Al 62 dagen in gebed voor vrede in Oekraïne

reportage | Ook op de dag van nationale rouw lopen de gemoederen hoog op

GEERT GROOT KOERKAMP

DONETSK - "We bidden vandaag een rouwgebed, om het verdriet dat onze samenleving heeft getroffen." Een vijftigtal gelovigen van diverse gezindten staat in een kring om een groepje priesters en predikanten, naast de brug over de Kalmoes. Ernaast staat een tent die dienst doet als tijdelijke kapel, maar na de bijeenkomst weer wordt afgebroken.

Het is vandaag een dag van nationale rouw in Oekraïne, voor de tientallen dodelijke slachtoffers van de rellen in Odessa. Een rouwbandje is bevestigd aan een houten kruis dat op de brug staat. Een man houdt een bord omhoog. 'Hier wordt gebeden voor Oekraïne', staat erop.

"Wij staan en bidden hier al 62 dagen, twee maanden", zegt Sergej Kosjak, predikant in de evangelische kerk. Hij is coördinator van dit gezamenlijke gebed. "Het was een initiatief van de Raad van Christelijke Kerken, waarbij vrijwel alle religieuze organisaties in Donetsk zijn aangesloten, van Grieks-katholieken, rooms-katholieken, orthodoxen en protestanten van diverse richtingen."

Twee aanwezigen houden een grote Oekraïense vlag vast. Niet ongevaarlijk, zo bleek eerder deze week. "Onze tent zag er eerst wat anders uit, maar we hebben het tentdoek binnenstebuiten gekeerd, want gisteren zijn hier twee priesters in elkaar geslagen. Op de buitenkant van de tent stonden Oekraïense staatssymbolen. We bidden hier voor vrede, liefde en de eenheid van ons land. Velen bevalt dat niet en die mensen drukken hun onvrede niet uit via dialoog, maar met geweld."

Kosjak heeft die woorden nog niet uitgesproken of drie passerende mannen gooien met een wild gebaar een groot houten kruis omver. "Odessa zullen we niet vergeten!", roepen ze. "Dood aan de pedo's. Normale mensen bidden in de kerk, niet hier."

De predikant probeert met de mannen in discussie te treden. Ze worden omstuwd door vrouwen die hun gebed hebben onderbroken. "Wij bidden hier ook voor u", zegt een van hen. "God houdt van u. Haat is verkeerd."

Een gezette man met een bril rukt het lintje in de kleuren van de Oekraïense vlag af, dat Kosjak op zijn revers had gespeld. "Mensen hebben bloed voor jullie vergoten", roept hij voordat hij verder loopt, hartgrondig vloekend. "Liefde en verzoening", spreekt een van de aanwezige predikanten luider dan gewoonlijk in de microfoon, alvorens vloeiend over te gaan op het Onze Vader. Kosjak loopt terug naar de groep, zichtbaar aangedaan.

"De mensen die voor Rusland zijn, gedragen zich vaak heel agressief, ze zijn bereid je met eieren te bekogelen", zegt Anzjelika Kononova, een jong lid van de evangelische gemeente. De meeste van haar familieleden zijn pro-Russisch. "Dat doet pijn, die verdeeldheid. Ze zeggen dat ik blind ben. Ik zeg dat zij juist blind zijn. Ze geloven in die propaganda. Maar ik heb zelf in Kiev gewoond, ik heb gezien hoe het daar toeging."

De tragedie van Odessa heeft iedereen in Donetsk geraakt. Enkele kilometers verderop zien de pro-Russische betogers bij het bezette gebouw van het provinciebestuur de tientallen doden als het zoveelste bewijs dat in Kiev een misdadig, fascistisch regime aan de macht is. "Het is onbegrijpelijk dat dit op Russische bodem kon gebeuren", zegt de leider van de 'volksrepubliek Donetsk' Denis Poesjilin de avond tevoren tegen de pakweg duizend aanwezigen. Hij vergelijkt het gebeurde in Odessa met de massamoord die de SS in 1943 uitvoerde in het Wit-Russische dorpje Chatyn. "Odessa is een tweede Chatyn."

Poesjilin roept op tot een opstand, want 'in Slavjansk en Kramatorsk wordt bloedvergoten'. Maar het publiek valt hem ongeduldig in de rede als hij vervolgens begint over het beoogde referendum over autonomie. "Geef ons wapens! Naar Slavjansk!"

Poesjilin weet de gemoederen te sussen. Na afloop bezet een deel van de menigte zonder moeite het naburige gebouw van de Oekraïense veiligheidsdienst om er de vlag van de republiek te hijsen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden