Alle slachtoffers van chroom-6 in Tilburg krijgen 7000 euro

Archieffoto uit 2014: Een trein in de werkplaats van Nedtrain. Beeld ANP

Alle 800 mensen die in opdracht van de gemeente Tilburg moesten werken met de kankerverwekkende stof chroom-6 krijgen netto 7000 euro. Dat hebben de gemeente en de NS vanmiddag bekend gemaakt. 

De gemeente Tilburg en de NS trekken samen tien miljoen (ieder de helft) euro uit voor de 800 mensen die tussen 2004 en 2010 werkten voor het re-integratietraject Trom. Zij knapten met behoud van uitkering oude treinen op in een werkplaats van NS NedTrain. Hierbij werden ze blootgesteld aan de giftige roestwerende stof chroom-6. 

Vandaag werd een compensatieregeling voor de 800 deelnemers bekend gemaakt. Iedereen krijgt een tegemoetkoming van 7000 euro netto. Daarnaast krijgen mensen die ziek zijn geworden een aanvullende compensatie van tussen de 5000 en 40.000 euro, afhankelijk van de ernst. Ook kunnen deelnemers van Trom gemiste inkomsten, bijvoorbeeld doordat ze afgekeurd werden, laten toetsen door een deskundigenpanel. 

Daarnaast komt er aanvullende ondersteuning voor iedereen die met chroom-6 heeft gewerkt, zei de Tilburgse wethouder Erik de Ridder. Die begeleiding wil de gemeente samen de slachtoffers opzetten. Volgens De Ridder is de gemeente zich ervan bewust dat mensen verplicht voor Trom moesten werken en bang waren dat hun uitkering gekort zou worden als ze bezwaar zouden maken. 

FNV wil landelijk onderzoek

Eerder vandaag meldde vakbond FNV een landelijk onderzoek te willen naar chroom-6. Je kunt op je vingers natellen dat er nog veel meer mensen zijn blootgesteld aan chroom-6 dan nu bekend is, zegt Wim van Veelen, beleidsadviseur veilig en gezond werken van vakbond FNV. Jaarlijks sterven drieduizend mensen door het werken met gevaarlijke stoffen, benadrukt hij. Chroom-6 is zo’n stof die nog altijd wordt gebruikt omdat er geen alternatief is dat een vergelijkbare roestwerende werking heeft. Van de burgerluchtvaart is bekend dat er gebruik wordt gemaakt van chroom-6, net als op treinen. FNV wil weten waar nog meer: in de scheepvaart? Op windmolens? Onderzoek moet dat uitwijzen.

Aansluitend wil de bond een landelijk compensatiesysteem waar slachtoffers zich kunnen melden. Langslepende zaken zoals bij Defensie en in de gemeente Tilburg moeten in de toekomst voorkomen worden. Slachtoffers zaten jarenlang in onzekerheid terwijl ze ernstig ziek werden en bijvoorbeeld kanker kregen. “Dat is niet uit te leggen”, zegt Van Veelen.

Keiharde kritiek

Aanleiding voor de oproep van FNV is de chroom-6 affaire in de gemeente Tilburg. Ongeveer 800 werklozen restaureerden via een re-integratietraject oude treinen van de NS. Veel van de mensen die er tussen 2004 en 2011 werkten werden ziek. Vorige week leverde een onafhankelijke commissie – na bijna drie jaar onderzoek - keiharde kritiek op de gemeente en de NS: verantwoordelijkheden zijn verwaarloosd, de NS deelde vitale informatie niet en de gemeente Tilburg schoot tekort in haar zorgplicht.

Gedurende het onderzoek van de commissie kregen deelnemers al enige honderden euro’s aan compensatie. Werknemers bij Defensie, die decennia lang aan oude legervoertuigen met chroom-6 werden blootgesteld, werd tot maximaal 40.000 euro schadevergoeding beloofd. In november bleek dat er 923.000 euro is uitgekeerd aan 136 slachtoffers, gemiddeld nog geen 6800 euro per persoon. Honderden mensen die zich slachtoffer voelen hebben (nog) geen geld gekregen. 

460 conflicten

“Het moet niet zo zijn dat er verschillende compensatieregelingen komen, die weer bevochten kunnen worden via rechtszaken”, zegt Van Veelen. “Dat is niet fair.” Op dit moment gebeurt dat nog wel, bijvoorbeeld voor gedupeerden die bij defensie werkten. Zeker 460 mensen stappen naar de rechter. Kamerleden spraken zich hier al over uit: “Dat is 460 keer een conflict met Defensie, die steeds zegt deze zaak netjes te willen afsluiten en ook, zo lazen we gisteren (in de krant, red), dat in deze kwestie geld het probleem niet is”, zei John Kerstens in november tijdens een debat. Maak nieuwe afspraken met de bonden of stel zelf een fonds in, was zijn oproep.

Rob Bedaux is een van de advocaten die de belangen van chroom-6-slachtoffers behartigt. Zowel bij Defensie als in Tilburg. Zijn strijd richt zich niet alleen op de verantwoordelijke instanties maar ook op onderzoeker RIVM. Te weinig mensen komen volgens Bedaux namelijk in aanmerking voor een schadevergoeding. Defensiepersoneel dat stof met chroom-6 heeft ingeademd krijgt bijvoorbeeld een vergoeding bij longkanker, maar niet bij slokdarmkanker. 

Bedaux vreest dat die manier van compenseren in Tilburg en in een eventueel landelijk compensatiesysteem wordt overgenomen. “Dat klinkt heel cru: als je net niet de ‘goede’ kanker hebt gekregen dan krijg je geen geld. Stof met chroom-6 zat ook in de koffie en op de boterham, daarvan zijn mensen ziek geworden.”

RIVM houdt zich bij wetenschappelijk onderzoek en heeft daarvoor een klankbordgroep met toxicologen, wetenschappers en advocaten gehoord. Ook FNV-adviseur Van Veelen zat in die groep. Hij is het niet eens met de kritiek van advocaat Bedaux: “De uitkomsten van het RIVM zijn op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten. Het is logisch dat als je niet kan bewijzen dat een ziekte is veroorzaakt door chroom-6 je dan wel geld krijgt.”

Wel moet een landelijk compensatiesysteem wat hem betreft in de toekomst flexibel zijn, bijvoorbeeld als nieuwe inzichten aantonen dat gebitsproblemen veroorzaakt kunnen worden door chroom-6. Zowel bij Defensie als in Tilburg hebben veel mensen last van afbrokkelende tanden en kiezen. Volgens het RIVM is die wetenschappelijke link met chroom-6 nu nog niet te maken.

Lees ook: 

Commissie levert keiharde kritiek op Tilburg en de NS in chroom-6-affaire

De gemeente Tilburg en NS NedTrain hebben zo’n achthonderd mensen willens en wetens blootgesteld aan het kankerverwekkende chroom-6. Die werknemers dienen een financiële vergoeding te krijgen, zo oordeelt een commissie, aangesteld door Tilburg zelf.

Chroom-6-verf zal nog even gebruikt blijven worden

Alternatieven voor een verf met daarin de kankerverwekkende stof chroom-6 zijn niet zomaar toepasbaar, zegt hoogleraar corrosietechnologie Arjan Mol. Volgens hem moet nog veel kennis worden opgedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden