Ali is naar Mekka

interview | Door de crisis verkoopt hij minder reizen, maar ook dit jaar is Ali Alkisaei reisleider van een bedevaart naar Mekka. 'Ik schrok toen ik voor het eerst het huis van God zag.'

LISETTE VAN DE BURGWAL

Tussen een rommeltje van schilderijen, kunstmaterialen, döner-kebabmenu's en gebruikte theekopjes staat het bureau van Ali Alkisaei. Deze kamer, een gehuurde atelierruimte in Maastricht, is het kantoor van zijn reisbureau Wadi Alrafidein Travel, waarvandaan hij telefonisch bedevaartsreizen naar Mekka verkoopt.

Toen Alkisaei in 1999 afstudeerde aan de kunstacademie van Maastricht verdiende hij niet veel geld aan zijn kunst, waardoor hij reclameposters voor kebabzaken ging maken. Toen ook dat niet genoeg opleverde, opende hij het reisbureau. Dit jaar loopt door de economische crisis ook het aantal pelgrims dat bij Alkisaei een reis boekt terug, zoals Trouw onlangs meldde.

"Vroeger waren er nog wachtlijsten, omdat de ambassade in Saoedi-Arabië maar een beperkt aantal visa verstrekt aan Nederland. Dit jaar blijven alle reisbureaus met visa zitten. We denken allemaal: waar blijven de mensen?" zegt Alkisaei.

Niet alleen de crisis is oorzaak van het probleem. Ook door een grootschalig bouwproject in Mekka gaan minder mensen op hadj. De Saoedische stad is minder toegankelijk en de hotels die niet gesloopt zijn, hebben hun prijzen verhoogd.

Als reisleider is Alkisaei deze week mee op bedevaart naar Mekka. Al sinds 2000 is hij hadji. "De eerste keer was heel bijzonder. Ik schrok toen ik voor het eerst het huis van God, de Kaäba, zag. Vanaf dat moment dacht ik, dat past bij mij. Ik wil altijd gaan, ieder jaar. Daarom wilde ik reisleider worden."

Het Maastrichtse reisbureau is klein. Jaarlijks gaan er onder begeleiding van Alkisaei zo'n veertig mensen mee. Als reisleider legt Alkisaei aan de pelgrims uit wat de bedoeling is van de handelingen op de heilige plaatsen. Zo moeten de pelgrims zeven keer om de Kaäba, het kubusvormige gebouw dat als het huis van God gezien wordt, lopen. Ook moeten ze zeven kiezelstenen gooien naar drie zuilen in Mina, die symbool staan voor de duivel.

Sommige pelgrims gaan vaker mee, maar de meesten zijn er voor het eerst. "Ik heb altijd mijn aandacht gericht op de mensen die voor de eerste keer gaan. De eerste keer dat ze hun voeten op de grond van de Kaäba zetten, dat is heel bijzonder. Sommige mensen moeten huilen. Ik zou wel een video van die eerste reactie willen. Heel veel mensen veranderen door de hadj."

Ook Alkisaei was veranderd toen hij terugkwam van zijn eerste hadj. "Ik had het huis van God gezien; ik was bij God geweest. Ik heb dat gevoel nog steeds, alsof ik altijd naast hem ben. Daarom wil ik ook altijd terug gaan, om dat vast te houden en steeds weer te beleven. En iedere keer voelt weer als de eerste keer." Toch is het werk volgens Alkisaei zwaar en vermoeiend. "Veertig mensen met verschillende smaken en wensen, dat is een grote verantwoordelijkheid. Maar het geeft me ook energie", zegt hij.

Als kunstenaar heeft Alkisaei er vaak over gedacht om een expositie over de hadj te maken. Een makkelijk project zal dat niet worden. "Als ik een schilderij over de liefde maak kan iedereen dat begrijpen en waarderen. Kunst over Mekka is alleen voor moslims toegankelijk", zegt Alkisaei. Een ander probleem zijn de kosten. "Er is niemand om mij te helpen. Eigenlijk zou de ambassade van Saoedi-Arabië zo'n expositie moeten organiseren. Ook om voor zichzelf reclame te maken, nu het zo slecht met de hadjreizen gaat. Ik ben misschien de teamleider van de pelgrims, maar zij zijn de teamleider van ons reisleiders."

Voorlopig zal Alkisaei proberen rond te komen van zijn kunst, reclame en de inkomsten van zijn reisbureau. De afgelopen drie maanden heeft hij echter maar één ticket verkocht. In diezelfde tijd kreeg hij drie reclameopdrachten. Ook zit hij nog met hadjvisa die hij niet kwijt kan. Als de situatie volgend jaar niet verbetert, ziet hij zich gedwongen om goedkopere reizen te verkopen. Het vijfsterrenhotel in Mekka wordt dan een driesterrenhotel en het viersterrenhotel in Medina misschien een tweesterrenhotel. Ook kan hij niet langer hotels op loopafstand van de grote moskee in Mekka aanbieden. "Mensen vragen me om korting, maar ik kan het niet goedkoper maken. De hotels en vluchten worden alleen maar duurder."

Foto's maken bij de heilige berg Arafat.

Hadj: een van de vijf zuilen

De hadj is een van de vijf zuilen (hoofdvoorschriften) van de islam. Iedere moslim moet indien mogelijk minstens één keer mee op bedevaart. In Nederland betalen moslims tussen de 3500 en 4800 euro voor een volledige hadj-reis. In 2012 gingen 4678 Nederlanders op de grote bedevaart naar Mekka. Er zijn naar schatting 914.000 moslims in Nederland.

Wie is Ali Alkisaei:
Ali Alkisaei vluchtte als sjiitisch politicus vanuit zijn geboorteland Irak naar Iran. Toen hij na acht jaar ook daar niet meer welkom was, emigreerde hij naar Nederland. Hier studeerde hij aan de kunstacademie in Maastricht. Nu huurt hij er een atelier waarin hij schildert, reizen verkoopt en reclameposters maakt. Hij heeft een vrouw en vier studerende kinderen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden