'Allah heeft me de kracht gegeven om te stoppen met die troep'

Wisselend succes voor afkickcentrum in Peshawar Opium uit Afghanistan te over Kinderen makkelijke prooi voor drugshandelaren

Afzal Shah was 25 jaar lang verslaafd aan hasj en heroïne. Nu helpt hij zelf alweer vijf jaar jongeren in Noordwest-Pakistan om van hun dodelijke verslaving af te komen.

Shah werkt voor de Dost Foundation, een hulporganisatie die hem behandelde. "Ik wil elke dag zoveel mogelijk kinderen overhalen om zich te laten behandelen. Daar leef ik nu voor." Elke dag gaat hij langs hangplekken van drugsverslaafden om ze een gratis behandeling aan te bieden.

De laatste plek die hij vandaag bezoekt is onder een brug, opmerkelijk genoeg naast het antidrugskantoor van de Pakistaanse overheid. Er zitten ruim tien mannen. Ook loopt er een kleuter rond die met zijn vader is meegekomen. Het stinkt er naar heroïne. Een van de verslaafden wijst op een man die op sterven ligt. Zijn blik is leeg, zijn gezicht is verstard.

Eén persoon blijkt geïnteresseerd in een behandeling: de 17-jarige Pervaiz. "Dost Foundation is er voor jouw welzijn en als de behandeling klaar is zal je je beter voelen", zegt Shah. "Ga je met me mee?" Pervaiz knikt met zijn vermoeide hoofd en zijn hand raakt kort zijn hart ter bevestiging. Maar hij verhit met een aansteker nog wel heroïne op een zilverkleurig papiertje. Shah geeft hem wat tijd en gebiedt hem dan zijn zakken leeg te maken.

In het busje naar het opvangcentrum zegt Pervaiz dat hij al zes jaar verslaafd is aan hasj en heroïne. Hij komt uit de Oost-Afghaanse provincie Laghman. Hij raakte aan de drugs via vrienden, vertelt hij, waarna zijn ouders hem het huis uitzetten. Nu wil hij afkicken. "Allah heeft me de kans en de kracht gegeven om te stoppen met deze troep", zegt Pervaiz, terwijl hij zijn handen heft. "Ik heb zo gehuild gisternacht. Ik ben al acht maanden niet thuis geweest", zegt hij, opnieuw huilend.

Hij zegt dat hij het geld voor de drugs verdiende met serveren. Tijdens de behandeling blijkt vaak dat drugsverslaafde kinderen ook op andere manieren aan drugs komen. "Ze komen terecht in de klauwen van mensen die hen willen rekruteren voor terroristische of gewone criminele activiteiten of voor drugstransporten of pornografie", zegt Parveen Azam Khan, directeur van Dost Foundation.

Pervaiz slingert als hij van de parkeerplaats naar het opvangcentrum loopt. Het nette, statige gebouw staat in een goede buurt van Peshawar, een stad dichtbij de grens met Afghanistan, 's werelds grootste drugsproducent. Hij moet douchen, zijn haar wordt afgeschoren en hij krijgt een pakje sap. Zijn hoofd zakt steeds naar beneden van vermoeidheid. Hij gaat snel slapen en zal de komende dagen afkicken, zonder medicijnen.

Een week later lijkt Pervaiz een andere jongen. Hij doet mee aan gymlessen, praatgroepen en andere activiteiten. "Onze behandeling is gebaseerd op zelfhulp. Het zijn de verslaafden zelf die hun eigen gemeenschap vormen. We voegen culturele normen en waarden toe en hebben een religieus gerichte aanpak", zegt directrice Azam Khan.

In een les moeten de jongens elkaar onder het oog van een gespreksleider becomplimenteren en bekritiseren. Pervaiz popelt om het woord te nemen. "Ik waardeer mijn collega's, omdat ze me goed behandelen en helpen. Ik heb een hele goede tijd hier", zegt hij kordaat en opgewekt.

Hij krijgt applaus. De jongen lijkt zijn toekomst weer te zien zitten. Pervaiz wil nu, net als Afzal Shah, werken voor de Dost Foundation.

Miljoenen verslaafd
Steeds meer Pakistanen, ook kinderen, raken verslaafd aan drugs, zegt Parveen Azam Khan. Ze is directeur van Dost Foundation, een organisatie die zowel volwassenen als kinderen helpt afkicken. Pakistaanse experts schatten het aantal drugsgebruikers in Pakistan (190 miljoen inwoners) op 4 miljoen, maar een rapport van de VN in 2006 hield het op 624.000. Buurland Afghanistan is 's werelds grootste opiumproducent.

Van de behandelde kinderen raakt 35 procent weer aan de drugs, van de volwassenen ruim de helft, volgens de Dost Foundation. Die probeert familieleden, leraren en imams te laten meehelpen om een afgekickt kind drugsvrij te houden, zegt Mazhar Ali, manager in de kinderafdeling van Dost Foundation.

Dat werkt soms, maar vaak niet - bijvoorbeeld omdat de handelaren in drugs hun klanten weer proberen terug te halen. Ook vallen kinderen terug in hun oude gewoonte omdat hun ouders hen niet steunen of zelf aan de drugs zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden