Alles bij elkaar

Het viel alles bij elkaar wel mee, afgelopen jaarwisseling. Er zal dit jaar vast wel ergens iets ergs gebeuren, dacht ik van tevoren, een aanslag, een heuse bom tussen al dat vuurwerk. Tientallen doden. Ergens. Maar nee, het viel wel mee. Twee doden in Nederland, tientallen brandweerlui bekogeld. Her en der wat oogletsel. München ontruimd. Het viel wel mee, kennelijk een soort collateral damage, schade die er bij hoort. Het was zelfs minder erg dan vorig jaar, zeiden ze. "Maar", zei NOS-verslaggever Martijn Bink, niet alleen vanwege zijn achternaam held van 2015, "daar zal de eigenaar van deze Mercedes (hij wees op een uitgebrand wrak achter hem) vast anders over denken."

Er is een 'alles bij elkaar'-soort rampspoed en een kleiner soort rampspoed die individuen treft. Zelfs op de zonnigste, gelukkigste dag van het jaar sterven er mensen, vallen er wel ergens doden, wordt iemand opgehangen of gemarteld. Zo is het voorzien in de cao van deze aarde. En het hangt er maar van af waar je bent of je van die eeuwigdurende kleine alledaagse rampen wat merkt of niet. Misschien was dat het wat de schepper ervoer nadat hij de aarde geschapen had: en hij zag dat het goed was. In vogelvlucht zie je namelijk wel dat het zo'n beetje oké is, dan zie je misschien de vluchtelingenstromen en natuurrampen met het blote oog net een beetje, zoals je de Strip in Las Vegas vanuit de ruimte kunt zien, maar je hebt een microscoop nodig om de precieze werkelijkheid te zien. Pas dan krijg je in de gaten dat er ergens iemand in elkaar geslagen wordt of dat de buren rouwen om hun zojuist gestorven moeder maar ook zie je iemand aan het strand liggen of van een besneeuwde heuvel sleeën.

Er is van alles te doen op aarde, en geregeld loopt het helemaal mis maar vaststaat dat het ook zonder 'alles bij elkaar'-rampspoed al nooit helemaal volmaakt is. Waarom dat zo is ontgaat ons, misschien komt het wel omdat we aan die zogenaamde volmaaktheid kunnen denken zonder te weten hoe ze eruitziet. Idealen die nooit uitkomen. Ik moet denken aan 'Der Mann ohne Eigenschaften' van Robert Musil, over een man die vaststelt dat de ideale mens er een is zonder eigenschappen, zonder maatschappelijk handelen die zijn ik uithollen. Stel dat zoiets voor de aarde gold, een aarde zonder eigenschappen, zonder maatschappij, een soort oeraarde waarin dingen alleen beschouwd worden en waar slechts 'de kunst van het zwevende leven' wordt beoefend. Er gebeurt eigenlijk niets, alles vindt plaats in een soort mystiek vacuüm. Het is onvoorstelbaar, maar als ik me er iets bij voorstel dan is het wat de sterrenhemel met me doet, prachtig maar onbegrijpelijk. We kijken ernaar om te zien hoe het geweest was als wij mensen de boel niet hadden opgeschud.

Alles bij elkaar genomen valt het op aarde eigenlijk nog wel mee, zeiden de nieuwslezers van 1 januari 2016. Misschien was het dit wat een klein jongetje blijmoedig voor in zijn boeken schreef om aan te geven dat ze van hem waren: Robbie Schouten, Kopsstraat 18, Haarlem, Nederland, Wereld, Heelal.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden