OpinieSociale zekerheid

Alle werkenden verdienen een persoonsgebonden budget

Dé vaste werknemers, dé ondernemer, dé flexwerker ... ze bestaan niet meer. Werken is hybride geworden en dus past de aloude sociale zekerheid, opgedeeld in hokjes, niet meer. Tijd voor een totaal nieuw concept, reageert Henry Leerentveld op pleidooien die vooral gaan over aanpassingen.   

Steeds vaker hebben mensen soms een vaste baan, en zijn ze soms zzp’er of flexwerker. Vaak zelfs in combinatie.

Werken is ‘hybride’ geworden. Daarom kan de sociale zekerheid niet meer gebaseerd zijn op hokjesdenken: dé vaste werknemers, dé ondernemer, dé flexwerker … ze bestaan niet meer.

Werken in deeltijd, tijdelijke contracten of als zzp’er werken wordt niet uitsluitend afgedwongen door ‘de markt’. De vrijheid van ondernemen, het combineren van werk en zorgtaken, gevarieerd werk, de wereldreis: allemaal redenen voor flex-constructies die niet uit werkgeversbelang zijn bedacht.

Inmiddels is in alle sectoren technologie een bepalende factor, scheidslijnen tussen de sectoren worden vager. Fysiek belastend werk neemt af, algemene vaardigheden worden steeds belangrijker. Mensen veranderen vaker van beroep. Dat komt deels door technologie en de ontwikkeling van de economie, maar ook omdat mensen leuk werk willen. Herscholing en omscholing zijn meer dan ooit nodig en moeten meer dan ooit mogelijk gemaakt worden. De inkomenszekerheid van de toekomst moet daarop inspelen.

De arbeidsmarkt vraagt om een flexibel concept

Het concept voor sociale verzekeringen zoals dit de afgelopen zeventig jaar gefunctioneerd heeft – met al die nauwe regeltjes – past niet meer. Inkomens­zekerheid is een complex geworden van individuele én markt-actoren. De arbeidsmarkt vraagt om een flexibel concept, dat voorzieningen biedt voor alle vormen van inkomenszekerheid. Van ziek tot arbeidsongeschikt en van werkloos tot omscholing. En voor het starten als ondernemer tot misschien wel die broodnodige sabbatical.

Mies Westerveld en Gerrard Boot pleiten voor een variant op het advies van de commissie Borstlap om gelijke sociale voorwaarden voor alle werkenden te bewerkstelligen (Opinie, 1 augustus).

Ze missen echter de kern van de dynamiek op de arbeidsmarkt.

Het is tijd voor iets anders: een persoonsgebonden budget (pgb). In deze ‘rekening-courantvoorziening’ staat de overheid garant voor bijvoorbeeld 30.000 euro, beheerd door financiële instellingen. Werknemers, zzp’ers en ondernemers putten uit dit pgb als ze ziek, werkloos of in omscholing zijn. Ze vullen het budget weer aan zodra ze geld verdienen. Voor noodgevallen is er een algemene minimumvoorziening. Zo blijft er inkomenszekerheid voor ­iedereen in iedere omstandigheid. Die inkomenszekerheid kan niet anders dan heel eenvoudig zijn.

Lees ook :

Dé zzp’er bestaat niet, de noodzaak tot sociale bescherming van zelfstandigen wél

Mits voorspelbaar, proportioneel en rekening houdend met de diversiteit van de groep, zullen de meeste zzp’ers te winnen zijn voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering , menen Mies Westerveld, hoogleraar Socialeverzekeringsrecht (UvA) en Gerrard Boot, hoogleraar Arbeidsrecht (Universiteit Leiden). Ze opperen varianten met een beperkte mate van solidariteit.

Kabinetsadviseur Hans Borstlap: Het is raar dat we arbeidsongeschiktheid niet collectief hebben geregeld

De sociale zekerheid moet radicaal anders. Iedereen die werkt verdient dezelfde bescherming, stelt een adviescommissie onder leiding van Hans Borstlap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden