Review

Aldo Ciccolini meester van de mezzotinten

UTRECHT - Maandag besloot de Frans/Italiaanse pianist Aldo Ciccolini een korte tournee door Nederland met een recital in Muziekcentrum Vredenburg. De Grote Zaal was nog niet half gevuld. De 75-jarige pianist lijkt vergeten in ons land.

Ooit had Aldo Ciccolini een geweldige reputatie. Die had hij vooral te danken aan zijn circa honderd opnamen van onder meer de complete pianowerken van Ravel, Debussy, Satie en vele andere Franse componisten. Na Ciccolini maandag gehoord te hebben is geen andere conclusie mogelijk dan dat hij op het podium zijn oude glorie nog voor honderd procent waarmaakt. Zijn spel was buitengewoon gaaf. Het ging hem uitsluitend om de muziek, die hij zonder opsmuk presenteerde, zittend als een blok graniet achter de Fazioli-vleugel.

Voor de pauze was hij te horen in zijn specialisme: de Franse muziek van omstreeks 1900. Ravels 'Valses nobles et sentimentales' heb ik wel eens geparfumeerder horen spelen, maar het is de vraag of de klassiek ingestelde componist dat ook zo bedoeld heeft. Juist dát leek Ciccolini als autoriteit in deze stijl te willen onderstrepen.

In zeven Préludes (uit boek 1) van Claude Debussy werd Ciccolini's spel aanzienlijk kleurrijker. Overigens waren het geen primaire kleuren, maar impressionistische mezzotinten. Daarin is Ciccolini een meester. Bijzonder geslaagd was de diffuse klank in 'Voiles'. Geraffineerd ving hij in de slotnoot van 'Le vent dans la plaine' de boventonen op met het pedaal, nadat hij zijn hand al van de toets had genomen. Gelukkig werd dit betoverende effect niet weggehoest, zoals met andere momenten van bijzondere schoonheid helaas wel gebeurde.

Na de pauze speelde Ciccolini Franz Schuberts Sonate in Bes, D960. Om Schubert met Ravel en Debussy te combineren lijkt niet zo voor de hand te liggen. Toch zat er een lijn in het programma: Ravels walsen zijn namelijk geïnspireerd op die van Schubert. De twijfel of een Frans-geschoold pianist wel ideaal is voor een Schubert-sonate viel al na de eerste tonen weg. Hier geen mezzotinten, maar klare melodieën, heldere structuren in duidelijk onderscheiden dynamische lagen en een innige, poëtische manier van spelen.

Het was een genot te horen hoe hij Schuberts trillers in de bas, die bij anderen vaak mislukken, het juiste profiel gaf. Prachtig was ook hoe zijn linkerhand uiterst gearticuleerd, maar toch niet opdringerig een ondersteuning voor de cantilenes in de rechterhand bood. Opvallend waren de scherpe, syncopische accenten in het scherzo. De geaccentueerde toon waarmee het eerste thema van het slotdeel begint, hield hij daarentegen milder dan meestal gebeurt. Dit was opnieuw een bewijs hoezeer Ciccolini in dit recital intelligentie, eruditie, een onaangetaste, doeltreffende techniek en muzikaliteit wist te combineren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden