ja, dát zou ik eens moeten proberen! Maar goed, ik heb geen uit-knopje; ik vind álles leuk. Het probleem is dat ik daardoor ongemerkt over mijn grenzen ga, de energie opraakt en ik... ja, vanzelf uitga. Dan moet ik slapen, goed eten, opladen en opnieuw beginnen. Zolang ik die dag rust niet kan nemen, probeer ik mij op momenten, in het midden van die chaos, zo bewust mogelijk te zijn: hier ben ik, met mijn familie, met mijn vrienden, aan tafel, ik ruik, ik proef, ik hoor buiten vogels fluiten.

Ik kan veel: acteren, zingen, dansen. Soms zou ik nóg meer willen kunnen. Nee, dat is geen bewijsdrift; ik wil gewoon zo graag alles uit het leven halen dat mij is gegeven. Ik wil alles voelen, overal tegenop botsen, van alle mogelijkheden gebruikmaken. Misschien komt het doordat er mensen in mijn omgeving op jonge leeftijd zijn overleden - morgen ben ik er misschien niet meer, ik moet het nu doen - maar het heeft ook zeker met mijn ouders te maken. Ze hebben een leven lang keihard gewerkt en al die kansen die ik krijg niet gekregen. Dan denk ik: ga niet zeuren over een uurtje langer doorwerken. Wees dankbaar."

V Eer uw vader en uw moeder

"Mijn moeder is superlief, heel zorgzaam, echt zo'n moeke. Ik zie in haar nog altijd het meisje uit de bergen van Oost-Turkije. Ze is hier thuis, dat wel, maar het is de manier waarop ze mensen benadert die volgens mij onveranderd is. Een paar weken geleden was ik met haar, een vriendin en haar moeder een weekje in Ierland. We hadden een huisje in de bossen gehuurd, de eigenaar woonde ertegenover. Mijn moeder ging brood bakken en allerlei lekkere dingen koken en het eerste wat ze deed was met een bordje naar de overkant lopen. Ik zei: 'Mam, je hóeft niet iedere dag eten te gaan brengen!' Maar ze kan niet anders. Ook de schilders van mijn trappenhuis worden nu de hele dag door op thee en koekjes getrakteerd.

In 2013 ben ik naar haar geboortedorp gegaan. Mijn opa en oma wonen er nog steeds. Het is heel vreemd, maar ik voelde onmiddellijk: hier kom ik vandaan. De lucht, het landschap, de mensen... het kwam mij op een rare manier zo bekend voor. Misschien zit het in de genen. Misschien zit het in de verhalen die mijn ouders mij hebben verteld. Als ik in het Koerdisch zing, denk ik: mijn strottenhoofd komt daarvandaan, begrijp je? Het is zo gevormd, van generatie op generatie doorgegeven. Mijn oorsprong.

Mijn moeders vader was één van de twaalf eerste Turkse gastarbeiders in Zaandam. Een oom van mijn vader hoorde bij diezelfde groep. Ze kwamen allemaal bij elkaar in het buurthuis en organiseerden allerlei uitstapjes. Zo hebben mijn ouders elkaar leren kennen: in de Efteling. Twee mensen met tegenovergestelde karakters. In de eerste jaren is dat misschien aantrekkelijk, maar na verloop van tijd kregen ze steeds vaker ruzie. Er was veel liefde voor mij en mijn broertje, en ze probeerden ons er ook buiten te houden, maar ik heb altijd de advocaat gespeeld, het kind dat alles goed wilde maken. 'Mama, als jij nou...' 'Pap, dan moet jij misschien...' Als ik zag dat ze elkaar even knuffelden dacht ik dat het toch nog goed ging komen, maar al snel was er weer ruzie en begon mijn missie van voor af aan. Ik ben ermee doorgegaan tot ik het huis uitging. Daarna zei ik alleen nog maar: 'Jongens, wanneer gaan jullie nou eens uit elkaar?' In 2008 zijn ze uiteindelijk toch gescheiden en ik denk dat het leven er voor hun allebei een stuk beter op is geworden. Ik heb een goede band met mijn ouders. Ik betrek hen in mijn leven en we doen ook veel dingen samen. Dat vind ik nog altijd belangrijk: de boel bij elkaar houden. De omstandigheden zijn veranderd, maar we vormen, na al die moeilijke jaren, nog steeds een hecht gezin."

VI Gij zult niet doodslaan

"If you fuck with me, I'll kick your ass! Ja, ik weet wel wat ik eerder over de liefde heb gezegd, maar het is nou ook weer niet zo dat ik als een soort pacifist de hele dag op een roze wolk tralalala zit te zingen. Ik ben, als het erop aankomt, ook gewoon een Amsterdams straatmeisje. Bovendien: het zou ook uit liefde zijn als ik je in elkaar ga trimmen. Liefde voor mezelf, of liefde voor de mensen die jij te pakken probeert te nemen. Ik zit op kickboksen, dus ik weet heel goed hoe ik iemand moet uitschakelen haha! Nee, maar serieus: alhoewel ik helemaal niet bang ben aangelegd, heb ik toch meer zelfvertrouwen gekregen en weet ik - mocht dat ooit nodig zijn - hoe ik moet vechten. Snap je? Maar ik doe die sport vooral omdat ik zoveel energie heb en het heel belangrijk is om te ontladen. Ik hou erg van explosieve kracht, van mezelf uitdagen, fysiek sterker maken. Het is zwaar hoor, een uur lang kickboksen, samen met een portier van wel twee meter lang. Vroeger zei ik: 'Ik krijg steek in mijn zij, ik stop ermee!' maar hij heeft me geleerd dat dát het moment is waarop je moet doorgaan: zodra je denkt dat je niet meer verder kan."

VII Gij zult niet echtbreken

"Als dit een date was geweest, zou ik me inmiddels behoorlijk ongemakkelijk hebben gevoeld. Dan zou ik je heel erg zijn gaan analyseren: de toon van je stem, de manier waarop je kijkt of, dit, zoals je nu je mond aanraakt... Wat betekent dit allemaal? Zou hij wel hier zijn, nu? Of denkt hij aan duizend andere dingen? En het punt is: ik wil niet spelen, ik wil echt zijn. Als ik een date heb, schiet ik in een rol, dan ga ik me gedragen als iemand tijdens een date en gaat alles mis. Omdat het nep is.

Ik heb een groot verlangen om mij te binden aan iemand, om samen met een ander veel te delen, maar ik ben er tegelijkertijd ook bang voor. Waarom? Tja. Ik heb in een voorstelling met Eran Ben Michaël ('Who's Afraid of Romeo & Julia', AV), geprobeerd een antwoord te vinden op de vraag of De Ware Liefde bestaat. Of zouden Romeo en Julia, als ze niet zo jong gestorven waren, na een lang vervelend huwelijk zijn geëindigd zoals George en Martha in 'Who's Afraid of Virginia Woolf'? Ik weet het niet. Ik heb er alleen maar vragen bij gekregen.

Waarom gaan mijn relaties stuk? Ik had wel tien keer kunnen trouwen, met te gekke, leuke mannen. Ik had het hele plaatje kunnen hebben, maar dat is niet genoeg. Het moet klóppen. Ik heb een relatie gehad die drie jaar duurde: de eerste twee jaren waren goed, daarna heb ik nog een jaar lang toneelgespeeld. Het ging niet meer, de match was toch verkeerd. Wat is het? Bindingsangst? Verlatingsangst? Dat komt waarschijnlijk op hetzelfde neer. Misschien is het huwelijk van mijn ouders zo'n slecht voorbeeld geweest dat ik nu mijn eisen te hoog heb gesteld, maar, weet je, ik heb helemaal niet zo'n zin om dat verleden om te spitten. Het is toch veel interessanter om te kijken hoe het nú is? Waar sta ik? Waar ga ik naartoe? Ik geloof, na al die jaren, nog steeds in die ene, mooie, ware liefde. Of in een liefde die ik met anderen deel, want daar ben ik wel anders over gaan denken: waarom zou je je partner voor jezelf houden? Waarom niet een relatie zonder wetten en regels, onvoorwaardelijk? Als het klopt, als het werkelijk goed zit tussen ons, dan moeten we elkaar vrij kunnen laten."

VIII Gij zult niet stelen

"De muziek die ik hoor, de gesprekken die ik volg, de blikken die ik zie: alles kan mij inspireren. Alles is er al, in de wereld. Ik pak niets van niemand af; ik maak er mijn interpretatie van. Eigenlijk sluit dit heel goed aan bij het volgende gebod."

IX Gij zult geen valse getuigenissen spreken tegen uw naaste

"Stel ik moet een country-lied zingen, maar ik ben geen country-zangeres, ik heb geen ervaring, geen idee. Dan ga ik eerst een country-zangeres nadoen, tot ik voel dat ik lieg en daarna ga ik het mezelf steeds meer eigen maken terwijl ik er ook op let dat het country blijft. Zo wordt het iets origineels, veel interessanter dan de leugen.

Ik probeer altijd, in alles, zo dicht mogelijk bij de waarheid te blijven maar, eej, ik lieg natuurlijk heus wel eens. Laatst moest ik naar het ziekenhuis om iemand te bezoeken. Ik reed op de fiets, met Google Maps op mijn telefoon, door rood. Komt er een politiewagen naast me rijden. 'Mevrouw, u reed door rood hè?' Ja, hallo, ik kom uit Amsterdam; wie rijdt hier níet door rood? Ik kijk niet naar dat lichtje, ik kijk of ik kan doorrijden. Het kon. Maar goed, ik zeg: 'Wat zegt u? O? Echt? Ik was helemaal verdiept in mijn Google Maps, ik heb het niet gezien. Ik moet zo snel mogelijk naar het Antoni van Leeuwenhoek, een vriendin van mij is ernstig ziek en ik was er helemaal niet bij met mijn hoofd. Het spijt me!' 'Oké, mevrouw, fietst u maar door. En de volgende keer stoppen graag.' Wat ik maar wil zeggen: ik kan liegen als de beste. Misschien hou ik jou ook al twee uur voor de gek joh! En wie weet lieg ik dáár ook wel weer over."

X Gij zult niet begeren uws naasten huis; gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is

"Het is heel menselijk om te denken: wat ik heb is niet goed genoeg. Om te geloven dat je op de verkeerde plek zit; dat je ergens anders had moeten zijn, waar het beter is. Of om je juist het tegenovergestelde af te vragen: komt mij dit wel toe? Straks schoppen ze me eruit. Ik ben een phoney, ik heb helemaal geen recht om hier te zijn. Dit was mijn tegenstrijdige gevoel: ik had nooit gedacht dat ik, een destijds honderd kilo wegende allochtoon uit Zaandam, op de Toneelschool van Amsterdam terecht zou kunnen komen en tegelijkertijd wist ik dat het beeld van de allochtoon een stempel van de buitenwereld was en dat ik in mijn binnenwereld al lang wist wat mijn vader mij ooit had geleerd: alles, echt alles is mogelijk."

Meral Polat

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden