Alfred Birney wint Libris Literatuurprijs

Alfred Birney krijgt de Libris Literatuur Prijs 2017 voor het boek De tolk van Java, uit handen van demissionair minister van cultuur Jet Bussemaker. Beeld ANP Kippa

Schrijver Alfred Birney (65) was als kind doodsbang voor zijn vader, een getraumatiseerde KNIL-militair die in de oorlog meer dan honderd mensen doodschoot. Om deze wrede, psychisch gestoorde vader draait ‘De tolk van Java’, de autobiografische roman waarmee Birney vanavond in het Amsterdamse Amstelhotel de Libris Literatuurprijs heeft gewonnen.

Birney beschrijft de bloedige strijd in Nederlands-Indië tussen 1945 en 1949 vanuit het perspectief van zijn vader. Dat doet hij in een “gejaagde, meeslepende documentaire stijl”, aldus de jury. “Die stijl is zo trefzeker, dat de lezer het er vaak benauwd van krijgt en zich bijna medeplichtig voelt aan de beschreven wreedheden.”

Een tweede stem in het boek is van de zoon Alan, het alter ego van de schrijver. Die vertelt hoe het oorlog blééf in het gezin: vader mishandelde zijn vrouw en vijf kinderen totdat de kinderbescherming ingreep. Alfred Birney, de oudste van het vijftal, woonde vanaf zijn dertiende in internaten.

Niet alle critici waren gecharmeerd van ‘De tolk van Java’. Zo stoorde de Trouw-recensent zich aan het “wellustig etaleren van een Rambo-achtige heldhaftigheid die zich manifesteert in het neerknallen [...] van Jappen.” Maar schrijver Adriaan van Dis prees het boek op televisie aan als een meesterwerk. "Léés dat bloody book."

Ook de Librisjury, onder voorzitterschap van Janine van den Ende, vond dat Birney de prijs ter waarde van 50.000 euro méér verdiende dan zijn collega-schrijvers Walter van den Berg, Arnon Grunberg, Jeroen Olyslaegers, Marja Pruijs en Lize Spit mee. Vorig jaar werd ‘Jij zegt het’ van Connie Palmen bekroond.

In zijn dankwoord verontschuldigde Birney zich met een lachje bij zijn 'lieve collega's' dat hij er met de prijs vandoor ging. "Het heeft wel wat, het voelt lekker", hakkelde hij. "U kunt er zeker van zijn dat ik morgen de fiets pak naar zee en aan de vloedlijn een gat in de lucht zal springen."

Winnaar Alfred Birney (midden achter) tussen de andere genomineerden. Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden