Albert Einstein had een dochter

Nazi-Duitsland is een dankbaar decor voor thrillers. Philip Sington maakt daar – gelukkig – subtiel gebruik van.

Een spannend verhaal wint aan kracht als het tegen een onheilspellende achtergrond is geplaatst. Nazi-Duitsland is zo’n decor: de terreur en angst brachten het slechtste in de mens boven. Philip Kerr maakt daar bijvoorbeeld meesterlijk gebruik van in zijn veelgeprezen Bernie Gunther-serie, waarin zojuist ’Als de doden niet herrijzen’ is uitgekomen. Gunther, politieman in Berlijn, is het type goede Duitser: hij moet meemaken hoe in de verziekte samenleving de grootste smeerlappen komen bovendrijven.

In dezelfde periode en plaats, Berlijn rond 1933, speelt ’Het Einstein meisje’. Maar waar Kerr niet aflaat de naziwandaden te beschrijven en van sarcastisch commentaar te voorzien, maakt Sington er subtieler gebruik van.

Hoofdpersoon is de psychiater Martin Kirsch, net verloofd en met een mooie carrière voor zich. Maar alles wat mooi kan worden is nu verdoemd, ook in de psychiatrie, een nog jonge wetenschap. Collega’s voeren wilde experimenten uit met hun weerloze patiënten, uit hang naar roem. In dit klimaat rijpen gedachten die later zullen leiden tot uitroeiing van geesteszieken.

Als Kirsch zich bekommert om een meisje dat op een dag bewusteloos in het bos wordt aangetroffen, krijgt hij weinig begrip van zijn collega’s. Eenmaal bijgekomen blijkt het meisje te lijden aan geheugenverlies. Kirsch ontdekt een band met de beroemde natuurkundige Albert Einstein, op dat moment nog in Berlijn, maar als Jood en uitgesproken Hitlertegenstander niet geliefd bij het regime. Hij staat op het punt naar de VS te emigreren.

Sington, historicus, maakt goed gebruik van de geschiedkundige feiten en vlecht daar het fictieve verhaal doorheen van een dochter op zoek naar haar biologische vader. Dat berust deels op de werkelijkheid: voor hun huwelijk kregen Einstein en de Servische Mileva Maric, eveneens een briljant wetenschapper, een dochter die wellicht ter adoptie is afgestaan om een schandaal te voorkomen. Een fascinerend verhaal over een briljante maar kennelijk emotioneel arme man, zijn rampzalige gezinsleven en de extreme omstandigheden.

Maar de schrijver doet er nog een schepje bovenop, hij weeft ook de beroemde kwantummechanica erdoorheen, een theorie die niet voor iedereen gesneden koek is. Aan uitleg ontbreekt het niet, en voor liefhebbers zal het een lekker hapje zijn, maar voor de minder begaafden is het een nogal geforceerde bijkomstigheid die vooral voor verwarring in de verhaallijn zorgt. Een minpunt, zij het een kleine.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden