Alice Munro vangt leven in luttele bladzijden

Jann Ruyters

Onder de drie literatuurverfilmingen die op deze pagina’s besproken worden (Away From Her, De vliegeraar/The Kite Runner, The Nanny Diaries) is de film (zie hier boven) naar een kort verhaal van Alice Munro de meest geslaagde en de meest verrassende. De 78-jarige Munro geldt als een moderne Tsjechov, de ’grande dame’ van de Canadese literatuur, maar buiten haar geboorteland heeft ze de bestsellerlijsten nog niet gehaald.

’Lees, lees Munro!’, eindigde de Amerikaanse schrijver Jonathan Franzen in 2004 een lyrische recensie van Munro’s laatste bundel in de New York Times. Hij somde op wat volgens hem de redenen waren van haar relatieve onbekendheid (het is fictie, korte verhalen die niet over geschiedenis maar over mensen gaan, geen heftige titels als ’De plot tegen Canada’, op de omslag het portret van een vriendelijke oude dame). Bovendien leeft Munro, die onlangs haar laatste boek publiceerde omdat schrijven het dagelijks leven te veel in de weg is gaan staan, teruggetrokken in het in film zo mooi bezongen North-Ontario.

Het is moeilijk te zeggen wat Munro’s verhalen zo prachtig maakt. Ze omvat een leven in luttele bladzijden. Ze vangt zowel de explosieve momenten, als alles wat daaronder lange jaren voortsuddert en eigenlijk niet precies te vangen is, zeker niet door de personages zelf. Het zijn verhalen met een helder plot, maar ook overdenkingen. Ieder verhaal brengt je terug naar je eigen leven, keuzes, eindigheid.

De Canadese Sarah Polley las ’A bear came over the mountain’ en besloot het te verfilmen. Zestiger Grant brengt zijn aan Alzheimer lijdende vrouw Fiona op haar verzoek naar het verpleeghuis. Ze hebben een harmonieus, gelukkig huwelijk. Als hij haar na dertig dagen (eerder mag niet) bezoekt lijkt ze hem niet meer te herkennen en een nieuwe liefde te hebben gevonden in een met stomheid geslagen, invalide medepatiënt.

In het verhaal kruip je onder de huid van Grant, in de film kijk je naar het gezicht van Julie Christie die Fiona speelt. Gedachtes van Grant over Fiona, hun huwelijk, zijn avontuurtjes, de nieuwe ontmoetingen, legt Polley nu in de mond van anderen. Ze voegt een paar scènes toe die in het verhaal niet verteld werden, maar het maakt de film niet wezenlijk anders dan Munro’s verhaal. Beide gaan over Alzheimer als onherroepelijk verlies, maar ook als bijzondere, gevoelige metafoor voor dát in de ander, wat zich eigenlijk altijd al aan je greep onttrokken heeft.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden