Alleen de auto's verpesten nog de 'schone' stadslucht

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De stadslucht is veel schoner dan de bewoners van de grote steden denken. In de laatste twintig jaar is de luchtverontreiniging in bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam drastisch teruggedrongen. Dat valt bij diezelfde stedelingen echter niet aan het verstand te peuteren.

De deelnemers aan het jubileumsymposium van de Amsterdamse adviescommissie voor de milieuhygiëne konden gistermiddag hun oren nauwelijks geloven. Zij waren juist gekomen om bevestigd te worden in hun overtuiging dat het stadsmilieu er niet beter op wordt. Dagvoorzitter en oud-wethouder milieu Rik ten Have zei het daarom nog maar eens in andere bewoordingen: “De luchtverontreiniging zit niet buiten, het zit binnen, het zit tussen je oren.”

Zeven jaar geleden trad Fred Woudenberg vanuit diezelfde bezorgdheid over de zwaar verontreinigde stadslucht in dienst bij de Rotterdamse gemeentelijke gezondheidsdienst. Hij ergerde zich als fietser al jaren groen en geel aan de ronkende auto's bij de stoplichten. “Ik heb altijd gedacht: dat kan niet goed zijn, al die walmen en uitlaatgassen.”

Hij was de enige niet. De meldkamer van de Milieudienst Rijnmond krijgt elk jaar zo'n zesduizend klachten binnen van bewoners in de regio over stankoverlast. En bij een onderzoek van de provincie Zuid-Holland zei eenderde van de Rijnmonders te geloven dat hun gezondheid wordt geschaad door de schadelijke uitstoot van de industrie. Maar, zo weet Woudenberg na zeven jaar onderzoek: “De gezondheidsschade van de milieuverontreiniging valt erg mee. Maar mensen maken zich er wel heel erg bezorgd over en worden er op die manier misschien wel weer ziek van.”

Meer auto's

Dat de stadslucht de laatste jaren steeds schoner wordt, komt geheel en al op het conto van de industrie, die haar uitstoot heeft beperkt. De andere grote luchtvervuiler, de auto, vervuilt daarentegen nog evenveel. De uitlaatgassen zijn dan schoner geworden, het autoverbruik is drastisch toegenomen.

Kinderen die aan drukke straten wonen, worden er ziek van of komen onder de auto. Volwassenen ervaren de auto's als aantasting van hun woongenot en trekken de stad uit, met bedrijven in hun kielzog. En de hardnekkige bezorgdheid over de stadslucht komt de volksgezondheid ook al niet ten goede. Kortom, zei Woudenberg onder bijval; “Er is maar een oplossing: de auto de stad uit! Niet vanwege het milieu, maar vanwege de andere gevolgen.”

In de hoofdstad is de lucht ook schoner dan die lijkt, meldde zijn Amsterdamse collega A. Verhoeff. De schoorsteen van de Hemwegcentrale is zo hoog dat de vervuiling ver boven de stad heengaat. Hetzelfde geldt voor de vliegtuigen van Schiphol. En de afvalverbrandings-installatie heeft sinds enkele jaren een milieuvriendelijker installatie. In Amsterdam is het gemotoriseerde verkeer de grote boosdoener, met name als het in file stilstaat, zoals voor het funshoppen in het weekeinde.

De directeur van de Amsterdamse Kamer van Koophandel, W. van der Kolk, concludeerde daaruit dat het verkeer 'in beweging' moet blijven. Hij pleitte voor bredere snelwegen voor het vrachtverkeer, en aanleg van de hogesnelheidslijn en de Noord-Zuidmetrolijn van Amsterdam-Noord naar spoorstation Amsterdam-Zuid/WTC. Juist de groei van het autoverkeer in de stad zal door die metro worden afgeremd, voorspelde hij. “De binnenstad barst van de bedrijven. Er zijn daar 75 000 arbeidsplaatsen. Veel van die bedrijven willen naar de Zuidas bij station Zuid/WTC. Wat blijkt, zodra bedrijven dat doen? Hun automobiliteit loopt gigantisch op. Naar de binnenstad reis je per openbaar vervoer, op de Zuidas kun je rustig met de auto.”

Rooskleurig

Een vertegenwoordiger van de actiegroep MAMBO (Minder Auto's Meer Bomen op de Overtoom) sputterde tegen dat de ambtenaren de luchtverontreiniging in de grote stad wel èrg rooskleurig voorspiegelen. Het is immers beleid om het autoverkeer te concentreren op bepaalde verkeersaders, zoals die Amsterdamse Overtoom. “De overlast wordt afgewenteld op bepaalde straten. Is dat wel toelaatbaar? Of zijn we aan het kijken hoe lang mensen aan dat soort straten nog in leven kunnen blijven?!”

Annemarie Grewel, voorzitter van de Amsterdamse adviescommissie voor de milieuhygiëne, zei berustend dat het openbaar vervoer het nooit zal winnen van de auto.

“De trein is een vervoermiddel dat vertrekt op een tijdstip dat je niet schikt, op een plek waar je niet bent, naar een plek waar je niet moet zijn, en je zit onderweg bovendien nog met mensen met wie je niet wilt zijn. Hetzelfde geldt voor de tram. Er zijn maar weinig mensen die óp de halte wonen. De enige oplossing is dat mensen kiezen voor het openbaar vervoer.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden