Albanië krijgt tik op de neus om Kosovo

De Albanese premier Rama tijdens zijn gewraakte toespraak in het Kosovaarse parlement zondag. Beeld Getty Images

Een plannetje van de Albanese premier om de banden met Kosovo aan te halen oogst een golf van kritiek, van Servië tot de Verenigde Staten.

Het leek een terloopse opmerking van de Albanese premier Edi Rama. "Waarom niet een gezamenlijke president aanstellen voor Kosovo en Albanië?" Rama deed de suggestie tijdens zijn bezoek aan Kosovo afgelopen weekend. Daar hield hij een speech in het parlement ter gelegenheid van de viering van tien jaar onafhankelijkheid. Rama zei later dat zijn woorden uit hun verband waren gerukt, maar toen was het kwaad al geschied.

De opmerking was de rest van de week voer voor diplomaten en politici. "Het helpt niet echt bij het opbouwen van een goede relatie met de buren", zei een EU-woordvoerder. "Onvoorzichtige taal", twitterde de Amerikaanse ambassade in de Albanese hoofdstad Tirana. De ambassade zei teleurgesteld te zijn over Rama's opmerkingen, die de relatie van Albanië met zijn buurlanden kan schaden.

Ook die buren lieten van zich horen. Servië reageerde furieus. Kosovo bevocht in 1998-1999 zijn onafhankelijkheid op Servië. Belgrado waarschuwde dat als Kosovo en Albanië zich verenigen, een 'groter Albanië' in zicht komt. Niet alleen in Kosovo maar ook in Macedonië, Montenegro en Griekenland wonen etnische Albanezen.

Vorig jaar waarschuwde Servië al voor de Albanese ambities. Toen zei Rama ook al een verbintenis tussen Albanië en Kosovo niet uit te sluiten. De Servische president Aleksandar Vucic merkte toen op dat hij 'aan een vlaggenmast in Brussel zou worden opgehangen' als hij soortgelijke uitspraken zou hebben gedaan.

Anderen wuifden Rama's uitlatingen destijds weg als verkiezingsretoriek. Met een stembusgang voor de deur zou hij vooral nationalistische groepen aan zich hebben willen binden. De Europese Unie deed te weinig om de toetreding van Balkanlanden te bevorderen, zo motiveerde Rama zijn idee toen. Albanië is sinds 2014 kandidaat-lid van de EU. Tegen Politico zei de Albanese premier dat een unie met Kosovo niet per se wenselijk is maar een "mogelijk alternatief voor de dichte deur van de Europese Unie."

Gebieden in Albanië en Kosovo met veel Albanezen. Beeld Trouw

Strategie

Dat argument gaat nu niet meer op. Brussel heeft de deur laatst juist open gezet voor zes Balkanlanden, waaronder Albanië. Eerder deze maand presenteerde de EU een strategie voor 'een geloofwaardig uitbreidingsperspectief en een verhoogde EU-betrokkenheid met de westelijke Balkan'. Daarin wordt het jaartal 2025 genoemd als mogelijk jaartal voor uitbreiding. Maar Brussel gaf daar wel een belangrijke voorwaarde bij mee. De relaties tussen de kandidaat-lidstaten op de Westelijke Balkan moeten eerst verbeteren.

Dat lijkt een aantal leiders goed in de oren geknoopt te hebben. Zo worden maandag in Brussel de gesprekken tussen Kosovo en Servië weer hervat. Servië is zich ervan bewust dat het pas tot de Europese club kan toetreden als het conflict met zijn voormalige provincie Kosovo, waar nog tienduizenden Serviërs wonen, is opgelost. De twee landen onderhandelen al jaren over normalisatie van hun betrekkingen. Dat overleg werd vorige maand afgebroken toen de Kosovaars-Servische politicus Oliver Ivanovic werd vermoord.

Ook lijkt er een voorzichtige toenadering tussen Kosovo en Montenegro. De buurlanden zijn verwikkeld in een slepend conflict over de onderlinge grens. Vorige week spraken ze af een gezamenlijke commissie te vormen om nog eens goed naar de heikele punten te kijken. Dat daarbij een lange adem nodig is bleek gisteren toen het Kosovaarse parlement voor de zoveelste keer een stemming over de ratificatie van de grensovereenkomst uit 2015 uitstelde. Montenegro ondertekende die regeling al wel.

Het is onduidelijk waarom de Albanese premier juist dit moment uitkoos om zijn omstreden idee te opperen. Wellicht wilde hij de aandacht afleiden van gebeurtenissen in zijn eigen land. Vorige maand gingen nog duizenden mensen in hoofdstad Tirana de straat op om Rama's ontslag te eisen. Ze beschuldigen hem ervan banden te hebben met de in Albanië sterk aanwezige georganiseerde misdaad.

Tien jaar geleden verklaarde Kosovo zich onafhankelijk, maar het land staat er beroerd voor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden