Alle kanten op in Culemborg

De Gelderse provinciestad Culemborg is voor een dagje uit niet de meest voor de hand liggende keuze. Maar vanwege een kersvers Klompenpad, de schilderachtige Weissenbruch-wandeling in het oude centrum en nieuwe hippe horeca kun je de gok nu best wagen.

Struinen door de uiterwaarden

Een Klompenpad aan de oostelijke kant van de stad was er al, maar sinds september loopt er nu ook één in het minstens zo fraaie westelijke buitengebied van Culemborg. Het 15 kilometer lange Goilberdingerpad begint op de dijk bij horecagelegenheid Werk aan het Spoel, een krappe 3 kilometer van het centrum. Het voormalige fort van de Nieuwe Hollandse Waterlinie is een populaire plek. Kinderen kunnen er klauteren op de steile graswanden van het amfitheater, en er wordt gekookt in de biologische Veldkeuken, die in 2013 werd verkozen tot Puurste Restaurant. Helaas heeft het Utrechtse moederbedrijf besloten zijn Culemborgse dependance per 1 januari te sluiten. Welke horeca-onderneming er na die datum in het markante houten Forthuis gaat bakken en braden, is nog niet bekend.

Vanaf de achterkant van Werk aan het Spoel voert het Goilberdingerpad door de omliggende weilanden en over de eeuwenoude Diefdijk. Het laatste stuk is de kers op de taart: dat leidt door de uiterwaarden van de Lek. Vlak voor dit stuk natuurschoon passeert het pad Fort Everdingen waar speciaalbierbrouwerij Duits & Lauret de boel gaat uitbaten. De opening heeft op zich laten wachten maar moet volgens de nieuwe eigenaren - die er ook een proeflokaal, winkel en camping gaan runnen - in elk geval voor de feestdagen een feit zijn.

www.klompenpaden.nl

Wandelen met Weissenbruch

Culemborg pikt een graantje mee van de tentoonstelling die het Haarlemse Teylers Museum tot begin januari wijdt aan de 19de-eeuwse schilder Jan Weissenbruch. De Hagenaar had een voorliefde voor verstilde rivierstadjes, en was dol op het aan de Lek gelegen Culemborg. Het Elisabeth Weeshuis Museum heeft acht werken die Weissenbruch van de stad maakte op panelen laten afdrukken, en die tijdelijk neergeplant op de locaties waar de kunstenaar ze vastlegde.

De ongeveer anderhalf uur durende wandeling langs de informatieborden is vooral voor wie van 'kijk en vergelijk' houdt, een leuke bezigheid. Plus een goede gelegenheid het historische stadje te verkennen. 'Op de meeste schilderijen zijn de afgebeelde locaties nog goed te herkennen' stelt de gratis routebeschrijving. Een beetje wishful thinking; slechts drie van de acht stekken kon ik thuisbrengen. Daarbij moet worden aangetekend dat Weissenbruch lang niet altijd waarheidsgetrouw schilderde. Hoewel hij een bijna fotografisch realisme aan de dag legde, veroorloofde hij zich de nodige vrijheden. Zo liet hij voor een idyllisch beeld van de haven bewust de steenfabriek en jeneverstokerij achterwege. Maar een 'mooischilder' was de meester ook weer niet. De wandeling voert onder meer langs de nogal anonieme achterkant van het stadhuis die Weissenbruch verkoos boven de fraaie voorgevel van het laat-gotische pand aan de Markt, ook toen al Culemborgs trots.

www.weeshuismuseum.nl

Een glaasje in de Gelderlandfabriek

Wie per trein in Culemborg arriveert, zou zich weleens rot kunnen schrikken. Het station is een kleurloos jarenzeventigmisbaksel, gelegen in een weinig enerverend wijkje op dik een kilometer van het oude centrum.

Er meteen als een haas vandoor gaan, hoeft niet meer. De oude Gelderland-meubelfabriek direct naast het station, dat net als de sporen en perrons op taludhoogte ligt, is in april aan een tweede leven begonnen. In het industrieel erfgoed, dat de fabrikant eind jaren negentig verruilde voor het industrieterrein, wordt nu aan kunst en cultuur gedaan, en krijgen creatieven een werkplek.

In het oudste gedeelte van de fabriek - ooit een locomotiefloods - zit nu Italiaans café-restaurant Una Volta. Bezoekers die op het terras of aan de raamkant plaatsnemen, moeten niet schrikken van de voorbij razende Intercity's. Neem in het ruige interieur vooral even een kijkje in de glazen directeurscabine vanwaaruit de werknemers in de gaten werden gehouden.

www.degelderlandfabriek.nl

Decor tv-serie 'La Famiglia'

Er zijn nog vijf afleveringen te gaan van de 10-delige AvroTros-serie 'La Famiglia', waarvoor Maria Goos het scenario schreef en Culemborg het decor leverde. Grand-café De Horlogerie aan de Varkensmarkt werd voor de gelegenheid omgedoopt tot restaurant Il Baffo, waar een Nederlands-Italiaanse familie maffia-achtige praktijken niet buiten de deur weet te houden. Ook op andere plekken in de stad en de dijk werd gefilmd. Leuk als u de serie volgt. Ik tip het recht tegenover De Horlogerie gelegen etablissement Lekkers aan de Lek.

Wonderschoon weeshuis

Het mooie weeshuis werd in 1560 gebouwd, de eerste keer dat in Nederland speciaal voor weeskinderen een nieuw gebouw werd neergezet. Begin jaren 50 werd de allerlaatste wees uitgezwaaid, en tegenwoordig is het een museum, onlangs nog smaakvol gerenoveerd. Een 'moet-je-zien' voor wie zich wil verdiepen in Culemborgs historie, of alle ins & outs van het wezendom. Maar sowieso een aanrader door de ligging aan een van de mooiste straatjes van Culemborg (de Herenstraat), het café in de voormalige weeshuiskeuken en tuin die is omsloten door de oude stadsmuur.

Op de knusse zolder worden tijdelijke tentoonstellingen gehouden. Tot eind april is er een kleine maar sympathieke expositie te zien over Gispen, de 100-jarige fabrikant van de iconische stalenbuismeubelen die zich voor de oorlog vestigde in Culemborg, dat mede door Gispens komst nog altijd te boek staat als meubelstad.

Design-diehards moeten naar het Rotterdamse Museum Boijmans van Beuningen, waar de jubilaris momenteel ook wordt geëerd met een expositie van specials die in opdracht werden gemaakt. De Culemborgse expositie 'Lang leve Gispen - een leven lang Gispen' belicht vooral het sociale gezicht van het bedrijf, dat een van de eerste was met een ondernemingsraad. En ook tijdens hun vrije uren goed zorgde voor de werknemers. De nog altijd bestaande Culemborgse Gispen-tafeltennis- vereniging, -hobbyclub en jaarlijkse -zwemtocht getuigen daarvan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden