Aldo Ciccolini is de hogepriester van Liszt

Piano
Aldo Ciccolini, Het Concertgebouw, Amsterdam, Grote Zaal, 26/6. Uitzending: 11 juli, 20.00 uur via Radio 4.

Pianist Aldo Ciccolini heeft zich een groot deel van zijn loopbaan beziggehouden met de werken van Franz Liszt. In een periode dat nog veel musici en muziekliefhebbers neerkeken op het werk van de visionaire componist, nam hij al langspeelplaten op met Liszts grote pianowerken en hij is zich al die jaren blijven verdiepen in het piano-oeuvre van de tweehonderd jaar geleden geboren componist.

Zondag sloot Ciccolini de Amsterdamse serie Meesterpianisten af met een integrale uitvoering van Liszts 'Harmonies poétiques et religieuses'. Een complete uitvoering van deze tiendelige en avondvullende cyclus is een unicum. De meeste pianisten beperken zich tot 'Bénédiction de Dieu dans la solitude' en 'Funérailles', de twee langste delen. De andere acht stukken worden zelden uitgevoerd.

Ciccolini's grootse vertolking van de grotendeels op gedichten van Alphonse de Lamartine geïnspireerde karakterstukken bewees hoe sterk de cyclus als een totaal is. De individuele klankgedichten worden groter in zeggingskracht als zij in hun context worden gebracht. Hoe vreemd is het dat dit magnifieke werk zo zelden compleet in de concertzaal klinkt!

Eigenlijk is het tegelijk wél voorstelbaar dat weinig pianisten het aandurven de reeks op het eerste gezicht niet allemaal even toegankelijke stukken integraal te spelen: er is namelijk een kunstenaar van het kaliber van Aldo Ciccolini voor nodig om tot een werkelijk overtuigende weergave te komen. En zulke pianomeesters zijn uiterst zeldzaam. De bijna 86-jarige pianist bleek nog kracht en uithoudingsvermogen voldoende te hebben om het zware werk vrijwel gaaf en onder één lange spanningsboog te vertolken. Hij benaderde het werk overwegend intiem, als kamermuziek, met een verinnerlijking die alleen van een pianist met zoveel levenservaring verwacht kan worden. De hoogbejaarde, kwetsbaar ogende Ciccolini is geen krachtpatser, maar door een intelligent en economisch gebruik van zijn onaangetaste technische middelen kon hij alle uitersten van Liszts dramatiek realiseren of suggereren. Nog altijd bleek zijn kleurenpalet ongekend rijk.

Ciccolini betoonde zich in dit ontroerende en indrukwekkende recital een klankmagiër en hogepriester van Liszts muziek. Hij raakte zijn ademloos luisterende toehoorders tot diep in het hart met verrukkelijke cantilenes in 'Bénédiction' en 'Cantique d'amour', met kinderlijke eenvoud in de 'Hymne de l'enfant', fijne devotie in het 'Ave Maria', en zwart-sombere wanhoop in 'Funérailles' en 'Pensée des morts'.

Ciccolini betoonde zich het ultieme voorbeeld van onthechting: het ging hem er nooit om zijn eigen persoonlijkheid of zijn technisch kunnen te demonstreren. Hij was uitsluitend dienaar van de muziek: een waardiger vertolker kon Liszt zich niet wensen bij de viering van zijn tweehonderdste geboortejaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden