Alcoholbeleid anno 2016: veel borrelpraat, weinig resultaat

De krantenkoppen van de afgelopen maanden liegen er niet om. Alcoholgebruik kost Nederland jaarlijks 2,5 miljard euro. De NIX18-campagne faalt. Jongeren onder de 18 blijven drinken. Minderjarigen komen moeiteloos aan drank. Er is veel mis bij de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop. Slagen we er niet in om te voorkomen dat kinderen op jonge leeftijd beginnen met drinken, dan zullen de maatschappelijke problemen toenemen.

In plaats van maatregelen om te voorkomen dat er nog drank aan kinderen wordt verkocht, hebben supermarkten aangesloten bij het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) een kartel georganiseerd om de invoering van een effectief systeem waarmee de leeftijd op afstand wordt gecontroleerd, Ageviewers, tegen te houden. De supermarkten zijn veroordeeld door de rechter, maar ze gaan gewoon door met deze boycot.

En horecaondernemers willen niet langer verantwoordelijk worden gehouden voor de zuipende jeugd. Geef kinderen onder de 18 jaar die worden betrapt op het drinken van alcohol maar een hogere boete, aldus een woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland .

Voorlopig hoeven supermarkten en horecaondernemers ook helemaal geen maatregelen te nemen. Ze kunnen met een gerust hart alcohol aan kinderen blijven verkopen. De kans dat ze een boete krijgen is namelijk verwaarloosbaar, zo blijkt uit navraag bij de twaalf grootste Nederlandse gemeenten.

In plaats van toezicht op de naleving van de wet organiseren gemeenten liever experimenten rond blurring, mengvormen van winkels en horeca. Deze experimenten zijn in strijd met de Drank- en Horecawet. Volgens de staatssecretaris van volksgezondheid en de rechter zijn deze proeven niet toegestaan, maar gemeenten gaan er gewoon mee door. Hiermee hopen ze de teloorgang van winkelgebieden en binnensteden tegen te gaan. Over de bijdrage die ze hiermee leveren aan de teloorgang van de samenleving, nu meer winkeliers op meer plaatsen alcohol verkopen aan meer mensen, maken ze zich blijkbaar minder druk.

Het resultaat laat zich raden. Het alcoholmisbruik neemt toe. In 2015 belandden bijna 1000 minderjarigen in het ziekenhuis door riskant drinkgedrag. Ruim 1 miljoen Nederlanders is probleemdrinker en 300.000 mensen hebben een alcoholverslaving. Slechts 10 procent van hen zoekt hulp om van die verslaving af te komen.

De staatssecretaris is verantwoordelijk voor het alcoholbeleid. Hij laat onderzoeken uitvoeren en heeft de NIX18-campagne gelanceerd. Hij overlegt met de branche over het verbeteren van de naleving van de wet en met de gemeenten over het toezicht. Onlangs kondigde hij een evaluatie van de Drank- en Horecawet aan. Maar het daadwerkelijk aanpakken van alcoholverkoop aan kinderen, het verminderen van het aantal verkooppunten, het invoeren van een minimumprijs, het verbieden van sponsoring van grote evenementen door de alcoholindustrie, het verder beperken van alcoholreclame, het lanceren van een campagne die volwassenen en 55-plussers wijst op de risico's van overmatig alcoholgebruik of een plan om ervoor te zorgen dat meer mensen zich bij de verslavingszorg melden, daar waagt de staatssecretaris zich niet aan.

Er is sprake van een stuitend gebrek aan regie op het alcoholdossier. De decentralisatie van het toezicht is mislukt. Zo lang gemeenten niet controleren, kunnen supermarkten en horecaondernemers ongehinderd alcohol aan kinderen blijven verkopen. Hoe jonger deze kinderen beginnen met alcohol, hoe groter de kans dat ze op latere leeftijd vaker en meer gaan drinken. En als kinderen eenmaal zijn begonnen met drinken, dan is het te laat. Dat is alcoholbeleid: veel borrelpraat, weinig resultaat.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden