Albert en Paola

Ontrouw van vorsten is zo oud als de straat. Niets menselijks is hen vreemd. Die van het huis Saksen-Coburg waren niet braver dan Franse of Engelse schuinmarcheerders met blauw bloed in de aderen. De Belgische Leopold II grossierde in bastaards en nu Albert II weer.

Kenners zijn het erover eens, alleen Boudewijn was volstrekt monogaam, een asceet die te schuchter was om naar de meisjes te kijken. En hadden niet kardinaal Suenens en de Ierse non Veronica O'Brien zich over hem ontfermd, dan was de le roi triste nog veel langer een dolende gebleven in de Europese paleizen en balzalen. Boudewijn werd gekoppeld aan de sobere en streng katholieke Dona Fabiola de Mora y Aragon. Het paar bleef kinderloos.

Boudewijns jongere broer Albert, het derde en laatste kind van Leopold III en koningin Astrid, leefde in de schaduw van zijn broer tamelijk ongedwongen. Een receptiebeest, liefhebber van snelle auto's en motoren. Een bonvivant die de geneugten van het leven niet uit de weg ging. Dat veranderde plotsklaps toen hij van de ene op de andere dag de fakkel moest overnemen. In de zomer van 1993 overleed, totaal onverwacht, Boudewijn in zijn Spaanse buitenverblijf.

Op 9 augustus 1993 was het zover. In hun boekje 'Albert II, koning na Boudewijn' schrijven de journalisten Neuckermans en Van den Driesse: ,,België zal nooit het beeld vergeten van de plots tot luitenant-generaal van de landmacht gepromoveerde Albert, die trillend, in een slecht zittend pak en sukkelend met zijn sabel, in drie talen zwoer dat hij de grondwet en de wetten van het Belgische volk zal naleven, 's lands onafhankelijkheid zal handhaven en het grondgebied ongeschonden zal bewaren.''

Albert II leed aan een kwaaltje waardoor hij zich moeilijk kon beheersen op belangrijke momenten. Parkinson, schreven de kranten, in gedachten al bezig met de necrologie van de zesde Belgische vorst. Het Vive la République d'Europa, waarmee het libertijnse kamerlid Van Rossem die middag vanuit de coulissen de nieuwe koning verwelkomde, droeg ook al niet bij tot een meer stabiele houding.

De nu 65-jarige Albert II verloor zijn moeder toen hij amper een jaar oud was. En daarna ging het niet veel beter met een dominante stiefmoeder en een vader die dacht dat hij wel een deal kon sluiten met Hitler en daarom weigerde in ballingschap te gaan. Aan het eind van de oorlog, terwijl het bommen regende, werd de hele familie per auto naar Duitsland gebracht. In België stonden Vlamingen en Walen tegenover elkaar. Wat moest ze aanvangen met een koning die zijn eigen volk had bedrogen? De oplossing was troonsafstand in 1951 ten gunste van de piepjonge Boudewijn.

Albert, de prins van Luik, was geen briljant student, maar als reizende ambassadeur voor het Belgische bedrijfsleven bleek hij later wel geschikt. Hij was inmiddels gehuwd met Paola Ruffo di Clabria, die hij op een receptie na de inhuldiging van paus Johannes XXIII in Rome had leren kennen. Over de Italiaanse schone verscheen deze week het nu al veelbesproken levensverhaal.

Het paar verloofde zich op 12 april 1959, drie maanden later trouwden ze. De paus was bereid het huwelijk in het Vaticaan in te zegenen, maar daartegen kwam zoveel verzet, dat het uiteindelijk toch Brussel werd. En toen ze later nog eens de Sint-Pietersbasiliek wilde bezoeken, werd de kortgerokte Paola de toegang geweigerd.

De zonne(bad)prinses kon zo uit de Romeinse filmstudio's zijn weggelopen. In België had ze de allures van een Lady Di. In de biografie zegt de republikein Johan Anthierens daarover: ,,Voor Diana heb ik respect om dat die werkelijk rebelleerde en dat geweten wilde hebben. Had ze nog langer kunnen doorgaan, dan had de hele dynastie op zijn kont gelegen. Bij Paola heb ik dat nooit zo aangevoeld en, gelet op haar schoolrapporten die we niet mogen kennen, geloof ik niet dat ze iets in haar hoofd had om het koningshuis te democratiseren.''

De Vlaamse schrijfster Brigitte Raskin herinnert zich de jonge Paola als een mooie, goed geklede en gekapte vrouw. Alleen die handtas, die ze altijd verkeerd vasthoudt, zo weinig elegant. Als fotomodel had Paola in haar jonge jaren een fortuin kunnen verdienen, ondanks die onsierlijke hoektand.

Dat het huwelijk in de jaren zeventig en tachtig onder spanning stond, staat in al die boeken die de afgelopen tien jaar aan het koningshuis zijn gewijd. Maar het bleef altijd bij geruchten. ,,Rond het Belgische koningshuis hangt zo'n sfeer van kritiekloze bejubeling dat het vrijwel ondenkbaar is dat iemand iets negatiefs zou zeggen of een persoonlijke ervaring voluit openbaar zou willen maken'', schreven Neuckermans en Van den Driessche in 1995.

De 18-jarige Mario Danneels, auteur van het Paola-boek, doorbreekt het taboe, ook al wijdt hij slechts anderhalve zin aan het vermeende buitenechtelijk kind van Albert. Inmiddels is er een naam en een gezicht op geplakt: Delphine Boël, 31 jaar oud, kunstenares en officieel de dochter van de Waalse staalbaron Jacques Boël en Sybille de Selys Longchamps, het slippertje van Albert.

En met wie deed Paola het dan? Haar hartenbreker was niemand minder dan - Dolce Paola - Adamo. Maar ook dat is maar een gerucht. En volgens de koningsgezinde katholieke krant La Libre Belgique is het geroddel één groot Vlaams extreem-rechts complot, dat tot doel heeft opflakkerende gevoelens van koningsgezindheid de kop in te drukken.

Hoe dan ook, sinds Albert en Paola in 1993 de symbolische troon beklommen, lijkt er geen vuiltje meer aan de lucht. Naar buiten streng katholiek, lid van charismatische beweging ook, gedraagt Albert zich als wijlen koning Boudewijn, maar dan met meer vlees en bloed. En zij is La Mamma, die twee jaar geleden in Spa zowaar een cursus Nederlands volgde om met de Vlaamse onderdanen te kunnen spreken. Hij playbackte in 1994 dan weer de Vlaamse Leeuw op de Vlaamse nationale feestdag in Brugge.

Gisteren begonnen de Belgische kroonprins Filip en zijn aanstaande, jonkvrouw Mathilde, aan hun blijde inkomsten. De traditie wil dat het paar zich in elke provincie komt voorstellen. Mathilde wordt op handen gedragen. Maar kenners vrezen een beetje dat, nu man en paard worden genoemd, de gereserveerde houding van de pers tegenover het hof plaats maakt voor ranzige journalistiek. Aan bronnen geen gebrek, aan azijn al evenmin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden