Alle schappen in Brazilië zijn leeg – en de bevolking staat erachter

Lege schappen in een groentewinkel in Rio de Janeiro. Door de staking van de vrachtwagenchauffeurs is er geen aanvoer van verse producten. Beeld REUTERS

Met hun staking is het de vrachtwagenchauffeurs gelukt het openbare leven in Brazilië plat te leggen. Ze worden daarbij gesteund door het publiek, dat de regering van Temer verantwoordelijk houdt.

Het meest triest zijn de groentewinkels. De schappen waar eerst spinazie, bosui, rode kool en andere groenten uitgestald lagen, zijn leeg. De mango's die er nog wel liggen lijken hun beste tijd te hebben gehad. Er is geen sterveling in deze Hortifruti, een groente-en fruitketen in de Senador Pompeustraat in het centrum van Rio. De kassamedewerkers hangen lusteloos in hun stoelen. Denken ze dat er snel weer nieuwe aanvoer komt? "Morgen", zegt een van hen hoopvol.

Al negen dagen staken de vrachtwagenchauffeurs in Brazilië en de situatie is chaotisch. Bussen rijden niet omdat de dieselaanvoer is gestokt. Kinderen gaan niet naar school omdat er geen brandstof is voor de schoolbussen. Vluchten worden gecanceld omdat er geen kerosine is. De schappen in de winkels zijn nog redelijk vol, maar verse groenten zijn niet meer te krijgen.

In Rio gaat via whatsapp-groepen het gerucht dat de watertoevoer zal worden gestaakt omdat de vrachtwagens die de chemicaliën voor de zuivering moeten leveren niet aankomen. In de Rio Brancostraat in het centrum, waar normaal tijdens de spits bussen en taxi's zich tergend langzaam doorheen wringen, zoeven op maandag om vijf uur 's middags de bussen voorbij. Op de stoep, waar voetgangers altijd geagiteerd om elkaar heen slalommen, gaat het er ook ontspannen aan toe.

De regering in Brasília heeft belangrijke concessies gedaan, waaronder een verlaging van de dieselprijs, om de chauffeurs alsjeblieft maar weer aan het werk te krijgen en de wegblokkades ongedaan te maken, maar op maandagmiddag zijn er nog meer dan 500 blokkades door het hele land.

Corrupte politici

Luziete Fernandes, een stevige goedlachse vijftiger, verkoopt maaltijden op straat en doet op maandag altijd boodschappen. "Geen paprika, bosui, koriander en bleekselderij te krijgen", somt ze op. De schade valt nog mee. Toen de staking een week geleden begon, kocht ze extra hoeveelheden om in geval van schaarste niet in de problemen te komen. Maar Fernandes vindt de vrachtwagenchauffeurs te slap. "Ze moeten de druk opvoeren", zegt ze met een vervaarlijke grijns. "Dan krijgt Temer het nog moeilijker."

Brazilianen klagen eindeloos over corrupte politici, waaronder niet in het minst president Temer zelf, maar komen niet in opstand. Nu echter hebben de boze vrachtwagenchauffeurs het leven plat weten te leggen. Dat heeft respect opgeroepen, ook bij Fernandes. Accepteert ze dat zij zelf van de staking schade kan ondervinden? "Ja", zegt ze volmondig. "Er bestaat geen oorlog zonder bloedverlies."

Maar Fernandes denkt dat de staking over een paar dagen over zal zijn. "Nu al rijden er weer vrachtwagens", verklaart ze spijtig. "Ik zou willen dat het nog vijf dagen plat lag. Dan zou die bok uit de hel wel aftreden. Die man komt uit de hel. Daarom redt hij het vege lijf."

Tegen president Temer lopen meerdere justitiële onderzoeken wegens corruptie, maar omdat hij justitiële onschendbaarheid geniet, kan hij alleen door het Hooggerechtshof worden vervolgd en dat werkt in een tergend traag tempo. Ook wordt de president ervan beschuldigd congresleden om te kopen en mensen die te veel weten baantjes te geven, allemaal om justitie de pas af te snijden. De Brazilianen die nog in hem geloven zijn op de vingers van één hand te tellen en er is een niet onaanzienlijke groep mensen die gelooft dat alleen het leger in Brazilië een eind kan maken aan de chaos en corruptie in de politiek. Hun roep klinkt steeds luider.

Demonstratie

Via Facebook is voor 's avonds in het centrum van Rio een demonstratie aangekondigd, om een algemene staking uit te roepen zodat het openbare leven tot stilstand komt. Links Brazilië hoopt op die manier president Temer de genadeklap toe te brengen. In oktober zijn er verkiezingen, maar hoe eerder de regering sneuvelt, hoe beter. Want de regering legt de rechten van werknemers aan banden en snoeit in onderwijs en gezondheidszorg.

Maar slechts een twintigtal mensen verschijnt op de afgesproken plek. "Zonde van de tijd", zegt een knul met dreadlocks mismoedig. Marisa Menezes, die naar eigen zeggen al 32 jaar in de gezondheidssector werkt voor een miserabel salaris, probeert het trieste groepje moed in te spreken. "We zijn het onderling niet eens en een deel van de chauffeurs wil dat de militairen het overnemen. Maar we moeten ze steunen. Hun gevecht gaat ons allemaal aan. De prijzen rijzen de pan uit. Het leven is gewoon te duur geworden."

Lees ook:  Vernietigend rapport kan genadeklap zijn voor Braziliaanse president Temer

De procureur-generaal van Brazilië heeft een voor president Michel Temer vernietigend rapport uitgebracht, waarin hij het staatshoofd beschuldigt van het aannemen van steekpenningen. Temer zelf ontkent en ziet geen reden om af te treden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden