Alex Klaasen speelt Toon Hermans geniaal

Alex Klaasen als Toon Hermans. (FOTO ROY BEUSKER) Beeld
Alex Klaasen als Toon Hermans. (FOTO ROY BEUSKER)

’Toon’, Albert Verlinde en Roel Vente producenten, script: Pieter van de Waterbeemd. Tournee t/m 14 mei 2011, www.toondemusical.nl

Tien jaar na zijn dood komt Toon Hermans een avondje terug uit het hiernamaals. Hij is benieuwd, zegt hij, wie hem niet vergeten is en laat nog één keer zien hoe het was; Toon op toneel.

De actuele openingsconference van Alex Klaasen, die in de huid van Toon Hermans (1916-2000) kruipt, is meteen raak. Door de vele pauzes en herhalingen die door de absurde opeenstapeling komisch werken, voelen we direct Hermans’ kracht.

Toon zit verankerd in iedere vezel van Klaasens lijf. Zijn uitspraak heeft hooguit een iets te vet Frans-achtig accent, maar zijn pretoogjes, zijn timing, zijn uitgestreken gezicht en zijn mooie, warme zangstem met vibrato kloppen allemaal. Dat hij niet helemaal op Toon lijkt doet er absoluut niet toe.

Met deze treffende en Toon-waardige opening lijkt de grootste twijfel over de voorstelling meteen ongedaan gemaakt. Want moet je dat wel doen, een voorstelling maken over zo’n unieke komiek? Voor wie is het interessant? Voor jongeren gaat het allemaal wel erg traag. Veel conferences zullen hen weinig doen. En voor wie Toon wel heeft meegemaakt kan het toch niet anders dan tegenvallen?

Dat laatste valt door de keuze voor Klaasen enorm mee. De 40-plus-generatie kan nostalgisch meegrinniken met de bekende conferences over ’Snieklaas’ (’nare man. met z’n schimmel.’), over de vereniging ’Ons Genoegen’ en de mislukte goochelaar ’Doif is dood’. Die brengt Klaasen geniaal.

Toch is de voorstelling niet helemaal geslaagd. Tussen de oude conferences en een reeks lieve liedjes – ’Vierentwintig rozen’, ’Lente me’, ’Appels op het tafelsprei’, etc. – door, speelt zich een musical over Toons leven af.

Fragmentarisch wordt wat over zijn geschiedenis verteld. Dat hij het vroeger arm had, dat hij (als vader) bijna nooit thuis was en soms niet de fut had voor een nieuwe show. Veel wijzer worden we niet.

Waarom dan zes personages erbij halen? Zijn leven wordt aangestipt, maar we zien nauwelijks scènes met dramatiek. In plaats daarvan vertellen bijvoorbeeld zijn zonen rechtstreeks hun grieven aan het publiek.

Hierdoor heeft de voorstelling – ondanks de komische conferences tussendoor – nauwelijks dynamiek. De regie van Ruut Weissman laat alles in eenzelfde kabbelende cadans voorbijtrekken. Nergens springt het ingetogen verhaal uit de band.

Klaasen had de voorstelling ook – en wellicht beter – alleen kunnen spelen, vanuit de raamvertelling die hij in de opening inzet: een clown die terugkomt op aarde, die herinneringen ophaalt, terugblikt en weer vertrekt. Het publiek met een glimlach achterlatend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden