Alles draait om verdeelsleutel tv-gelden

De nationale competitie en niet de Europese wedstrijden van enkele topclubs moet de kern blijven van het betaald voetbal in Nederland. Wel moet ernaar worden gestreefd de kloof tussen de nationale top en het internationale voetbal overbrugbaar te houden.

Met die basisgedachten uit het Beleidsplan 2000-2003 joeg het sectiebestuur betaald voetbal van de KNVB de topclubs de afgelopen weken bij voorbaat in de gordijnen. Gisteren werd er tijdens de algemene najaarsvergadering van de profsectie aanzienlijk rustiger over gediscussieerd. Pas op 1 maart 2000 hoeft een nog nader in te stellen werkgroep een definitieve versie van het beleidsplan te overleggen.

De Eredivisie NV (ENV) nam zaterdag bij voorbaat afstand van het in achttien A-viertjes samengevatte plan, maar bleek anderzijds wel bereid tot nieuw overleg met de bond. Door ziekte van ENV-president commissaris Henk Vonhoff was Feyenoord-preses Jorien van den Herik diens plaatsvervanger. Aanvankelijk kraakte Van den Herik weer eens op ouderwetse wijze enkele harde noten in de richting van de KNVB. Hij kon dat doen, nadat de bond op het vlak van de tv-(thuis)rechten door de rechter in het ongelijk was gesteld. Met de uitspraak dat de door Feyenoord in het geding gebrachte rechten de thuis spelende clubs toebehoren - vanaf 2001 de samenvattingen en vanaf 2002 de live-uitzendingen - is de positie van de KNVB er niet sterker op geworden.

Wel is de KNVB in beroep gegaan tegen de uitspraak. Het is hierbij de vraag of de interesse in volgende juridische gevechten daadwerkelijk nog aanwezig is. In het sectiebestuur betaald voetbal zitten de voorzitters van Ajax (Michael van Praag) en PSV (Harry van Raaij) en van die twee is bekend dat zij na alle, met name door Feyenoord geïnitieerde heibel uit het verleden, nu liever in goed overleg naar een optimaal resultaat streven.

In dit verband gaat het bovenal om de verdeelsleutel die voor de nieuwe rechten zal worden gehanteerd. Momenteel is voor de eredivisie sprake van een verdeling in vier segmenten. De topclubs krijgen nu al de grootste hap uit de media-pot, dan volgen de sub-topclubs, de middenmoters en ten slotte de degradatiekandidaten. Enkele jaren geleden hebben de eredivisieclubs zich gebonden aan deze verdeelsleutel en toen tevens afgesproken dat een meerderheid van driekwart van de stemmen nodig is om de percentages eventueel te veranderen. Het profvoetbal ontvangt over dit seizoen 76 miljoen aan tv-rechten. Volgend jaar is dat 82,2 miljoen en in de jaargang 2001-2002 gaat het om 88,4 miljoen.

Waar de topclubs straks naar veel méér streven, ligt op dat vlak mogelijk nieuwe spanning in het verschiet. In concrete zin: als Ajax inderdaad de veelbesproken dertig à vijftig miljoen van Fox 8 krijgt, zal het die som niet graag versnipperd zien worden over allerlei andere clubs. Die andere clubs kunnen dan wel wijzen op de ooit afgesproken verdeelsleutel, maar als het Ajax te veel miljoenen gaat kosten, kan vrij eenvoudig uit de in juridische zin weinig voorstellende ENV worden getreden. Tenslotte is Ajax in eerste instantie lid van de KNVB, de bond die de ENV onder druk van de clubs toestemming heeft gegeven over contracten op de mediamarkt te onderhandelen.

Van de in het verleden altijd zo strijdbare spelers, werd gisteren tijdens de algemene vergadering niet veel meer vernomen. Het heeft er de schijn van dat de ENV de medezeggenschap van de spelers het liefst tot nul gereduceerd zou zien. De door grote interne problemen langzamerhand onttakelde spelersvakbond wordt in het voetbalparlement nog vertegenwoordigd via de centrale spelersraad (CSR), maar woordvoerder en VVCS-voorzitter Theo van Seggelen kreeg van sectievoorzitter Henk Kesler een kat, nadat hij zich over een gebrek aan tijd had beklaagd. Twee weken waren voor Van Seggelen niet genoeg geweest om zich een afgerond oordeel te kunnen vormen over het Beleidsplan. ,,Drie velletjes per dag en u was eruit geweest'', zo werd de geplaagde voorman van de beroepsvoetballers toegebeten.

De aversie van Van den Herik en zijn geestverwanten tegen het plan spitst zich toe op een gebrek aan vrijheid van handelen voor de clubs. De (top)clubs willen macht en invloed van de overkoepelende KNVB - de bond van profs en de bestuurlijk nooit te onderschatten amateurs - zoveel mogelijk beperken. Voorzichtig wijzend op het naar egoïsme neigende gedrag van de topclubs, voelt de bond er vooralsnog niets voor de macht buiten Zeist te leggen. Net als de ENV wil de KNVB een door professionals vorm gegeven 'Business Unit Betaald Voetbal' in het leven roepen. Die unit mag van het sectiebestuur tot op zekere hoogte onafhankelijk opereren, maar uiteindelijk altijd onder de paraplu van de KNVB. In het beleidsplan is bij voorbaat aangegeven dat een kleinere eredivisie niet wordt uitgesloten. ,,Wanneer drie van de vijf toonaangevende landen binnen Europa (Engeland, Spanje, Italië, Duitsland, Frankrijk) in hun hoogste competities het aantal clubs terug brengen met twee, zou Nederland zich hierbij moeten aansluiten.''

Henk Kesler werd voor een periode van drie jaar herkozen als voorzitter van het sectiebestuur. In de vacature van de aftredende en niet herkiesbare Leo Steegman werd nog niet voorzien. Leo Beenhakker drong aan op spoed bij het overnemen van Steegmans portefeuille technische zaken. Ook dat punt wordt meegenomen door de binnenkort samen te stellen werkgroep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden