Update

Alle ministers van de rechts-populistische FPÖ stappen uit de Oostenrijkse regering

De FPÖ in Oostenrijk trekt al haar ministers terug uit de regering. De partij besloot dit vlak nadat bondskanselier Kurz zei dat hij de bondspresident wilde vragen om FPÖ-minister Kickl te ontslaan.

De ministers van de rechts-nationalistische Oostenrijkse regeringspartij FPÖ, die dit weekend in de problemen kwam door een opzienbarende video, stappen uit de coalitie met de conservatieve ÖVP. Bondskanselier Sebastian Kurz (ÖVP) wilde niet verder met FPÖ-minister Herbert Kickl van binnenlandse zaken. De conservatieve en populistische rechtse partijen gaan nu rollebollend over straat. In september mogen de kiezers zich uitspreken.

Dit weekend kwam FPÖ-leider en vicekanselier, Heinz-Christian Strache, ten val. In een video uit 2017 was te zien hoe hij een deal probeerde te sluiten met een vermogende Russische zakenvrouw op Ibiza. Zij zou de grote Oostenrijkse krant Kronen Zeitung kopen en die pro FPÖ laten berichten. De FPÖ-leider beloofde als tegenprestatie overheidsopdrachten aan haar te verstrekken.

In een persconferentie, maandagmiddag, toonden de FPÖ-politici, Norbert Hofer en Herbert Kickl zich erg strijdlustig en verbeten. ‘Niet te verontschuldigen’ noemden ze de uitspraken van hun voormalige voorman Strache. Hij mocht hangen, maar Kickl en Hofer weigerden zelf een stap terug te doen. Ze willen tot de verkiezingen in september meeregeren. Kanselier Kurz eiste echter dat Kickl als minister van binnenlandse zaken ook terugtrad. Voor de FPÖ was dit onbespreekbaar. Toen de bondskanselier maandagavond naar de Oostenrijkse president wilde gaan om Kickl zijn ontslag in te dienen, stapten de FPÖ-ministers zelf op. Ze kozen hiermee frontaal de aanval om zich te positioneren richting de verkiezingen.

Omgang met de media

Eerder op de dag probeerden de FPÖ-politici publicitair nog wat van de schade te repareren. “Het is voor mij ook belangrijk dat u weet hoezeer ik uw werk waardeer,” hield Hofer als nieuwe FPÖ-leider de aanwezige media dan ook voor. Voor veel journalisten zal dat een verrassing zijn geweest. De video, die dit weekend naar buiten kwam, waarin hun partijgenoot Strache plannen smeedde om de Kronen Zeitung met Russisch geld in handen te krijgen, stond daar haaks op. Ook het het voornemen om zuiveringen bij de publieke omroep ORF door te voeren, komen gezien de wijze waarop de FPÖ met media om gaat niet echt als een verrassing.

Niet alleen antwoorden FPÖ-politici zeer zelden op vragen van kritische journalisten, ook heeft de partij sinds ze in de regering zat meermaals zuiveringen bij de ORF geëist. Deze maand nog verlangden FPÖ-politici het ontslag van ORF-presentator Armin Wolf. Hij had de lijsttrekker voor de Europese verkiezingen vragen gesteld over een tekening van een Oostenrijks stel in klederdracht, omringd door boosaardige migranten, die wel erg doen denken aan antisemitische karikaturen uit de nazitijd.

September vorig jaar lekte een e-mail van Kickls ministerie van binnenlandse zaken uit, waarin politievoorlichters werden gevraagd de informatievoorziening aan kritische media ‘tot het hoogst noodzakelijke’ te beperken. Verder kregen ze opdracht seksuele delicten explicieter te communiceren, vooral als die door asielzoekers of andere buitenlanders waren begaan. Dat Kickl zijn positie als minister van binnenlandse zaken vaker voor partijdoeleinden misbruikte, werd ook duidelijk toen hij de politie opdracht gaf huiszoekingen te doen bij leden van de geheime dienst, waarschijnlijk vanwege een onderzoek naar extreem-rechtse organisaties waarbij de FPÖ ook in het vizier kwam.

Russische connectie

Straches onderonsje op Ibiza met een rijke Russin past geheel bij de warme banden die de FPÖ al jaren met Rusland heeft. Sinds 2016 heeft de partij een speciaal samenwerkingsakkoord met de Verenigd Ruslandpartij van Poetin. Ook zette de FPÖ zich vanuit de regering in voor warme banden met Moskou. De beelden van Poetin, die vorig jaar de bruiloft van FPÖ-minister Karin Kneissl van buitenlandse zaken bezocht, gingen de wereld over. De video bevestigde wat iedereen al wist: de FPÖ heeft persvrijheid en democratie niet hoog in het vaandel staan. Dat bleek de afgelopen tijd ook uit een aantal schandalen waar Kurz naar verwees toen hij zaterdag nieuwe verkiezingen aankondigde. Het meest recente is een gedicht dat immigranten met ratten vergelijkt. Het rijmsel is afkomstig van de (inmiddels afgetreden) FPÖ-burgemeester van Braunau am Inn. Uiteraard geheel toevallig, maar in dat stadje werd Adolf Hitler geboren.

Lees ook:

Oostenrijk vervroegd naar de stembus na schandaal rond FPÖ

De Oostenrijkse coalitie valt over een filmpje. FPÖ-leider Strache verkocht zich daarin aan een Russische zakendame.

Wat gebeurt er als de populisten aan de macht zijn? Oostenrijk laat het zien

Het wordt een van de spannende thema’s bij de komende Europese verkiezingen: hoe gaan de populisten het doen? Oostenrijk geeft een inkijkje in wat er kan gebeuren als rechts-populisten daadwerkelijk macht krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden