Allens liefdesverklaring aan de Europese cultuur

Anders dan de Amerikanen zijn de Fransen, Italianen en Spanjaarden dol op Woody Allen. Morgen opent zijn 40ste speelfilm het Filmfestival van Cannes. 'Midnight in Paris' werd vorige zomer opgenomen in Parijs, met de Franse presidentsvrouw Carla Bruni in een gastrol. Komende zomer is Woody Allen in Rome, waar hij een film gaat opnemen met de Spaanse ster Penélope Cruz. Geheel tegen de traditie is er al een titel voor het Romeinse project: 'The Wrong Picture'.

De liefde van de Europeanen voor de New Yorkse meester van de romantische komedie staat niet op zich, zo blijkt uit acht films die Woody Allen in de jaren negentig maakte, en die op 2 dvd-boxen zijn verschenen. Daar zou eigenlijk nog een derde box aan toegevoegd moeten worden. Voor een compleet overzicht van de jaren negentig mogen de drie films met Mia Farrow ('Alice', 'Shadows and Fog' en het fantastische 'Husbands and Wives') niet ontbreken, evenals die ene met Diane Keaton ('Manhattan Murder Mystery').

Deze 8-delige serie blijkt in ieder geval over te lopen van liefdesverklaringen aan Europese steden, en de Europese kunst en cultuur. Zo draait Allens enige echte musical 'Everyone says I love you' (1996) om een Amerikaans tienermeisje en haar steenrijke familie op Park Avenue. Stiefvader is advocaat. Moeder is democraat uit schuldbesef. Verder wonen in het New Yorkse penthouse een zus, een halfbroer, twee halfzusjes en een grootvader. De enige die ontbreekt, maar die ze met Kerstmis wel gaan bezoeken, is moeders eerste man die zich als sportjournalist in Parijs heeft gevestigd. We treffen Woody Allen met een gigantisch stokbrood onder zijn arm, existentialistisch weggedoken in zijn winterjas, als een knipoog naar Sartre.

In het meesterlijke 'Deconstructing Harry' (1997), is Woody Allen een schrijver die naar zijn oude universiteit gaat, die hem tot zijn verbazing wil huldigen. Onderweg doet hij onder meer zijn zus aan die evenals zijn ex-echtgenote razend is omdat hij in zijn laatste roman geen moeite heeft gedaan om familieleden onherkenbaar te portretteren. Na een felle discussie over Joodse tradities waar broer niets van wil weten ('traditie is de illusie van permanentie'), concludeert zus: 'Je bezit geen waarden. Je hele leven is het nihilisme, cynisme, sarcasme en orgasme.' Broer: 'In Frankrijk zou ik de verkiezingen winnen met zo'n slogan!' Of neem de fantastische nepbiografie 'Sweet and Lowdown' (1999) met Sean Penn als de op een na beste jazzgitarist ter wereld, Emmet Ray. De beste jazzgitarist zit natuurlijk in Frankrijk en heet Django Reinhardt.

Maar misschien wel de meest sprekende film over de grote liefde tussen Woody Allen en Europa is 'Wild Man Blues' (1997), waarin de maestro tijdens de Europese tour met zijn jazzband en in gezelschap van zijn vrouw Soon-Yi Previn en zijn zus Letty Aronson met de camera wordt gevolgd. Het is een schitterend portret van Woody Allen de klarinettist met witte knokkels van angst in een gondel, of voor het ontbijt zoekend naar zijn multivitaminen, aspirines en antibiotica.

Het is een documentaire die je het gevoel geeft middenin een Woody Allen-film terecht te zijn gekomen. Over Bologna: 'Middeleeuwse steden zijn te sinister voor me, ze schrikken me af, ik heb liever grote open ruimten, maar na een paar valiums kan ik er misschien wel van houden.'

En over Parijs: 'Het is niet zo opwindend als New York, maar wel mooier. En het weer in Parijs bevalt me. Ik houd niet van de zon. Parijs heeft dat geweldige grijze weer, en dat zachte licht, daar word ik heel gelukkig van.'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden