Reportage

Algerije gelooft niet in de beloftes van president Bouteflika

Algerijnse studenten protesteren al weken tegen de vijfde ambtstermijn, waarp[ de al sinds 1999 regerende Bouteflika aast. Beeld EPA

De Algerijnen, vooral de vele jongeren, blijven betogen tegen hun regering. Dat president Bouteflika zegt dat hij op termijn zal opstappen, maakt niet veel indruk. 

De straatprotesten in Algerije zijn deze week niet verstomd. President Abdelaziz Bouteflika, het mikpunt van de omvangrijkste demonstraties in jaren, deed zondag toezeggingen om op termijn afstand van de macht te doen. Maar op sociale media circuleert een oproep om vrijdag een grote manifestatie te houden.

Geneeskundestudent en demonstrant Raja Kateb (24) uit Oran kan haar hoofd nauwelijks bij haar co-schappen houden. Zo gegrepen is zij door de demonstratiegolf tegen de vijfde ambtstermijn die de al sinds 1999 regerende Bouteflika (82) ambieert.

Kateb is verheugd dat Algerijnse burgers door de protesten volgens haar na jaren van apathie eindelijk weer deelnemen aan het politieke proces. “Dit is het beste wat mijn land in jaren is overkomen. Ik ben nog nooit zo trots geweest Algerijn te zijn”, zegt Kateb. “De grootste overwinning is dat wij de muur van angst hebben doorbroken en de straat op zijn gegaan met vreedzaam protest.”

De Algerijnse president Abdelaziz Bouteflika bij een speech in 2011. Beeld AFP

Vrijheidsstrijder

Bouteflika, die nog eigenhandig de Franse kolonisator bevocht wat in 1962 tot een onafhankelijk Algerije leidde, werd na de bloedige burgeroorlog in de jaren negentig als een baken van stabiliteit gezien. Maar twintig jaar na zijn aantreden is het vertrouwen in zijn leiderschap verwaterd. Bouteflika zit al jaren in een rolstoel vanwege een beroerte, zijn laatste publieke toespraak stamt uit 2013.

Algerijnse media berichtten aanvankelijk terughoudend toen de protesten een kleine twee weken geleden om zich heen grepen. Maar op sociale media verspreidde het nieuws over de tienduizenden demonstranten die in de hoofdstad Algiers en elders de straat op gingen zich razendsnel. De woede is niet alleen gericht tegen langregeerder Bouteflika, maar ook tegen zijn broer Saïd en de ‘pouvoir’: de elite van hoge militaire en zakenlui die in het land, rijk aan fossiele brandstoffen, aan de touwtjes trekken.

Ondertussen ziet de jonge bevolking van het 40 miljoen inwoners tellende land met het grootste oppervlak van Afrika maar weinig toekomstperspectief. Vanwege gebrek aan werk zoeken velen een toekomst buiten Algerije.

De 29-jarige Taghzout Ghezali is met haar vijftien maanden oude zoon speciaal teruggekomen naar Algerije om deel te nemen aan de demonstraties. Zij woonde jarenlang in Frankrijk dat een grote Algerijnse gemeenschap herbergt.

Hervormingen

Bouteflika reageerde zondagavond op de onlusten, per brief uit Zwitserland waar hij een medische behandeling ondergaat. Als hij bij de verkiezingen op 18 april herkozen wordt belooft hij binnen een jaar een ‘nationale dialoog’ te beginnen over hervormingen en een opvolger te zoeken.

Ghezali gelooft echter niet dat Bouteflika werkelijk de macht uit handen zal geven. “Wij willen dat hij en zijn regering nu opstappen en de transitie aan integere personen overlaten”, zegt de activiste. Zij verwacht dat de komende dagen ‘cruciaal’ zijn voor de toekomst van de protestbeweging, die inmiddels ook gesteund wordt door prominenten van regeringspartij Front de Libération Nationale (FLN).

Burgeroorlog

De protesten zijn vooralsnog vooral vreedzaam verlopen. Zo vroegen demonstranten tijdens een protest waar een waterkanon werd ingezet en masse of er niet wat shampoo bij kon. Maar de waarschuwingen vanuit de regering klinken grimmiger: premier Ahmed Ouyahya merkte fijntjes op dat het conflict in Syrië ook begon met vreedzaam protest, suggererend dat ook in Algerije wel eens geweld op de loer zou kunnen liggen.

Dat raakt met name onder wat oudere Algerijnen een gevoelige snaar omdat het herinneringen oproept aan de eigen burgeroorlog waarbij naar schatting tweehonderdduizend doden vielen. “De regering wil dat wij gewelddadig worden zodat ze ons bang kunnen maken”, zegt Ghezali.

Volgens Kateb zijn er nu twee opties: of toch massaal gaan stemmen op een alternatieve kandidaat, met het gevaar op fraude bij de stembusgang, waar bij eerdere verkiezingen melding van werd gemaakt. Of verder demonstreren tot de machthebbers met een beter aanbod komen. Ghezali wil er hoe dan ook bij zijn: “Ik ben nog nooit zo blij geweest om weer in Algerije te zijn”, zegt zij. 

Lees ook: Tienduizenden Algerijnen gingen dit weekend de straat op voor zeldzaam protest tegen herverkiezing van president Bouteflika

Protesten in Algerije zijn zeer zeldzaam, zelfs tijdens de ‘Arabische Lente’. Maar met de aanstaande herverkiezing op komst van de 81-jarige president Bouteflika - de vijfde maal op rij - zijn veel Algerijnen bang dat er nooit verandering komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden