Allerlaatste 'speeddates' Merkel met rood en groen

Wettelijk minimumloon en Europa lijken struikelblokken in besprekingen

ANTOINE VERBIJ

BERLIJN - Het is nog net geen 'speeddaten'. Maar erg veel tijd neemt CDU-partijleider Angela Merkel niet om een nieuwe partner voor haar regering te kiezen. Afgelopen week sprak ze drie uur met de sociaaldemocratische SPD en drie uur met de Groenen. Vandaag en morgen houdt ze een tweede ronde. Dan hakt ze de knoop door met welke partij ze serieus over een coalitie gaat onderhandelen.

De keuze blijkt moeilijker dan aanvankelijk leek. Alle tekenen wezen in de richting van een 'grote coalitie' van CDU/CSU en SPD. Ook tweederde van de bevolking sprak zich zojuist in een peiling uit voor zo'n coalitie. Maar het eerste gesprek met de Groenen, afgelopen vrijdag, pakte constructiever uit dan menigeen verwachtte.

De sfeer was 'open' en 'zakelijk', zeiden onderhandelaars achteraf. Er zijn belangrijke thema's aan de orde gekomen, zoals Europa en de energiepolitiek. Slechts een enkeling ergerde zich aan de vrijblijvendheid van het gesprek. Groenen-premier Wilfried Kretschmann van Baden-Württemberg: "Het leek soms wel of je met een pak watten stond te boksen".

Zelfs de CSU was tevreden. De Beierse zusterpartij van Merkels CDU had in haar verkiezingscampagne de Groenen fel bestreden. Maar in het gesprek beperkte CSU-leider Horst Seehofer zich, aldus getuigen, tot enkele plaagstootjes richting de debuterende Anton Hofreiter, de nieuwe, sterke man en beoogd fractieleider van de Groenen.

Een andere CSU-topman liet er geen twijfel over bestaan: "De route van de Groenen naar ons is langer dan die van de SPD". Hoewel die laatste bepaald niet kort is. Dat bleek dit weekend, toen de coalitiekandidaten op een van de gevoeligste punten de messen nog eens flink bijslepen. Het gaat om de kwestie van het wettelijk minimumloon.

CDU en CSU zijn tegen, SPD en Groenen zijn vóór. Secretaris-generaal van de SPD, Andrea Nahles, verklaarde in Bild am Sonntag dat een wettelijk minimumloon van 8,50 euro een absolute voorwaarde is voor een coalitie. Op dat punt eist ze van Merkel een duidelijke tegemoetkoming in het gesprek van vandaag.

Maar Merkel liet afgelopen zaterdag in haar wekelijkse videoboodschap duidelijk weten vast te willen houden aan de autonomie van de sociale partners. Minimumlonen zijn geen zaak van de wetgever maar dienen per branche en per regio door werkgevers en werknemers met elkaar te worden afgesproken. "Zo werkt onze sociale markteconomie", benadrukte ze.

Ondertussen nemen de geruchten toe dat de christen- en sociaaldemocraten dichtbij een compromis zijn over het minimumloon. De drie partijleiders Merkel, Seehofer en Sigmar Gabriel (SPD) hadden vrijdag nog een ingelast, geheim overleg. Gabriel zou daar in ruil voor afspraken over het minimumloon hebben aangeboden minder harde eisen ten aanzien van Europa te stellen. Europa is namelijk een ander struikelblok in de besprekingen. Zowel SPD als Groenen willen dat Duitsland zich minder egoïstisch en meer solidair opstelt in Europa. Beide partijen vinden dat de buitenlandse politiek van de regering-Merkel tekortschoot. De partij die straks met Merkel in zee gaat, zal zonder meer het ministerie van buitenlandse zaken opeisen.

Voor die post heeft de SPD opnieuw de degelijke Frank-Walter Steinmeier in de aanbieding, en bij de Groenen staat de avontuurlijke Jürgen Trittin klaar. Maar volgens velen is een keuze voor de Groenen sowieso veel te avontuurlijk: Duitsland is er nog niet aan toe. Ook al schuift de partij onmiskenbaar op naar het conservatieve midden.

Blijft de kans dat Merkel met geen van beide partijen overeenstemming bereikt. Of dat de leden van SPD of Groenen het bereikte akkoord afwijzen. Dan komt er pas echt een avontuurlijke coalitie in zicht. SPD, Groenen en de Linkspartij vormen een linkse meerderheid in het parlement. Opvallend is dat de Linkspartij de laatste weken nogal machtsbewust opereert.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden