'Al-Baghdadi smeedde plannen IS onder neus Amerikaanse leger'

null Beeld ap
Beeld ap

Hij begon als doodgewoon administratief medewerker en eindigde aan het hoofd van een van de machtigste en gevaarlijkste islamitische terroristenorganisaties. Toch was er tot nu toe weinig bekend over IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi, maar nieuwe documenten geven voor het eerst een kijkje in het leven van 'het fantoom van IS'.

Hij staat aan het hoofd van een van 's werelds meest gevreesde terroristische groeperingen, maar bleef zelf bewust buiten beeld. Wat tot nu toe over de man bekend was, was enkel zijn volledige naam. Verder niets. Zelfs directe collega's in Islamitische Staat zouden niet precies weten wie IS-leider Abu al-Baghdadi nou eigenlijk is. Af en toe dook hij op in propagandafilmpjes, altijd gehuld in een zwart gewaad met lange baard. Nu is hij zonder gewaad te zien op een foto, met bril en een beduidend kortere baard.

Persoonlijke documenten
De Amerikaanse website Business Insider kreeg deze week via een wob-verzoek toegang tot officiële documenten over al-Baghdadi. Ook de Duitse krant Die Süddeutsche Zeitung lukte het om persoonlijke documenten over al-Baghdadi in handen te krijgen. Zo bemachtigde de krant zijn eerste paspoort uit 1980 met daarop zijn echte naam: Ibrahim Awwad Ibrahim al-Badri. Hij zou nu 44 jaar zijn. Hij zou bovendien meerdere vrouwen hebben gehad en zijn enige levende familielid is een oom.

Die Süddeutsche Zeitung wist met de documenten de levensloop van al-Baghdadi min of meer te reconstrueren. Zo zou hij in zijn jeugd een jaar zijn blijven zitten en wist hij de dienstplicht te ontlopen vanwege zijn slechte zicht. Zijn jongere broer moest wel het Iraakse leger in en kwam hierbij om het leven. Hiervoor ontving al-Baghdadi als 'broer van een martelaar' extra punten op zijn diploma.

Een foto waarop vermoedelijk de IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi te zien is. Beeld AFP
Een foto waarop vermoedelijk de IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi te zien is.Beeld AFP

Blauwdruk IS bestond al in 2004
Na verschillende studies, waaronder rechten en islamitische religie, komt het keerpunt voor Baghdadi in 2004. Tijdens de Amerikaanse bezetting van Bagdad wordt al-Baghdadi overgeplaatst naar het beruchte gevangenenkamp Camp Bucca in het zuiden van Irak. Waarom is niet bekend, maar vermoedelijk was hij bijvangst van een verdachte vriend. In de documenten staat Baghdadi namelijk geregistreerd als 'burgergevangene' en niet als lid van een terroristische groep. Als beroep is 'administratief' opgegeven.

Veel jihadisten op één plek blijkt de perfecte omstandigheid om samen plannen uit te werken. In Camp Bucca worden dan ook de eerste funderingen voor IS gelegd. Baghdadi sluit hier bijvoorbeeld vriendschap met bijna alle mensen die later IS zullen oprichten. Ook met de leider van Al-Qaida, Abu Musab al-Sarkawi, sluit Bagdadi vriendschap.

'Een stille man'
In een interview met The Guardian uit december vorig jaar doet een van de bevelhebbers van IS, Abu Ahmed, een boekje open over de tijd die hij daar doorbracht met al-Baghdadi. Hij omschrijft Baghdadi als een stille man: "Ik had niet verwacht dat hij het zo ver zou schoppen."

Maar Baghdadi weet al vlug een strategische positie te bemachtigen als bemiddelaar van de gevangenen, wat hem respect oplevert van het Amerikaanse leger. "Hij kreeg privileges die niemand anders kreeg", aldus Ahmed. "En al die tijd was hij recht onder hun neus het plan aan het smeden om IS te stichten. Bucca was een fabriek die onze ideologie heeft gebouwd."

Beloning van tien miljoen
Baghdadi verblijft tien maanden in gevangenschap - in december 2004 wordt hij weer vrijgelaten. Twee jaar later wordt de Islamitische Staat in Irak uitgeroepen. In juli 2014 kroont hij zichzelf tot 'kalief', hoofd van het kalifaat.

Al-Baghdadi is inmiddels uitgegroeid tot een van de meest gezochte terroristen ter wereld. Het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken looft een beloning van tien miljoen uit aan diegene al-Baghdadi weet te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden