Alle smartphones aan en musiceren maar!

Klassieke muziek Een bijzonder concert vanavond in Eindhoven: de smartphones van het publiek horen bij het orkest.

Telefoon uit, mond dicht, stil zitten: dat is de etiquette bij een klassiek concert. Maar morgen gaat dat anders in het Muziekgebouw Eindhoven: telefoon aan, het geluid zo hard mogelijk, en meedoen met het concert. Want de smartphones van het publiek zullen als 'orkest' optreden in een stuk voor het Storioni Trio.


Bart van de Roer (piano), Wouter Vossen (viool) en Marc Vossen (cello) zullen met de smartphones in de zaal het stuk 'Nuages' spelen, dat is gecomponeerd door Arnold Marinissen, Eric Magnée en Steye Hallema.


Een gimmick? "Zeer zeker niet", zegt Wouter Vossen. "Want het is heel ingewikkeld om te maken. En er zijn echte componisten mee aan de slag gegaan."


Eerder werkte Hallema met de smartphones van het publiek op Lowlands. Toen klonk het 'smartphone-orkest' alleen. Nu gaat het principe een grote stap verder, omdat deze techniek in een echte compositie met andere instrumenten wordt gebruikt.


Marinissen schreef de basis van het stuk. Magnée en Hallema maakten daarbij maar liefst elf verschillende partijen die tijdens het concert door de smartphones gespeeld gaan worden.

Geen ringtones

Hoe moeten die smartphones dit geluid nou gaan voortbrengen? De techniek is razend ingewikkeld, maar voor de bezoekers met smartphones is het heel eenvoudig. Je gaat op je telefoon naar het opgegeven internetadres en zet het geluid hard. De telefoons worden vanzelf gesynchroniseerd en krijgen een partij toegestuurd. Vervolgens gaan alle smartphones - als het goed is - op het goede moment muziek maken.


Denk daarbij niet aan bliepjes of ringtones. In de studio van Hallema klinkt een fragment: lange melodielijnen, spannende ritmes, samples, geluidseffecten zoals waterdruppels; een gevarieerd geheel dat een mysterieuze sfeer oproept. De elektronische muziek past wonderwel bij de viool, cello en piano, al was het maar omdat die klanken ook in de smartphonemuziek doorklinken.


Volgens Hallema is het vooral bijzonder om middenin het geluid te zitten. "Normaal komt de muziek van één kant. Nu zit je er middenin, ben je er onderdeel van."


Hallema bedacht het smartphone-orkest toen hij in de trein zat. "Om mij heen zat iedereen met een smartphone in de hand. Opeens besefte ik dat er een speaker zit in elke smartphone. Toen ontplofte mijn hoofd zowat van de mogelijkheden die ik voor me zag.


"Met het smartphone-orkest wil ik een nieuwe vorm van samenzijn laten ontstaan. Omdat het systeem heel klein is, kun je desnoods 100.000 telefoons erop aansluiten. Je kunt van de hele wereld een orkest maken. Zo zou je wereldvrede kunnen creëeren."


Maar dan moet het technisch wel allemaal kloppen. Wat als iemand in de zaal opeens gebeld wordt of een smsje krijgt?


Marinissen hoopt er eigenlijk op. "Bij een klassiek concert moet het publiek zo min mogelijk zichtbaar en hoorbaar zijn. Het moet voor iedereen fijn zijn die etiquette een keer te mogen doorbreken op een manier die toch zinvol is."

Briljant idee

Die techniek is de reden dat violist Wouter Vossen meer spanning voelt dan bij een gewone première. "Zestig musici op het podium is voor een gewone violist iets makkelijker te behappen dan zevenhonderd smartphones."


Maar of het slaagt of niet, hij vindt het een briljant idee.


"Ten eerste omdat het klassieke muziek verbindt met de nieuwste techniek. Dit idee verkent de toekomst. En daarnaast geeft het de smartphone die in veel gezinnen staat voor werk, stress en prikkels, nu een rol in kunst."


'Nuages' klinkt vanavond tijdens de Storioni Nacht '10 jaar Storioni Festival' in Muziekgebouw Eindhoven. Omroep Max zendt het concert live uit op Radio 4.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden