Alleen Prodi en Al-Sadr zijn blij met Zapatero

De nieuwe Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero wil zo snel mogelijk weg uit Irak, want dat heeft hij zijn kiezers beloofd. Zwicht hij voor terreur?

AMSTERDAM - Zapatero heeft de afgelopen weken geworsteld met zijn verkiezingsbelofte Irak te verlaten als de Verenigde Naties er niet aan te pas te komen. Een scenario waarbij de VN de politieke en militaire leiding nemen in Irak maakte, zo werd steeds duidelijker, weinig kans.

Maar weggaan zou op zijn minst de indruk wekken dat Spanje buigt voor Al-Kaida: de daders van de aanslagen van 11 maart motiveerden hun daad met de Spaanse aanwezigheid in Irak. Zondag hakte Zapatero de knoop door. De deadline (30 juni) die hij had gesteld, deed er niet meer toe, 'ZP' wilde een einde maken aan de onzekerheid en recht doen aan de wens van de meeste Spanjaarden.

Zijn minister van buitenlandse zaken Miguel üngel Moratinos probeerde de critici voor te zijn. Hij noemde het verwijt dat Spanje toegeeft aan terreur gisteren misleidend. De terugtrekking is het gevolg van het feit dat in Irak geen massavernietigingswapens zijn gevonden, zo zei hij: dat was immers de reden die de vorige regering gaf om Irak aan te vallen. Er is wel veel terreur in Irak, beaamde Moratinos. ,,Maar wij willen ons richten op de bestrijding van het internationale terrorisme, op dat terrein zal Spanje zich voluit laten gelden.”

De Amerikaanse president George Bush was er niet van onder de indruk. In een kort telefoongesprek met Zapatero zei hij diens 'bruuske stap' te betreuren. En hij waarschuwde Madrid terroristen in de toekomst niet nogmaals een gevoel van welbehagen te geven. Een lange rij van landen die bijdragen aan de multinationale macht van 9000 man gaven ook lucht aan hun teleurstelling. Van de verwachting van veiligheidsadvisieur Condoleezza Rice dat na Spanje meer landen hun Irak-beleid zouden herzien was weinig te merken.

De Australische minister van buitenlandse zaken Alexander Downer voorspelde dat het verzet in Irak alleen maar sterker wordt. ,,De opstandelingen zullen denken dat zij landen kunnen dwingen hun troepen weg te halen uit Irak.”

Maar ook de Amerikaanse democratische presidentskandidaat John Kerry, van wie Zapatero hoopt dat hij Bush bij de komende verkiezingen verslaat, betreurt de radicale koerswijziging. ,,De hele wereld heeft er belang bij dat Irak als staat niet mislukt en een schuilplaats wordt voor terroristen.”

Positieve reacties kwamen er eigenlijk alleen van Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie die zijn terugkeer in de Italiaanse politiek voorbereidt, en van de radicale sjiitische leider Moektada al-Sadr. Al-Sadr riep zijn aanhangers gisteren op van nu af aan de Spaanse troepen te ontzien.

Militair gesproken zal de schade voor de coalitietroepen meevallen, in politiek opzicht is de manoeuvre zeker een tegenvaller. Zapatero's voorganger Aznar was een prominent lid van de coalition of the willing, van George Bush. Bovendien beleven de VS de zwaarste periode in Irak sinds de val van Saddam Hoessein. In gevechten sneuvelden deze maand al 99 Amerikanen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden