Algen als omega-3 fabriek

Gezonde visolie zonder dat de zeeën hoeven te worden leeggevist. Algae Biotech gaat in Zeeland een bioraffinaderij opzetten waar omega-3 niet uit vis maar uit algen wordt gewonnen.

Vijverbezitters zullen er misschien anders over denken, maar de alg wordt als een wonderplant gezien. Van biodiesel en veevoer tot vegaburgers en cosmetica: de toepassingen van het groene, slijmerige micro-organisme zijn eindeloos. Daarnaast nemen algen CO2 op en kunnen ze worden geteeld op afvalwater. Toch staat de technologie om grootschalige algenkwekerijen rendabel te maken nog in de kinderschoenen.

Algae Biotech, een Spaans-Nederlands bedrijf, ziet brood in de winning van hoogwaardige toepassingen uit algen zoals pigmenten en omega-3 voedingssupplementen. Samen met suikerproducent CSM is het bezig om in Zeeland een algenraffinaderij op te zetten. De provincie gaf hiervoor 226.306 euro subsidie.

"In de CSM-fabriek in Goes worden vruchtenpreparaten gemaakt voor onder andere vruchtenyoghurt. De fabriek heeft hierdoor een flinke hoeveelheid afvalwater met een hoog suikergehalte", vertelt Guido Evers, de oprichter van Algae Biotech. "Wij ontwikkelen een methode om die suikers te gebruiken voor de teelt van micro-algen die in tanks groeien." Het proces zit nu nog in de onderzoeksfase, maar volgend jaar zouden er al op grote schaal algen op het afvalwater kunnen worden geteeld. "Jaarlijks zou je 500 ton biomassa aan micro-algen kunnen produceren die boordevol gezonde omega-3 vetzuren zitten."

Omega-3, nog zo'n wondermiddel. Aan deze vetzuren worden allerlei positieve effecten toegeschreven. Ze verlagen het cholesterolgehalte in het bloed en zouden hart- en vaatziekten en depressies kunnen voorkomen. Omega-3 zit in planten en vis. "Mensen moeten hun omega-3 behoefte uit hun voedsel halen", weet Evers. "Vroeger kreeg je uit een glas melk, of het eten van eieren of een biefstukje genoeg omega-3 binnen. Maar omdat ons vee tegenwoordig soja en maïs in plaats van gras te eten krijgt, zit er nu verhoudingsgewijs meer omega-6 dan omega-3 in vlees en zuivel."

Om de balans tussen die twee te herstellen, slikken mensen visoliecapsules. Dat draagt bij aan de overbevissing. Want wereldwijd worden jaarlijks dertig miljoen ton vis en andere mariene organismen gevangen om omega-3 te produceren voor voedingssupplementen voor vee en mensen. Evers: "En dat terwijl vissen de gezonde vetzuren niet zelf produceren maar uit micro-algen halen. Het telen van algen kan dus een goed alternatief voor de visvangst zijn. Een gezond alternatief want in de vetten van vis hopen zich gedurende hun leven zware metalen als cadmium, kwik en lood op. Bovendien is het een uitkomst voor vegetariërs."

Er zijn al algenoliecapsules op de markt, maar Algea Biotech wil alternatieven ontwikkelen voor de omega-3 die uit krill wordt gewonnen en de techniek om omega-3 uit algen te winnen verder verfijnen. Evers: "Vanuit Noorwegen vertrekken grote trawlers naar de Zuidpool om daar deze kleine garnaaltjes te vangen. Dat bedreigt de biodiversiteit want krill is het voedsel van onder meer walvissen, pinguïns, haring en zalm. Bovendien hebben die schepen een grote CO2-uitstoot."

Bij CSM in Goes en in het laboratorium van Algea Biotech in Weesp wordt inmiddels geëxperimenteerd met het winnen van omega-3 en kleurstoffen uit micro-algen. Het laboratorium in Weesp is gevestigd op een onooglijk bedrijventerrein dat van buiten iedere hightech-uitstraling ontbeert. Binnen is dat anders. Hier lopen microbiologen en biochemici van allerlei nationaliteiten in witte jassen rond. Zij zijn in de weer met extractiemachines en grote glazen laboratoriumkannen. In de ruimte hangt een zeewierachtig luchtje.

Evers laat een apparaat met allerlei stalen buizen en gasflessen zien. "Dit is een ouder apparaat waarmee Feyecon, ons moederbedrijf, superkritische CO2 maakt. Door hoge druk op CO2 uit te oefenen, brengt dit apparaat het in een toestand tussen vloeibaar en gas in. In deze superkritische toestand kan het worden gebruikt als industrieel oplosmiddel waarmee voedingsstoffen uit grondstoffen worden gewonnen maar ook textiel kan worden gekleurd zonder dat daar grote hoeveelheden water voor nodig zijn."

Door het gebruik van deze technologie denkt Algae Biotech een betere business case te hebben dan andere bedrijven die ook lijden aan de groene goudkoorts, maar zich hierin verslikken. Begin dit jaar ging het gelauwerde Ingrepro, het bedrijf dat in het Gelderse Borculo algen kweekte om er biobrandstof mee te produceren, bijvoorbeeld nog failliet.

"Wij zitten een stap verder in de keten en helpen collega-algentelers met allerlei technieken om hun algen te verwerken." Ook is het bedrijf in het Spaanse Cadiz betrokken bij een groot project waarbij algen worden gekweekt om afvalwater te zuiveren. Hiervoor ontving het bedrijf een subsidie van 11 miljoen euro van de Europese Unie. De algen die hier gekweekt worden, kunnen dienen als vee- en visvoer.

Met de superkritische CO2 wint Algae Biotech ook pigmenten uit algen. "Er zitten hoogwaardige kleurstoffen in die soms bijna de prijs van goud hebben. Sommige pigmenten doen zo 10.000 euro de kilo." Ze worden in verdunde vorm gebruikt om bijvoorbeeld kweekzalm aan een roze kleur te helpen. Die kleur krijgt de vis in het wild ook van het eten van algen, net als flamingo's. Ook levert het bedrijf ingrediënten afkomstig uit algen aan de cosmetica-industrie. "De toepassingen van algen zijn eindeloos. Het leven op aarde is ooit begonnen met algen en dat gaat nog steeds door."

In Zeeland zet het bedrijf vooralsnog in op voedingssupplementen. Het wordt hierbij geholpen door de Zeeuwse stichting Zeeschelp en de Hogeschool Zeeland die onderzoek doet naar mariene ecologie. Evers: "Behalve vanwege de CSM fabriek in Goes, is Zeeland voor ons ook een aantrekkelijke vestigingsplaats omdat er een goed klimaat is voor aquacultuur. Volgend jaar willen we er dan ook de eerste algenraffinaderij openen."

Het laboratorium van Algae Biotech in Weesp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden