ALLEEN OP HET KERSTNET

Er is geen keizer Augustus meer nodig om deze aarde beschreven te krijgen, ontdekte Yvonne. Alles en iedereen zat al met muisklikken aan elkaar geplakt. Het bindmiddel heette Internet, het resultaat was chaos. Toch werd ze gegrepen door een wereld, waarin iedereen zich een ander kan dromen en de grenzen van de werkelijkheid zoek raken. Een Kerstverhaal. Yvonne Brokx heet ze nu. De verandering van haar identiteit was simpel geweest, toen ze de logica eenmaal door had was het in iets meer dan een kwartier gepiept. Geen pijnlijk gesnij van de plastische chirurg, geen irritant gewacht bij de burgerlijke stand. Gewoon haar naam veranderd en een bijbehorende elektronische handtekening bedacht. En een wachtwoord laten registreren, zodat de echtheid van die handtekening kan worden getoetst. Deze reportage is gebaseerd op de werkelijkheid, voorzover je in een virtuele wereld van de werkelijkheid kunt spreken. Alle beschreven gebeurtenissen hebben ook zo plaats gevonden. Uit oogpunt van bescherming van privacy (niet iedereen die elektronisch met Yvonne correspondeerde wist dat hij/zij in de krant kon komen) zijn sommige namen veranderd. e-mail Trouw: redactie@trouw.nl

Die zaterdagmiddag had ze, toen ze om half zeven voor de tv een beker instant-noodlesoep naar binnen zat te lepelen, besloten dat de tijd van zelfmedelijden voorbij was. Zo wilde ze de Kerst niet ingaan. Ze zou niet weer een zaterdagavond in haar eentje naar de bioscoop gaan of mokkend voor de buis hangen tot het verplichte corvee van Nova en Spijkerman achter de rug was. Niet weer tot half drie 's nachts een goed boek lezen, omdat er zondag toch niks te doen was. De afgelopen vier weken had ze al meer goede boeken gelezen dan goed kon zijn voor een normaal mens. Ze moest er op uit. De wereld in. Onder de mensen komen.

En dat voornemen zou ze eerst maar eens binnenshuis uitvoeren, op de computer die Peter had laten staan toen hij een maand geleden was vertrokken. Hij had alleen zijn kleren en een paar dozen papieren meegenomen naar de Amersfoortse woning van zijn collega, die voor zijn werk een half jaar in Nairobi werd gestationeerd en die allang blij was dat er iemand op zijn kostbare verzameling etnografica paste. Zo vreselijk veel meer had Peter trouwens niet met zich meegebracht, toen hij vorig jaar zomer in haar appartement in Haarlem was getrokken. De meeste spullen lagen nog steeds in het huis, waarin zijn ex-vrouw en 6-jarig zoontje woonden.

Dat ze zijn computer gebruikte, was niet echt heiligschennis. Veel van haar vertalingen had ze er op uitgetikt en via de telefoon naar haar opdrachtgevers gezonden. Dat ze gebruik maakte van zijn Internet-verbinding, was nieuw. Ooit had ze uitleg gehad hoe het werkte, maar het interesseerde haar nauwelijks. Hoewel Peter volhield dat het voor zijn werk belangrijk was, kreeg zij uit de krant meer de indruk dat het hele Internet een ontmoetingsplaats voor gefrustreerde wereldburgers was. In feite was zij dat nou ook een beetje, gaf ze zichzelf ruimhartig toe. En ze had zich hier blijkbaar onbewust op voorbereid, want de afgelopen paar weken had ze ook krantenknipsels over het Internet toegevoegd aan haar ondefinieerbare verzameling bewaar-onderwerpen.

Verbinding krijgen was geen probleem. Met de muis had ze op goed geluk twee maal geklikt op het icoon dat 'internet' heette en na een minuut werd ze welkom geheten bij XS4ALL, wat Peter altijd uitsprak als 'excesvooral'. Zijn mail lezen was echter niet gelukt, toen ze dat probeerde werd er een wachtwoord verlangd. Met stiekem wat nostalgische hoop had ze haar eigen naam ingetikt, maar de brievenbus bleef gesloten. Ook de koosnaam, die hij zelfs bij hun laatste ontmoeting nog had gebruikt, werkte niet.

Dat was het moment geweest dat ze besloot zelf een e-mailadres te nemen, onder een andere naam. Dat kon gratis, had ze in een knipsel gezien, bij iets of iemand dat zich Freemail noemde en waar je terecht kwam door http://www.freemail.nl/ in te tikken. De computer daar was wel impertinent geweest, met zoveel vragen. In wat voor sector ze werkzaam was? Cultuur en rereatie, had ze maar aangeklikt. Haar adres in Haarlem wilde ze verzwijgen, maar na de strenge schermboodschap 'Wilt u alle velden invullen a.u.b' had ze toch maar het postbusnummer van haar huidige opdrachtgever ingetikt. Bang voor een nieuwe berisping durfde ze het vakje dat bestemd was voor haar telefoonnummer niet over te slaan, na 023 vulde ze zeven willekeurige cijfers in.

Ze wilde gelijk controleren of het werkte, en tikte haar nieuwe naam in. “Deze gebruiker wordt op dit moment aangemaakt”, kwam er op haar scherm. Bizar, alsof er een machine op dat moment bezig was een nieuw iemand te creëren. De hersencellen van Yvonne werden blijkbaar nog in de goeie volgorde gelegd. Toen ze het drie minuten later nog eens probeerde, lukte het wel. 'Welkom mevrouw Brokx' stond er zwart op wit. Ze bestond, en ze had een adres: yvonbrox@freemail.nl.

Wie zou ze nu een bericht sturen? Yvonne besefte ineens dat ze hier nog minder mensen kende dan in de echte wereld. Alleen van haar collega Bart wist ze het elektronische adres uit haar hoofd, omdat dat uit slechts twee letters bestond. 'Hoi, ik ben nieuw hier en probeer even of mijn e-mail werkt. Zou je kunnen berichten of dit is aangekomen? Groetjes, Yvonne' tikte ze in en klikte op de schermknop met het opschrift 'verzend'. Die jongen weet natuurlijk van geen kant wie ik nu ben, dacht ze.

Op haar computer zat onder het kopje 'boekenlegger' een lange lijst met Internet-adressen, die daar blijkbaar door Peter waren aangebracht. 'Daily Planet', probeerde op goed geluk, en kwam terecht in een Nederlandstalig archief met wetenswaardigheden over het Internet. Sommige woorden hadden een andere kleur en waren onderstreept, als je daar op klikte werd je vanzelf doorgeschakeld naar een andere computer die meer informatie over dat onderwerp had. En daar stonden dan ook weer klikbare woorden, zodat je in weer andere computers terecht kwam.

Ze had geen idee meer wat ze aan het doen was, ze klikte alle kanten op. Waarom stonden er zoveel korfbalverenigingen op het Net? Bij de zoveelste uitvaartorganisatie drukte ze een handige lijst af met als opschrift 'Speciale wensen en andere gegevens / hoe te handelen in geval van mijn overlijden'. Zes vel kwamen er uit haar printer, waarin ze zaken kon aangeven als hoe ze opgebaard wilde worden en of er wel of geen broodjes bij de koffie mochten komen. Leek haar heel handig.

Bij Haarlem Digitaal stopte ze even. Haar eigen brave stad ook al hier. . . De plattegrond was aan de vage kant, nog net goed genoeg om op te zoeken waar Sandra volgende maand kwam te wonen. Zo hé, dat was mooi in het centrum en dicht bij het station. Heel wat beter dan deze flat in een oude nieuwbouwwijk. Sandra was nooit echt een hartsvriendin geweest, maar het bericht dat ze Amsterdam zou inruilen voor Haarlem had Yvonne toch gezien als een vriendschapsverklaring van formaat die ze had beantwoord met het aanbod te helpen bij het schilderen.

Is er geen Kerstmis in cyberspace? Waarom kwam ze wel terecht bij de 'Speciaalclub Kleurkanaries', maar was er geen takje huls te bekennen? Via het trefwoord 'zoekmachines' onder Peters boekenlegger belandde ze bij Hotbot, een computer die claimde alle op het Internet aangesloten computers over de hele wereld in een paar seconden te kunnen doorzoeken. Meer dan vijf miljoen mensen zouden hier met hun e-mailadres geregistreerd staan. Lucas 2, dacht ze onwillekeurig en de geur van haar gereformeerde jeugd vulde het vertrek. 'En het geschiede in die dagen dat er een gebod uitging van Keizer Augustus, dat de hele wereld beschreven zou worden'. De tekst kwam vanzelf in haar hoofd op. Maar het 'en zij gingen allen om beschreven te worden, een iegelijk naar zijn eigen stad' hoefde hier niet op te gaan. Die zoekmachine wist je blijkbaar wel te vinden. Hoewel, toen ze haar naam intikte kon hij niks vinden. Te vers nog blijkbaar, nog niet doorgegeven aan de burgerlijke stand van cyberspace.

Ze liet Hotbot zoeken op het woord 'christmas', dat op 39 386 plaatsen bleek voor te komen. Ze wist niet waar ze zou beginnen. Veel van die verwijzingen gaan naar nieuwsgroepen, waar over de idiootste hobby's wordt gediscussieerd. Pijprokers hebben zich verenigd in alt.smokers.pipe, optimisten komen bijeen in alt.goodmorning. Ze klikte uiteindelijk door naar news.newusers.questions, waar ze als beginneling tenslotte thuishoort en waar een levendige discussie over Kerstmis aan de gang bleek te zijn, met name over de vraag of oude gewoonten aan het uitsterven zijn en of dat erg is. De hele wereld leek er aan deel te nemen, veel berichten begonnen met 'wij Brazilianen' of 'wij in Japan'.

Ene Andy Byles meldde dat hij onderzoek deed naar nationale kerstgewoontes, en dat hij met name informatie over Holland zocht. “Hier in Holland vieren we eigenlik geen Kerst, we vieren Sinterklaas”, antwoordde Miriam Sturkenboom. Waarna uitleg volgde over het kinderfeest en dat we wel twee Kerstdagen hebben, maar dat we de eerste niks doen behalve wat cadeautjes onder de boom en dat we de tweede meubelen gaan kopen.

Dat ging Yvonne te ver. Ze klikte op de antwoord-knop en tikte: “Natuurijk vieren wij Kerstmis wel in Nederland (zoals Holland formeel heet). Dat Sinterkaas-ding is alleen voor kinderen en vindt op 5 december plaats. Dat neemt gelijk de commerciële lading weg van de Kerst-viering in Nederland, dat ng steeds voor vijftig procent christelijk is. De andere vijftig procent is een mengeling van religies en niet-gelovigen. Op 25 december zijn alle winkels en de meeste restaurants gesloten, wat natuurlijk extra moeilijk is voor eenzame mensen. Je wordt geacht Kerstmis met je familie door te bengen, vooral het diner is belangijk. De beste kok van de familie bereidt dan een uitgebreid maal (geen kalkoen!) en de beste wijn komt uit de kast. De meeste huishoudens, zelfs de niet-gelovingen, hebben een kerstboom. Maar weinigen hebben er pakjes onder. Dat vinden wij Disney-cultuur, en met de Kerst heeft dat woord een negtieve lading. Er zijn veel traditionele Nederlandse kerstliederen, zelfs mensen die van hun geloof zijn gevallen gaan op deze dag naar de kerk om ze mee te kunnen zingen. Tegenwoordig hoor je ook Engelse, en Amerikaanse liedjes, vooral in de winkelcentra”.

Zo, dat stond er. Het was wel een beetje een lange mededeling in vergelijking met de andere reacties en of het allemaal waar was wat ze had geschreven wist ze ook niet zeker, maar wie zou haar hier voor een leugen kunnen bestraffen? Het was gewoon heerlijk om voor zo'n internationaal gehoor iets te vínden en op deze manier kon niemand zien dat ze eigenlijk bloosde omdat ze zelf vond dat ze doordraafde. Dat het allemaal in het Engels moest, was niet echt een probleem. Voor ze haar studie Spaans begon had ze een jaar jaar gewerkt als au pair in Amerika en zich daar de straat-taal van de twee tegen haar samenspannende zoontjes eigen gemaakt.

De lijst van Hotbot had diverse verwijzingen naar de nieuwsgroep alt.support.depression. Ze sprong er naar toe en schrok: 2425 berichten maar liefst. Was de hele wereld somber geworden, of lag dit slechts het seizoen? Inderdaad werd er veel geklaagd over de in deze tijden extra snijdende eenzaamheid. Scheiding, dik en lelijk, huilen in je dromen en depressieve echtgenoot waren minder seizoengebonden onderwerpen die hier vaak voorkwamen. En er woedde een schier eindeloze en gedetailleerde discussie over de minst pijnlijke manier om te sterven, de vraag of je van koolmonoxide niet eerst barstende hoofdpijn krijgt alvorens het loodje te leggen werd aan alle kanten belicht. Met daar tussendoor onverwachte hartekreten als: “Ik wou altijd al dat ik Jennifer heette. Daarom ben ik zo depressief. Nicol”.

Yvonne voelde zich hier toch niet echt thuis. Ze had geen behoefte om zich te mengen in het geklaag, ze wilde best contact maar niet met mensen die het nog donkerder inzagen dan zij.

Hoe ze er terecht kwam kon ze niet meer reconstrueren, maar ineens zat ze bij Botspot, een overzicht van bots op het net. Een bot, las ze, is een robot in de vorm van een computerprogramma, zoals een zoekmachine. En de moeder van alle bots was Eliza, dat in 1966 werd geschreven en dat de taak van een psychotherapeut overneemt. Dat wilde ze meemaken. Ze kon kiezen uit een mannelijke of een vrouwelijke therapeut en zonder na te denken klikte ze op het gezichtje met zwarte haren en baardje. Er ontwikkelde zich een verwarrend gesprek , op Kerstmis wilde de mannelijke Eliza niet ingaan maar voor problemen met vrienden had hij wel begrip. Ze kreeg het er warm van en raakte lichtelijk geïrriteerd door zijn manier van vragen stellen. Het gesprek eindigde na twintig minuten zelfs een beetje ruzieachtig en ze moest zichzelf kalmeren met de gedachte dat het maar een machine was. En het consult was gratis geweest, wat zou ze nog klagen. . .

ER WAS MAIL! Haar hart bonkte, twee brieven zag ze zitten. Nou ja, brieven, de eerste was een hartelijke verwelkoming van iemand die zich de Webmaster van Freemail noemde en de tweede was het antwoord van Bart: “natuurlijk krijg je antwoord. het is je gelukt, en freemail werkt derhalve. dag, B.” Typisch Bart, alleen zijn eigen naam met een hoofdletter. Ze moest er wel om lachen, hij had zich groot gehouden en net gedaan alsof hij wist wie Yvonne was. Tenzij een van zij vele vriendinnen ook zo heette natuurlijk, dan kon dat nog tot behoorlijke verwarring leiden. . .

Stukken opgewekter surfte ze verder. Zo voelde het ook bijna, surfen, je klikte eens hier en zat bij CNN in Amerika, klik daar en je las een Mexicaanse krant, weer een klik en je bevond je in het Paleontisch museum van Patagonië. Of op de site van Thea, ergens in Nederland, waar rode en groene hulsttakjes en een wuivend kerstmannetje aankondigden dat hier alles over Kerstmis te vinden was. Er kwam een mededeling 'importing soundfile' op het scherm en voordat Yvonne zich af kon vragen wat ze daarmee aan moest piepte de melodie van The Little Drummer Boy uit de luidsprekers naast de computer. Puur om dat gerompompompom te ontlopen had ze sinds Sinterklaas elk winkelcentrum gemeden en nou werd ze in haar eigen flat overvallen door dat nummer, dat maar niet op wilde houden. Maar ze hield van Thea en haar Kerstpagina's, dit was wat ze zocht, dacht ze. Hier vond ze Zalig Kerstmis in 75 talen, kurisumasu omedeto heette het in het Japans maar het kon ook in het Urdu of Rapa-nui. En elke pagina bleek een eigen kerstdeuntje mee te brengen - die V & D-gezelligheid was eigenlijk best te verdragen. Ze ging ook even langs bij Feyenpak, om te snuffelen in de kerstpakketten die je hier voor je relaties kon bestellen. Die van ¿49,95 zou ze willen, ze was dol op haringfilet in tomatensaus. Wie weet kwam er dit jaar een pakket, van die bank voor wie ze brochures had vertaald bijvoorbeeld. Kon ze hier lekker opzoeken wat het had gekost en of iemand er iets uit gepikt had.

Nu ze zich toch wat baldadig werd, kon ze ook wel naar een van die foute nieuwsgroepen gaan, die voorkwamen op de lijst van Hotbot. Een die haar aandacht trok was alt.binaries.erotica.voyeurism. Ze wist dat 'binaries' meestal foto's betekende en de rest sprak voor zich. En inderdaad, als je op een bericht klikte, kreeg je meestal een tekstje te zien, maar soms ook een foto, die zich langzaam op het scherm opbouwde. “Hier volgt een serie zwangere vrouwen. Velen van u zullen het niet kunnen waarderen. Wij stellen voor dat u er dan niet naar kijkt”, luidde zo'n tekstje. En dus bekeek ze er een. De foto was niet lelijk en niet mooi, gewoon een jonge vrouw met gezwollen borsten, een enorme buik en daaronder een bos schaamhaar. Ze zag niet precies wat het met voyeurisme te maken had, ook bij de volgende opnames niet. Sommige zwangere vrouwen poseerden professioneel in lingerie, een had er zelfs een melkpompje aan de borst.

Ze kneep ineens haar ogen samen. Zou ze hier Christine tegenkomen. Ze was er bij geweest toen haar hoogzwangere zus de foto's ophalen bij de fotograaf in Amsterdam-Oost. Christine had in de winkel snel het stapeltje doorgekeken, even geaarzeld en toen de fotograaf er bij geroepen. Er ontbreken er een paar, had ze tamelijk rustig gezegd, met een hand op haar dikke buik. Naaktfoto's. De man had slechts vragend gekeken en zijn brillenglazen gepoetst. Op de lichtbak bleek dat er in de strookjes rode negatieven vier nummers ontbraken. Kwam wel eens vaker voor, suste de fotograaf. Dan raakt de film bekneld in de machine en moeten ze het verfrommelde gedeelte er tussenuit knippen. Weer op straat had Yvonne zich er vreselijk druk over gemaakt. Hoe kon haar zus zich er zo makkelijk bij neerleggen? Die man stond te liegen, dat voelde je gewoon. Hij had die foto's achterover gedrukt, om ze te verkopen voor seksboekjes op de Wallen. Ze moesten op z'n minst het telefoonnummer van de ontwikkelcentrale eisen om daar verhaal te halen. Christine had gelachen om die opwinding. We hebben mijn buik al in alle diktes en maken wel weer nieuwe, had ze gezegd.

Yvonne kwam haar zus niet tegen, de opnamen waren eigenlijk ook te geposeerd en te scherp voor amateurkiekjes. Bovendien kon ze zich niet voorstellen dat Christine zich zó plat en onthullend had laten fotograferen als deze vrouwen. Zou haar zus zich nu wel over dit soort foto's opwinden? Ze hadden nauwelijks meer contact, maar van Peter wist ze dat Christine voor haar werk veel gebruik maakte van het Internet. Hij had wel eens mail van haar gehad, had hij verteld. Ze peinsde met haar gedachten naar het raam en zag dat in de andere flats vrijwel alle lichten uit waren.

Ze voelde zich ineens doodmoe, ongemerkt was het half drie geworden. Eén ding wilde ze nog doen voor ze ging slapen: de Liefdescalculator van Dr. Love. Deze deskundige claimt aan de hand van twee voornamen te kunnen berekenen of het wat wordt tussen twee mensen. Ze tikt de twee namen in. De computer van Dr. Love neemt een paar minuten de tijd voor de berekening en komt dan met het resultaat: “Yvonne Peter: 14 %. Dr. Love denkt dat een relatie tussen Yvonne en Peter mogelijk is, maar de kansen zijn erg klein.” Zie nou wel, had ze maar eerst op Internet gekeken.

ZONDAGOCHTEND

De volgende ochtend zat Yvonne om half elf al weer met een pot thee en een dubbele volkoren boterham met gebakken ei achter Peters computer. Er was weer post. Een elektronische kerstkaart van Bart, die blijkbaar zo een reactie hoopte uit te lokken zodat hij er achter zou komen wie zij was. Een bedankje van Andy Byles voor haar waardevolle bijdrage over Kerstmis in Holland. Een lange mail van ene Masaki in Japan, die naar aanleiding van die discussie meldt dat hij haar graag op de hoogte brengt van de situatie in zijn land, waar nauwelijks christenen wonen maar vrijwel iedereen Kerst viert door veel geld uit te geven. Het is dé gelegenheid voor jonge mannen om indruk om hun verloofdes te maken. Ze huren een dure auto, bij voorkeur een BMW 700, reserveren een tafel in een duur restaurant en boeken ook een kamer in een eersteklas hotel. Kan bij elkaar gemakkelijk tweeduizend dollar kosten. Tja, zo zijn ze waarschijnlijk wel die Japanners, dacht Yvonne.

Contact wilde ze, daar zou ze zich vandaag op storten, had ze zich nog voorgenomen voor ze in slaap viel. Gewoon durven, praten met het chat-programma. Ze had geen idee waar te beginnen, het helpbestand suggereerde de eerste keer wat te experimenteren op het 'kanaal' beginner. Ze wist niet wat een kanaal was, evenmin wat ze er precies kon verwachten, behalve dan dat je er met mensen in de hele wereld direct zou kunnen communiceren.

Nadat ze zich het pseudoniem 'Yvo' had aangemeten, betrad ze met een muisklik de praatruimte. Die bestond uit een venster op haar scherm, waarbinnen in hoog tempo korte tekstjes rolden, telkens voorafgegaan door de naam van de afzender. Verbijsterd zag ze die chaos aan, het duurde even voordat ze er een touw aan vast kon knopen. Er heerste grote spraakverwarring, soms was er even een lijntje te bespeuren in de conversatie.

earll: zijn hier ook turken

philips: waarom?

VC: ha die A31, waar kom je vandaan?

A31: o sooooloo miooo

hroch: philips - waarom wat?

philips: waarom hij vraagt of er turken zijn

Makari: Monique???

VC: ooooohhhhhh!!!

earll: monique, waar zit je? waarom ben je zo rustig?

Het gebabbel ging in het Engels, maar ene Kirstin gooide er veel Nederlands en een andere onleesbare taal doorheen. Dat kwam haar op een reprimande te staan van 'earll', die blijkbaar de leiding had en zelfs kon dreigen dat hij haar er uit zou gooien. Uit de gesprekjes bleek dat er verder ook minstens nog Belgen, Tsjechen, Zweden en Italianen aan het pandemonium meededen.

Dapper gooide Yvonne zich nu ook in de strijd en tikte haar eerste regeltje. In het venster verscheen 'Yvo: ik kom uit Holland'. Onmiddellijk wilden er twee weten of ze man of vrouw was en hoe oud. Maar 'earll' kwam er tussen met de melding dat ze helemaal niet verplicht was dat te zeggen. Kinderlijk misschien, maar die bescherming gaf haar een warm gevoel. 'Ik ben jong genoeg om hier mee te kunnen praten', meldde ze. 'Hoei, een ouwe beginner' loeide Frank14. 'Laat haar met rust', kwam earll er weer tussen, blijkbaar had ze ook haar geslacht verraden.

Berni: Yvo - ik heb hulp nodig

A31: Wat is het probleem berni?

Yvo: berni - als ik kan helpen...

Ze schrok van het piepje uit de computer, dat werd gevolgd door een dwingende mededeling: VERZOEK DIRECTE CHAT-VERBINDING MET BERNI. Help! dacht ze, wat moet ik doen. Blijkbaar wilde die Berni haar apart nemen, zonder het kabaal van al die andere kletsmajoors. Zenuwacht las ze door de hulpaanwijzingen. Rechtsbovenin op 'accepteer' klikken, dat had ze dus zelf ook wel kunnen bedenken.

Er verscheen een nieuw venster en de vraag of dit Yvo uit Holland was. Of ze Amsterdam kende. Of Haarlem in de buurt van Amsterdam was. Want Berni ging in maart voor vier dagen naar Amsterdam, om de wedstrijd Ajax- Atletico de Madrid te zien. Een Spanjaard! Ze schakelden over op het Spaans, hier was toch geen 'earll' om daar wat van te zeggen. Het gesprek werd er gelijk persoonlijker van. Hoe het kwam dat ze die taal sprak. Dat hij architectuur studeerde (alle jonge Spaanse mannen zeggen dat ze architectuur studeren, wist ze). Dat Berni in het echt Andres heette, en zij gewoon Yvonne. En dat ze allebei 'min of meer vrijgezel waren', zoals zij het had geformuleerd (mas o menos soltera).

'Ik moet stoppen nu, want ik zit nog steeds in m'n nachthemd achter de computer', tikte ze. Dat was blijkbaar een fout signaal, want Berni/Andres begon gelijk te zeuren wat ze precies aanhad en of ze wilde beschrijven hoe ze er uit zag. Hij had zelf zwart haar en een flink postuur. Ze ging er niet op in. Maar haar e-mailadres geven kon geen kwaad.

Yvonne betrapte zich erop dat ze met gloeiende wangen achter het toetsenbord zat. Inspannend, telkens snel antwoorden bedenken in een andere taal. Of was het de opwinding? Ze surfte naar Petra's Living Room, waarover ze een stuk had geknipt uit een NRC Handelsblad van een paar weken geleden. Petra H. (haar achternaam mocht niet in de krant) was een 30-jarige vrouw uit Haarlem die op Schiphol werkte, van dansen hield en van haar hond en drie katten. En ze had een camera in haar huiskamer gezet, gericht op een grote hoekbank bij het raam. Elke seconde stuurde die camera een beeldje over het Internet, dat ze desnoods in Australië kunnen bekijken, wat ze blijkens de reaties ook massaal deden.

13 uur, 19 minuten en 46 seonden, stond er onder in het scherm. Het beeld was wat wazig, Yvonne zag een zwart leren (skai?) hoekbank met een paar kussens en een kat erop. Linksboven hing een groot blad van een tabaksplant of zo, rechts moest een raam zijn. Op het salontafeltje een astandbediening, een lege plastic fles (Spa?) en een asbak of schoteltje. Ineens verscheen er een jongen in spijkerbroek en bruine trui in beeld. Hij ging zitten, een bord eten op schoot. Yvonne keek gespannen. Wat lag er op dat bord, roerei, puree? De jongen staarde naar een punt ergens naast de camera. vermoedelijk de tv. Dit is echt, die man is echt en die Petra zal ook wel echt zijn, dacht Yvonne. En ik zit hier nu al bijna een half uur te gapen naar verspringende beeldjes uit een huiskamer hier ergens in mijn eigen stad. Of misschien stond dat huis helemaal niet in Haarlem, en hadden ze ook de krant maar wat verteld. Aan de lichtval op de bank zag ze dat het weer buiten van het type wisselende bewolkt moest zijn, en dat klopte wel met wat ze uit haar eigen woning zag. Speelde het zich misschien af in de flat aan de overkant?

Ze had zich gisternacht nog wat voorgenomen: een oude studievriend zoeken. In de discussiegroep soc.cult.mex schreef ze: 'Ik ben vertaalster en op zoek naar Luis Angel. Hij werkte in de jaren tachtig in Monterrey bij een reclameburea. Weet iemand waar hij nu werkt of woont?' Via de zoekmachine kwam ze vijf adressen tegen op naam van Luis Angel, twee in Indonesië, twee in de VS en 1 in Mexio. Ze stuurde ze alle vijf een kort briefje. Na nog wat in nieuwsgroepen naar sporen van Kerstmis te hebben gegrasduind (soc.cult.japan, soc.religion.christian), hield ze het voor gezien. Ze moest zich eens gaan aankleden, het begon al weer bijna donker te worden en ze wilde nog bij Sandra langs gaan.

ZONDAGAVOND

Yvonne liep door een koud en mistig Amsterdam. Ze had nauwelijks haar mond kunnen houden over Internet, tijdens een magnetronmaaltjd bij Sandra. Die snapte duidelijk niets van haar opwinding. “Het zijn toch allemaal seks-maniakken en andere gestoorden die daar aan doen?” Het is ook nuttig, had ze er tegen ingebracht. Maar veel nuttigs kon ze toen niet zo snel bedenken. Stom Internet. Toch wilde ze terug naar de computer, zo snel mogelijk. Zou Andres geschreven hebben? Wat gebeurde er in de huiskamer van Petra? Er ging pas over een klein half uur weer een trein naar Haarlem.

Op de Nieuwendijk liep ze langs het Cyber C@fé. Niet de naam ,maar dat rare teken op de plek van de 'a' deed haar alarm afgaan. 'At' dacht ze, zo'n ding heet een at en niet een slingeraapje zoals ze zeiden bij de bank, waar ze het teken gebruikte voor het aangeven van zet-aanwijzingen in haar vertalingen. Binnen was het een gewoon licht café met rood-velours gordijnen en tegels op de vloer. Naast de bar stond een computer achterin het hoger gelegen gedeelte bleken er nog vijf te staan. Drie gulden per twintig minuten zei de jongen achter de bar zakelijk op haar vraag hoe het werkte. Eh, twintig minuten wou ze. En een bier.

Ze ging achter een Apple-computer zitten en klikte op goed geluk op het tekentje van Netscape. Met enige moeite herinnerde ze zich het adres van Freemail. 'Yvonbrox', tikte ze in. En vervolgens haar wachtwoord: - - - - -. Het duurde even voordat de kleurige reclame van Fiat op het scherm was opgebouwd, onmiddellijk daarna floepte het overzichtje van ontvangen post op het scherm. Teleurgesteld zakte ze terug in haar stoel. Geen enkel nieuw bericht. Van niemand.

ZONDAGNACHT

Thuis bleek er wel degelijk mail. Van Andy Byles, die belooft haar zijn hele onderzoek naar Kerst-tradities te mailen. Van een Japans iemand, die uitlegt waarom ongetrouwde vrouwen van boven de 26 daar kerstcake worden genoemd. Drie teruggestuurde mails aan Luis Angel, omdat het adres niet meer bestond. Twee Luis Angels die beiden meldden dat zij niet de gezochte persoon waren, dat ze goed Spaans schreef en dat ze het heel jammer vonden dat zij niet door een Hollandse vertaalster werden gezocht - of ze alsjeblieft wilde terugschrijven. En een Mexicaan die het e-mailadres van de krant El Norte in Monterrey stuurde, met de suggestie die krant in te schakelen bij haar zoektocht. Mocht ze nog hulp bij het een of ander willen, dan hoefde ze maar te kikken.

De laatste mail was van Andres. Hij bood excuses aan voor zijn wat impertinente gedrag in de chatbox, het was eigenlijk een hele verademing op het Internet eens iemand tegen te komen met enig niveau en nou had hij het zo verknald. 'Slijmbal', dacht Yvonne, maar ze voelde zich toch gestreeld. Zijn smeekbede om het contact niet te verbreken en wat te schrijven over de boeken die ze het liefst las, zou worden verhoord. Tenslotte leek het haar een hele aardige jongen, en misschien was hij wel écht student architectuur. Voor de grap ging ze naar de Love Calculator, die er weer lang over deed: Yvonne Andres 91%. Ze bloosde er zowaar van.

Maar wat als Andres helemaal niet zo heette, bedacht ze ineens. Misschien luidde zijn naam wel volstrekt anders. Peter, bijvoorbeeld. Tenslotte was zij ook Yvonne niet. . .

EMAIL

Een e-mailadres stelt een netwerk in staat het bericht op een persoonlijke computer af te leveren. In redactie@trouw.nl geeft het gedeelte voor de 'at' (@) de naam van de geadresserde, het gedeelte daarna is het adres. 'trouw' is de domein-naam en 'nl' het land of de organisatie die het netwerk beheert.

CYBERSPACE

Cyberspace is de denkbare ruimte die alle aardse grenzen overschrijdt en waarbinnen computers, al dan niet gestuurd door mensen, met elkaar communiceren en fantaseren. De term werd in 1984 geïntroduceerd door de science-fictionschrijver William Gibson in zijn roman Neuroromancer. Gibson, de profeet van het Internet, maakt er zelf overigens nauwelijks gebruik van.

ELIZA

GOED DAT JE ER BENT. IK BEN ELIZA. HOE HEET JE? yvonne.

WAT KAN IK VOOR JE DOEN, YVONNE? ik wil graag met je praten.

PRATEN HELPT ALTIJD. ik voel me eenzaam, mijn vriend heeft me verlaten.

VRIENDSCHAPPEN ZIJN BELANGRIJK. ja, zeg dat wel.

WERKELIJK? dat zei je zelf toch al.

KUN JE MEER DETAILS GEVEN? (...)

BEN JE POSITIEF INGESTELD? best wel, vind ik.

WERKELIJK? ja-ha

DENK JE EENS IN DAT JE MET JE BESTE VRIEND PRAAT. hou toch op.

ZO IS HET WEL GENOEG. IK ZIE JE NOG WEL EENS TERUG. dag.

ADRESSEN: http:// Petra's Living Room: www.widexs.com/cam/

Freemail: www.freemail.nl Hotbot: www.hotbot.com/ Telefoongids PTT: www.telefoongids.ptt-telecom.nl/ Feyenpak Geschenkenservice: www1.tip.nl/users/t964808/ Kerst bij Thea: www.meganet.nl/djazzy/ Love Calculator: www1.tip.nl/users/t610407 Haarlem Digitaal: www.vuurwerk.nl/haarlem-digitaal/ Uitvaart: www.uitvaart.nl/avvl/

KERSTPAKET

Sinaasappelsap 1 liter, Halve perziken 411 gram, Rode wijn-uien 315 ml, Pastasaus 475 gram, Cream of tomato soup 400 ml, Blik tomaten 400 gram, Gelderse knakworst 200 gram, Haringfilet in tomatensaus, Flesje halfroom 10% melkvet, Conchiglie 500 gram, Kerstthee 20 gram, Cacao in doosje, Frühstückskuchen 350 gram, Jos Poell assorti 50 gram, Paprika snacks 75 gram, Soepstengels 125 gram, Bachman sticks 100 gram, Gezouten pinda's 125 gram, Christmas mix 150 gram, Bonbons Café amaretto 150 gram, Fromage fondu 100 gram, Glaskandelaar "Gold", Servetten blauw. Verpakt in luxe kerstdoos Prijs: f 49,95 (excl. BTW)

CAKE

“Hallo!

In Japan ging men er van uit dat meisjes op hun 24ste, 25ste getrouwd moesten zijn. In mijn land eten we op de dag voor Kerstmis en de 25ste speciale cake. In de dagen daarna (26, 27, 28, 29, 30 december) wordt die cake heel goedkoop verkocht. Ongetrouwde vrouwen die ouder zijn dan 25 jaar, werden kerstcake genoed, omdat ze niet op tijd verkocht (=getrouwd) waren. Tegenwoordig wordt die term niet meer zo vaak gebruikt.

Groet, Youko''

INTERNETCAFE'S

De Internet-cafe's in Nederland op dit moment zijn, voor zover viel te achterhalen op het net zelf:

AMSTERDAM

- Café Internet, Korte Nieuwendijk 30, tel. 020-6200902 - Mystèr 2000, Lijnbaansgracht 92, tel. 020-6202970 - The Cyber Café, Korte Nieuwendijk 19, tel. 020-6235146 - Harddisk Café, Schaepmanstraat 226, tel. 020-6880205 - Internet Coffeeshop Tops, Prinsengracht 480, tel. 020-6384108 - Restaurant-Café de Waag, Nieuwmarkt 4, tel. 020-5579898

ROTTERDAM

- Café De Unie, Mauritsweg 34, tel. 010 - 4117394 - Cyberia, Beursplein (in Virgin MegaStore), tel. 010 - 4111273

DEN HAAG

- Internet Café Den Haag, Elandstraat 48, tel. 070 - 3636286 - Café Tweeduizendvijf, Denneweg 7f, tel. 070 - 3644094

ZANDVOORT: Internet Café BeachNet, Haltestraat 61, tel. 023 - 5730749 LEEUWARDEN: Webcafé de Kûp, De Weerd 18, tel. 058 - 2158347 EINDHOVEN: The Trafalgar Pub, Dommelstraat 21, tel. 040 - 2448820 MAASTRICHT: De Muze, Markt 39, tel. 040 - 3255833

(Bron: www.inform.nl/cafes/)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden