Al veertig jaar mijn favoriete oom

beatle | Stijn Fens denkt al bijna veertig jaar dagelijks aan zijn Paul McCartney. Wat zou hij nu aan het doen zijn? Zondag speelt hij op Pinkpop. Hoe een fan opziet tegen het weerzien met zijn idool.

Het audiobestand zit al een paar dagen in mijn mailbox, maar ik durf het niet te openen, bang als ik ben voor de inhoud. Het bestand bevat een integrale opname van het concert dat Paul McCartney op 4 mei van dit jaar gaf, in het Target Center te Minneapolis. Al jaren speur ik YouTube af, op zoek naar concertopnames van McCartney. Het gaat me niet zozeer om welke nummers hij speelt, maar meer om zijn stem. Hoe is het daarmee?

Nu, vlak voor zijn optreden op Pinkpop, lees ik verontrustende berichten op internet. 'Hij zingt als een verkouden zeehond', las ik ergens op een McCartney-forum. Dat te moeten lezen over je grote held, doet pijn. Ik zie huizenhoog op tegen het concert van komende zondag.

Al 39 jaar denk ik minstens een paar keer per dag: "Wat zou Paul McCartney nu aan het doen zijn?" Het begon allemaal met een cassettebandje van het Beatles-album 'Revolver', dat bij ons thuis in de kast lag. Ik stopte het in mijn radiocassetterecorder, hoorde Paul McCartney (of was het toch George Harrison?) aftellen - one, two, three, four - en The Beatles vervolgens 'Taxman' inzetten. Niet veel later klonk 'Eleanor Rigby', nog altijd een van mijn favorieten uit het oeuvre van McCartney. Je zou kunnen zeggen dat ik toen, in dat huis aan de Wilhelminaweg in Zandvoort, het licht zag. Saulus op weg naar Damascus. Het was 1977 en de hele klas was in de ban van 'Saturday Night Fever' en Abba. Ik stond alleen met mijn liefde voor The Beatles, als een christen in het oude Rome, al werd ik niet vervolgd. Maar het scheelde weinig.

McCartney was als enige voormalige Beatle actief in die tijd, en stond met Wings wekenlang bovenaan met 'Mull of Kintyre'. (Hoor ik u nu denken: 'Dat is toch dat café-lied met die doedelzakken?' Ja, ik hoor het u denken. Hoe durft u dat te zeggen over dit prachtige nummer!?)

Van Beatlesfan werd ik volgeling van McCartney. Ik geef toe: Lennon was ook goed, maar je moet kiezen in het leven. McCartney past beter bij mij dan die onberekenbare Lennon. Ik hou van zijn stem (hield?), de afwisseling in zijn repertoire, zijn gezonde sentimentaliteit. Er is niets mis met een goede snik.

McCartney en ik groeiden samen op. Samen beleefden we de grote gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis. Zoals de val van de Muur, de dood van prinses Diana, en de aanslagen van elf september. Hij verloor zijn vrouw en werd grootvader. Ik verloor mijn ouders en werd vader. Altijd was hij in de buurt. Zijn muziek is de soundtrack van mijn leven. Er is geen muzikant in de geschiedenis van de muziek die mij zo kan ontroeren. Totale overgave.

Ik stond urenlang voor zijn huis in Londen. Ik belde aan bij zijn kantoor. Ik bezocht zo'n twintig concerten van hem in plaatsen als Amsterdam, Parijs, Rome en Antwerpen. Ik heb hem nooit verloochend, ook al werd ik bespot door mijn vrienden en keken vreemden mij na op straat. Laat ik het gewoon maar zeggen: ik hou van hem. Al bijna veertig jaar mijn favoriete oom.

Bij zijn zeventigste verjaardag, drie jaar terug, schreef ik in deze krant nog dat hij wat mij betreft tot zijn 107de mocht doorgaan. Dat had de Duits-Nederlandse acteur Johan Heesters immers ook gedaan. Maar nu weet ik het niet meer. Een prachtig nummer als 'Maybe I am Amazed' (van zijn eerste soloalbum uit 1970) is moeilijk meer aan te horen, door de verkrampte manier waarop McCartney het tegenwoordig zingt. Een klassieker als 'The Long and Winding Road' is inmiddels een beproeving en steeds vaker vraag je je bij het begin van een nummer af of hij het nog wel tot een goed einde brengt, ondanks zijn uitstekende band. Alsof je naar een turnoefening kijkt en bang bent dat de atleet op leeftijd van de evenwichtsbalk valt.

McCartney maakt het zichzelf niet gemakkelijker door elk nummer in precies dezelfde toonsoort in te zetten als pakweg vijftig jaar geleden, alsof hij zich niet wil neerleggen bij het ouder worden. Hij lijkt zich vast te klampen aan zijn eigen verleden, toen hij nog jong was en er in de hele wereld toe deed. (Jammer dat Philip Norman in zijn net verschenen, nogal vlakke biografie dit aspect nauwelijks behandelt.) Voor McCartney is het nog altijd 1966, maar wij weten beter.

Een ander probleem voor een doorgewinterde fan als ik is, dat driekwart van de nummers die hij tijdens een concert speelt al sinds jaar en dag vaststaat. McCartney heeft weleens uitgelegd dat als hij naar een concert van de Rolling Stones gaat hij 'Satisfaction' wil horen en niet een of ander obscuur b-kantje. Dus krijgt zijn publiek altijd maar 'Let it Be', 'Live and Let Die', 'Blackbird' (hoe mooi ook) en 'Hey Jude' te horen (al moet ik toegeven dat ik bij dat naaa-na-naa-na-na-na-naaaaaa altijd sta te janken). Daarbij vertelt hij ook al tientallen concerten lang dezelfde anekdotes bij de nummers. Net zoals je favoriete oom op verjaardagen op een gegeven moment altijd maar dezelfde moppen gaat vertellen. 'Wisten jullie dat ik 'Blackbird' schreef voor de zwarten in Amerika? En dat Jimi Hendrix het titelnummer van 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' vlak na het uitkomen van het album bij een optreden in Londen coverde?' Ach. Ik droom van een McCartney-concert in het relatief kleine Paradiso, vol met outtakes en vergeten singles.

Uiteindelijk heb ik het audiobestand toch maar beluisterd, een paar 'moeilijke' nummers even langs laten komen. Nu weet ik het zeker: het wordt een zware avond daar op die renbaan in Landgraaf. Je wilt je favoriete oom niet zien afgaan. Maar als iemand het wáágt ook maar íets negatiefs over hem te zeggen, over zijn haperende stemgeluid begint, of over het sleetse repertoire, dan neem ik het natuurlijk voor hem op. Tot in de dood trouw aan McCartney.

Paul McCartney. 'Voor hem is het nog altijd 1966, maar wij weten beter', aldus Stijn Fens. Foto Getty Images

Altijd was hij in de buurt. Zijn muziek is de soundtrack van mijn leven.

Pinkpop 2016

Vandaag begint in Landgraaf de 47ste editie van Pinkpop. Sir Paul McCartney sluit zondagavond het festival af, andere headliners zijn de Red Hot Chili Peppers (vanavond) en Rammstein (morgen). Andere grote namen dit weekend zijn Lionel Richie, Major Lazer, Doe Maar en Kygo. Met bands als Parquet Courts, De Staat en The Sore Losers is het alternatieve gitaarsegment dit jaar goed vertegenwoordigd.

Verder kondigde Pinkpop deze week aan dat het voor het eerst in 46 jaar mogelijk is op het festival satésaus te krijgen bij de immer verse Limburgse frieten.

Wat fan Fens zondag zou willen horen

Speciaal voor Trouw stelde superfan Stijn Fens een Spotifylijst samen met de nummers die zijn grote idool eigenlijk op Pinkpop zou moeten spelen. Te vinden op Spotify onder 'McCartney volgens Fens'.

Vandaag verschijnt 'Pure McCartney', een compilatiealbum waarvoor McCartney zelf de beste nummers uit zijn solocarrière (1970 tot nu) uitkoos. Dat het ook voor hem moeilijk kiezen is, blijkt uit het feit dat de 'gewone' cd-versie al 39 nummers telt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden