Al-Qaida in Jemen trekt de aandacht

'Gevaarlijkste terreurbeweging ter wereld' claimt aanslag in Parijs

De aanslag op Charlie Hebdo stond niet op zichzelf, maar is uitgevoerd in groepsverband. Al-Qaida in Jemen - aangeduid als Al-Qaida op het Arabisch Schiereiland (Aqap) - stelt zich verantwoordelijk voor de moordpartij. De aanslag krijgt daarmee een internationale dimensie.

Het vermoeden bestond al langer dat Aqap achter de aanslag zat. Een van de aanslagplegers van Charlie Hebdo vertelde vlak voor zijn dood aan een Franse journalist: "Ik, Cherif Kouachi, was gestuurd door Al-Qaida in Jemen."

De voormalige tweede man bij de CIA, Michael Morell, noemde na deze boodschap Al-Qaida in Jemen de 'gevaarlijkste terreurbeweging' ter wereld. Zó gevaarlijk zelfs, dat hij ervoor pleit om alle aandacht te wijden aan deze Al-Qaidatak in plaats van aan Islamitische Staat (IS). Is Aqap werkelijk zo gevaarlijk?

De gebroeders Kouachi hadden inderdaad een link met Jemen. De jongste broer Cherif reisde tussen 2008 en 2011 een aantal keer naar het Arabische land, en zou daar behalve een religieuze cursus ook militaire training hebben gevolgd. Al snel wezen experts op het verband tussen de professionele wijze waarop de broers met wapens omgingen en het Jemen-verleden van Cherif.

Al-Qaida in Jemen probeert al jaren aanslagen uit te voeren op het Westen, maar de meeste pogingen mislukten. In 2009 stuurde de beweging een Nigeriaanse jongen op een vlucht van Amsterdam naar Detroit, met als doel het toestel in de lucht op te blazen met een bom - die had hij in zijn onderbroek verstopt. De bom kwam te vroeg en slechts gedeeltelijk tot ontploffing. Het vliegtuig bleef intact, de terrorist verbrandde zijn genitaliën en verdween levenslang achter de tralies.

Een groot nadeel voor Aqap is de geografische ligging: anders dan bijvoorbeeld Syrië ligt Jemen ver van het Westen. Jihadisten kunnen niet, zoals die in Syrië, Europa binnenlopen. Westerlingen bezoeken het land nauwelijks, en diegenen die dat wel doen, komen onmiddelijk in beeld bij de veiligheidsdiensten. De aanslagplegers van Charlie Hebdo waren daarom bekenden van de Franse geheime dienst en stonden ook al jaren op de Amerikaanse zwarte lijst.

Door al deze beperkingen is Aqap vooral afhankelijk van sympathisanten in het Westen, die bereid zijn om in zijn naam aanslagen te plegen. Via videoboodschappen en onlinemagazines spoort de beweging moslims aan tot het plegen van aanslagen.

Of de broers Kouachi werkelijk in opdracht van Al-Qaida in Jemen hebben gehandeld, is twijfelachtig, ondanks de boodschap van zijn woordvoerder. Hun kameraad Amedy Coulibaly, die twee dagen daarna Joodse winkeliers gijzelde en zich solidair verklaarde met de broers, kwam uit voor een organisatie die geen banden onderhoudt met Al-Qaida.

Een training in het buitenland is ook niet nodig om handig met wapens om te gaan. Dat bewees niet alleen Coulibaly, die geen enkele buitenlandervaring had, maar eerder al de Noorse terrorist Anders Breivik, in 2011. Zijn 'militaire training' - het spelen van een schietspelletje op de computer - resulteerde in veel meer doden dan in Parijs.

Nieuwszender Al-Arabiya meldde gisteren dat ook Al-Qaida-leider Al-Zawahiri, de aanslag in Parijs opeist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden