Alleen de bewoner heeft zeggenschap over zijn

De auteur is freelance journalist.

Op dit moment worden wij nog verblijd met zo'n 20 kilo reclamedrukwerk per jaar in onze voormalige brievenbus, die geheel ongevraagd is omgedoopt tot reclamebus. Als er niet ingegrepen wordt zal deze hoeveelheid binnen enkele jaren zijn opgelopen tot 50 kilo per huishouden per jaar. Bij deze getallen is nog niet eens rekening gehouden met de zogenaamde direct mail, de als poststuk vermomde reclame.

Kennelijk vinden de verspreiders dat milieubewuste brievenbusbezitters zelf hun klep maar moeten dichthouden. Aanduidingen op de brievenbus, zoals 'Hier geen ongeadresseerde zendingen', worden massaal genegeerd. Dat is natuurlijk volkomen onrechtmatig; het is immers de bewoner die het beschikkingsrecht heeft over zijn brievenbus en niet de reclameverspreider.

Helaas zijn er in ons land geen burgers die een civiele procedure aanspannen tegen een onrechtmatige inwerper, die daarmee de grondrechten van de burger met voeten treedt. In Duitsland was die burger er wel, de Duitse Hoge Raad noemde in een bijna poetisch arrest het opdringen van drukwerk zowel een schending van de psychische als van de fysieke persoonlijke levenssfeer.

Een slappe poging van de reclameverspreiders, verenigd in het Direct Marketing Instituut Nederland (DMIN), om de zaak middels een natuurlijk geheel vrijblijvende vorm van zelfregulering op te lossen, is jammerlijk mislukt. Vandaar dat minister Alders in de Eerste Kamer op vragen van senator Tom Pitstra (Groen Links) heeft geantwoord dat hij bereid is om het inwerpen van drukwerk tegen de wil van de bewoner in, strafbaar te stellen.

Hij hield daarbij nog een slag om de arm, namelijk een eventuele strijdigheid van zijn verbod met de vrijheid van meningsuiting. Dit is namelijk het laatste bastion, dat de verspreiders van drukwerk hebben betrokken om de oplopende volkswoede over de torenhoge stapels opgedrongen drukwerk te ontlopen. Hiermee heeft men echter een niet te verdedigen luchtkasteel betrokken. Bij de vrijheid van meningsuiting gaat het immers om het recht van de burger in het openbaar aan het publiek zijn mening te verkondigen. Bovendien gelden binnen onze woning andere grondrechten, zoals het recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het daarvan afgeleide recht op de onschendbaarheid van de eigen woning.

De overheid mag het verspreiden van drukwerk of het betreden van andermans woning natuurlijk nooit strafbaar stellen. Wel mag zij het beschikkingsrecht van de burger over zijn woning en de daarbij behorende brievenbus kracht bijzetten door het betreden van de woning tegen de wil van de bewoner in, strafbaar te stellen als huisvredebreuk en het bezorgen van drukwerk tegen de wil van de ontvanger in, strafbaar te stellen als schending van de persoonlijke levenssfeer en onrechtmatige brievenbusvervuiling.

Het is te hopen dat Alders zich bij het opstellen van zijn verbod niet zal laten overbluffen door ondermaatse schijnargumenten van de verspreiders, die het opdringen van al dan niet commerciele informatie binnen de persoonlijke levenssfeer, proberen te verpakken in de slogan 'vrijheid van meningsuiting'.

Als de Hoge Raad zou bepalen dat het recht van vrije meningsuiting een absoluut recht is dat altijd en overal van toepassing is, dan zouden wij immers ook niet meer gerechtigd zijn tot het uitschakelen van onze televisie, zolang een of andere wasmiddelenfabrikant nog bezig was met het uiten van zijn mening dat zijn produkt beter werkt dan produkt X.

Sterker nog, we zouden zelfs de heer Janmaat niet meer de deur kunnen wijzen als deze met een beroep op de vrijheid van meningsuiting in onze woning een oratie wilde komen afsteken over zijn politieke ideeen. Met verf en kwast zou hij zijn mening zelfs kracht bij mogen zetten door ze met grote letters op onze muren te uiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden