Alle Chinese ouders dromen van academische kinderen

Mensen met een beroepsopleiding zijn harder nodig, maar de universiteit blijft trekken

In China is de universiteit het absolute summum: iedereen wil ernaartoe. Onhandig, want er zijn juist meer banen voor mensen met een beroepsopleiding. Daarom zet de Chinese overheid nu alles op alles om beroepsopleidingen aantrekkelijker te maken. Hoe? Door er volop geld in te steken. En verder met ieder jaar in mei een 'Week voor het beroepsonderwijs', om zo het imago op te vijzelen.

"De definitie van een goed kind is dat je een goede leerling met hoge cijfers bent. En het belangrijkste bewijs daarvan is dat je naar een goede school gaat." Lu Yating (28) uit Shanghai legt uit hoe de meeste Chinezen tegen de onderwijsresultaten van hun kinderen aankijken. Zelf 'faalde' ze. Ze maakte haar eindexamen van de middelbare school niet goed genoeg om naar een universiteit te gaan. In plaats daarvan volgde ze een opleiding 'tentoonstelling-management' aan een hogeschool. Yatings ouders hebben er inmiddels vrede mee, maar ze ziet om zich heen hoe belangrijk de juiste diploma's nog altijd zijn. "Veel mensen krijgen minder salaris voor hetzelfde werk puur omdat ze een ander diploma hebben", zegt Yating.

De meeste ouders hopen dat hun kind naar het hoger onderwijs gaat, zodat dat een gemakkelijker leven tegemoet kan zien dan zij zelf hadden. De ouders van Chen Yuting (21) zijn er trots op dat hun dochter kan doorleren, al is het maar aan een hogere beroepsopleiding. Zelf werken ze al jaren als migrantenarbeiders in Shanghai om het onderwijs van Yuting en haar broertje te kunnen financieren.

Yuting hoopt hierna nog door te stromen naar de universiteit. "Een visum krijgen om naar het buitenland te gaan of het vinden van een goedbetaalde baan, echt alles gaat makkelijker met een diploma van de universiteit." Haar huidige opleiding vindt ze daarnaast ook niet erg uitdagend: "Je moet er echt zelf wat van maken. De meeste leraren zetten gewoon de computer aan en wachten verder af." Maar spijt van haar keuze heeft ze niet. "Sommige vrienden belandden op goede universiteiten, maar zijn jaloers op de praktische dingen die wij hier leren. Zij krijgen alleen maar theorie."

Antropoloog Minhua Ling van de Universiteit van Hongkong ziet wel een groei in de waardering voor beroepsopleidingen. "Door de inflatie van universiteitsdiploma's en het groeiende tekort aan technisch geschoold personeel groeit het bewustzijn over het belang van praktische 'skills', zowel voor de economie als voor individueel succes", zegt ze. "Maar", voegt ze toe, "dit soort 'marktmechanismen' zijn iets van de lange termijn. Er valt nog veel te verbeteren, bijvoorbeeld bij het begeleiden van scholieren in het maken van de juiste studiekeuze of in het aanbieden van nuttige stages."

Niet iedereen is zo optimistisch als Ling. Hong Mei, onderwijsexpert aan de Chinese Academy for Social Sciences, ziet een ander beeld. Hong doet onderzoek naar beroepsopleidingen op het Chinese platteland. Relatief veel beroepsopleidingen bevinden zich buiten de grote stad, maar de kwaliteit van het onderwijs loopt vaak sterk achter. Uit onderzoek van Hong en haar team bleek dat de extra subsidie die de overheid aan sommige beroepsopleidingen geeft geen enkele invloed had op de kwaliteit van het onderwijs. Van de 10.000 onderzochte leerlingen bleek zelfs dat ze in het eerste jaar van hun opleiding vrijwel niets aan vaardigheden hadden opgedaan.

Als het aan Hong ligt, is een imagoverbetering van het beroepsonderwijs of het pompen van meer geld in de branche niet de oplossing. "Het heeft pas zin om het over de reputatie van scholen te hebben als de kwaliteit van de opleidingen gegarandeerd kan worden."

undefined

Eerder werkloos met diploma van de universiteit

In 1999 besloot de Chinese overheid het aantal universiteiten uit te breiden. Het betekende een verdubbeling. Met nu meer dan 7 miljoen afgestudeerden per jaar, hopen steeds meer Chinese jongeren op een 'witteboordenbaan' op een kantoor. Maar die snelle expansie heeft geleid tot kwaliteitsproblemen binnen de universiteiten en ook het werkveld is nog niet ingesteld op de enorme aantallen afgestudeerden. Al met al is de kans om werkloos te worden met een universiteitsdiploma twee keer zo groot als wanneer je een beroepsopleiding hebt gedaan. Er is meer werk in fabrieken en in de bouw dan in het bedrijfsleven.

In 2020 moeten beroepsopleiding daarom 31 procent meer leerlingen hebben. Ook de jaarlijkse vergoeding vanuit de overheid gaat omhoog. Daarnaast worden bijna 600 universiteiten omgevormd tot hogescholen en technische instituten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden