Alle uithangborden weg uit Zutphen

Wat zoeken Alex en Máxima toch in Amsterdam? Al die heisa rond het Damrak, dat spoorslags moest opgeknapt en ontdaan van schreeuwerige uithangborden, omdat het bruidspaar daar in de gouden koets een ritje langs komt maken. Waarom trouwen ze niet in Zutphen? Daar bestaat zo'n uithangbordenbeleid al voor de hele binnenstad.

Twee jaar geleden werden alle ondernemers aangeschreven om hun uithangborden weg te halen en 'de belettering in overeenstemming te brengen met het pand'. De meeste deden dat prompt, en streken als beloning 2000 gulden premie op. Enkele grootwinkelbedrijven talmden met het weghalen van hun lichtbakken, en met een enkele winkelier is de gemeente nog in onderhandeling - er dreigt een dwangsom. Per 1januari 2002 is de binnenstad van Zutphen zo goed als uithangbordvrij met als gevolg dat het winkelcentrum een lust voor het oog is en de sfeer er een verademing. De gevels komen weer tot hun recht, en de winkels erachter krijgen vanzelf een chiquere uitstraling.

Zelfs de rit met de gouden koets zou hier wat meer om het lijf kunnen hebben dan die minitoer in de trotse hoofdstad. Er valt een prachtig rondje te maken door de binnenstad. Ook te voet, trouwens. We lopen de stadswandeling Handel en Wandel, door de Hanzestad Zutphen.

Zutphen is ongeveer duizend jaar geleden ontstaan op een zandophoging in het veenland (Zutphen = Zuidvenne, venne = veen) waar de IJssel en de Berkel samenkomen. De eerste stenen bouwwerken waren een grafelijk hof en een kerkje.

Door de ligging aan twee goed bevaarbare rivieren werd het een interessante plaats voor handeldrijvende kooplieden, en Zutphen groeide dan ook in inwonertal en in rijkdom. Eind 12de eeuw kreeg het stadsrechten. In de 14de eeuw werd de hele stad ommuurd. Grote stukken muur en een aantal muurtorens en poorten staan nog steeds overeind en maken van Zutphen nog altijd een vestingstadje.

Vanaf het bruggetje over de Berkel in de Dieserstraat heb je goed zicht op de ruïne van de Berkelpoort. Deze 14de-eeuwse waterpoort moest de toegang tot de stad verdedigen. Om te voorkomen dat de vijand per schip de stad kon binnendringen, konden zware valhekken tussen de bogen van de brug worden neergelaten. Daarboven beschikte de brug over een weergang met gaten waardoor geschoten kon worden. En als de strijd hevig was, stak men balken door de gaten, legde boven op deze balken een plank en gooide van daar af met kokende pek of stenen naar de vijand.

Via het Rijkenhage loop je onder de ruïne door, even naar buiten de muren ('hage' in Rijkenhage -en Armenhage en het Hagepoortplein- verwijst naar de situatie vóór de muur er stond, toen hier tuinen en hoven waren, met heggetjes dus). In de poort hangt een afbeelding van de boot die eeuwenlang de Berkel bevoer en waarmee handelswaar naar de stad werd gebracht.

Tot in de 15de eeuw was Zutphen een belangrijke handelsstad, die deel uitmaakte van het Hanze-netwerk. Je kon Zutphenaren tegenkomen in Engeland, Noorwegen, langs de Oostzee, in Duitsland, België en Frankrijk. Veel huizen en winkels herinneren daar nog aan. Het pand aan de Beukerstraat 65-67 bijvoorbeeld: een groot koopmanshuis met een reusachtige kap voor het opslaan van goederen. De Beukerstraat, overigens, heeft niets met beuken te maken. De straat is vernoemd naar de familie Bodicker, die hier heeft gewoond. What's in a name? We zullen nog meer verbasterde namen tegenkomen op onze route. De Ruiter Kortegaerd bijvoorbeeld, het wachtverblijf en de stal voor de stedelijke ruiterwacht, was niet vernoemd naar een meneer (of mevrouw) Kortegaerd: aan Kortegaerd ligt Corps-de-garde ten grondslag. En op de Zaadmarkt, even verderop, werd geen zaad verhandeld maar 'salt' (zout). Logisch toch? Zutphenaren hebben iets met namen, vooral als er iets aan te verhaspelen valt.

Het 's Gravenhof is het alleroudste stukje Zutphen. Hier begon het, zoals gezegd, met een grafelijk hof en een kerkje. Bij opgravingen in 1946 zijn fundamenten van het grafelijke huis gevonden. De contouren ervan zijn in de bestrating van het plein zichtbaar gemaakt. Overigens zendt Zutphen meer boodschappen uit via de straatstenen en stoeptegels: in het oudste deel -het Rondje:

's Gravenhof, Waterstraat, Groenmarkt, Houtmarkt en Zaadmarkt- dat sinds 1998 helemaal wordt opgeknapt, is in de bestrating aangegeven tot hoever de terrasjes mogen staan, en de bakken met koopjes en de bloembakken, vertelt Simone Reinders, woordvoerster van de gemeente. Subtiel, maar heel handig, voegt ze eraan toe, zowel voor de winkeliers en horecabedrijven als voor de toezichthouders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden